Durna Grań

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schematyczna mapa graniowa. Durna Grań to pierwsza od zachodu z grani oznaczonych zielonym kolorem, odgałęziających się od długiej grani bocznej Wyżniego Baraniego Zwornika
Durna Grań ze Śnieżnego Zwornika
Durna Grań od południowo-wschodniej strony. Po jej prawej stronie ściana Łomnicy
Durna Grań na prawo od wierzchołka Durnego Szczytu w centrum zdjęcia

Durna Grań (słow. Pyšný hrebeň[1]) – grań w słowackich Tatrach Wysokich, odgałęziająca się na południe (z odchyleniem ku zachodowi) od Durnego Szczytu (Pyšný štít) w długiej południowo-wschodniej grani Wyżniego Baraniego Zwornika[2].

Grań biegnie w kierunku Złotych Spadówściany stawiarskiej oddzielającej Dolinę Pięciu Stawów Spiskich od jej dolnego przedłużenia, Doliny Małej Zimnej Wody. Jej zachodnie stoki opadają do Spiskiego Kotła, natomiast wschodnie – do Klimkowego Żlebu[3]. Początkiem Durnej Grani nie jest główny wierzchołek masywu Durnego Szczytu, ale punkt w jego południowo-wschodniej grani[4].

Przebieg grani[edytuj | edytuj kod]

Od Durnego Szczytu w kierunku południowym można wyróżnić kolejno następujące obiekty:

Dolny fragment grani rozdziela się na trzy odnogi o charakterze filarów, z których najniżej opada wschodnia. Stoki grani po stronie Klimkowego Żlebu są niezbyt strome i w niektórych miejscach trawiasto-piarżyste. Po drugiej stronie grani znajdują się wysokie i urwiste ściany opadające do Spiskiego Kotła oraz żlebu opadającego spod Durnej Przełęczy[4].

Trzema dolnymi odnogami Durnej Grani biegną cztery drogi (dwie środkowym odgałęzieniem i po jednej pozostałymi), na obiekty w grani można też wchodzić od strony wschodniej lub zachodniej[4].

Historia i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze przejścia:

  • letnie prawą odnogą – Karl Hannemann, 30 sierpnia 1911 r.,
  • zimowe prawą odnogą – Ivan Sitař i Vlastimil Šmida, 10 lutego 1956 r.,
  • letnie prawą ostrogą środkowej odnogi – Władysław Dobrucki, A. Herold, Štefan Lux, Stanisław Motyka i István Zamkovszky, 14 września 1937 r.,
  • zimowe prawą ostrogą środkowej odnogi – František Plšek i Zdeněk Záboj, 16 marca 1952 r.,
  • letnie lewą ostrogą środkowej odnogi – Imre Barcza, Oszkár Jordán i Tihamér Szaffka, 3 sierpnia 1909 r.,
  • letnie lewą odnogą – Karol Bocek i Vladimír Suchý, 21 lipca 1949 r.,
  • zimowe lewą odnogą – Valerian Karoušek i Jaroslav Sláma, 14 lutego 1954 r.[4]

Nazwa grani pochodzi bezpośrednio od Durnego Szczytu, którego nazwa z kolei jest związana z jego wyglądem. W gwarze podhalańskiej słowo durny oznacza: dumny, pyszny[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 407. ISBN 83-01-13184-5.
  2. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 406. ISBN 83-01-13184-5.
  3. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005, s. 124. ISBN 83-909352-2-8.
  4. a b c d e Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XX. Baranie Rogi – Durny Szczyt. Warszawa: Sport i Turystyka, 1976, s. 156–162.
  5. Endre Futó: Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2013-08-04].
  6. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.