Dwór w Albrechtowie (Pińsk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Albrechtowie
Ilustracja
Dwór w Albrechtowie – stan w 1927 roku
Państwo  Białoruś
Miejscowość Pińsk
Adres ulica Dywizji Irkucko-Pińskiej
Typ budynku pałac
Styl architektoniczny klasycyzm
Kondygnacje 2
Ważniejsze przebudowy po 1945 roku
Odbudowano 2008
Pierwszy właściciel Aleksander Skirmunt
Położenie na mapie Pińska
Mapa lokalizacyjna Pińska
Dwór w Albrechtowie
Dwór w Albrechtowie
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Dwór w Albrechtowie
Dwór w Albrechtowie
Położenie na mapie obwodu brzeskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu brzeskiego
Dwór w Albrechtowie
Dwór w Albrechtowie
Ziemia52°07′35,72″N 26°07′52,40″E/52,126589 26,131222

Dwór w Albrechtowieklasycystyczny pałac w Pińsku na Białorusi przy ul. Dywizji Irkucko-Pińskiej.

Historia Albrechtowa[edytuj | edytuj kod]

Dobra Albrechtów (błr. Альбрэхтова) w pobliżu Pińska w XVIII wieku przeszły z rąk Ogińskich do Poniatowskich, z innej linii niż królewska[1]. W 1784 roku król Stanisław August, wizytując budowę nowego pałacu przez Mateusza Butrymowicza, odwiedził również Albrechtów, należący wtedy do Franciszka Poniatowskiego[2]. Na początku XIX wieku majątek został nabyty przez Szymona Skirmunta (1760–1817), posła na Sejm Czteroletni. Kolejnymi właścicielami majątku byli: jego syn Aleksander Skirmunt (1798–1870), marszałek szlachty powiatu pińskiego, a po nim jego małoletni wnuk (jedyny syn najmłodszego syna Aleksandra, Zygmunta, który zmarł w 1863 roku w Genewie) Zygmunt (1863–1926)[3]. Ostatnim właścicielem Albrechtowa, od 1926 roku[3], był syn Zygmunta i Marii z domu Żółtowskiej, Bohdan Skirmunt (1896–1940)[1], który zmarł na zsyłce na Syberii[3].

Bratankiem Aleksandra był Roman Skirmunt, białoruski działacz narodowy, premier Białoruskiej Republiki Ludowej, a następnie senator III kadencji w II Rzeczypospolitej.

Po II rozbiorze Polski w 1793 roku dobra te znalazły się w Imperium Rosyjskim. Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Pińsk znalazł się na terenie Polski, od 1945 roku – w ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi.

W II połowie XIX wieku Aleksander Skirmunt zbudował dużą, słynną w kraju fabrykę stearynowych świec, którą oddał w arendę warszawskiemu przemysłowcowi Robertowi Bottemu[3] (albo Bothemu[2]). W 1860 roku fabryka wyrobiła 2250 pudów świec i 3230 pudów mydła[2]. W 1877 roku zatrudniała 213 pracowników[3]. Bohdan Skirmunt w latach 1935–1936 wybudował tu cegielnię[3].

Dwór[edytuj | edytuj kod]

W połowie XIX wieku Aleksander Skirmunt wybudował w Albrechtowie murowany dwór. Niewykluczone, że zasadnicza bryła budynku została wybudowana jeszcze za czasów Franciszka Poniatowskiego, a została jedynie rozbudowana przez późniejszego właściciela. W II połowie XIX wieku był to dom zaplanowany na wydłużonym prostokącie (40 x 14 m[3]), o jedenastoosiowej elewacji, w centralnej frontowej części z portykiem o trzech arkadach i facjatką nad nimi. Arkady tworzyły kryty zajazd dla powozów.

Na trzech środkowych osiach elewacji ogrodowej znajdował się również klasycystyczny portyk o sześciu kolumnach.

Wnętrze miało układ dwutraktowy z sienią i salonem na osi głównej.

Dwór i niedaleka oficyna stały pośrodku niewielkiego parku, graniczącego z przedmieściami Pińska. Dwór był usytuowany na wzgórzu z pięknym widokiem na pobliską rzekę Pinę.

Dom został bardzo przetrzebiony w czasie I wojny światowej, dlatego rodzina Skirmuntów do 1939 roku mieszkała w oficynie (obecnie nieistniejącej). Po II wojnie światowej w majątku urządzono centrum rehabilitacyjne, dobudowano drugą kondygnację[3][4]. Jednak przez wiele lat dom był opustoszały, niszczejąc. W 2008 roku dokonano generalnego remontu budynku, zamieniając go na pałac, bez portyków, niczym nieprzypominający oryginału[5][6].

Majątek w Albrechtowie jest opisany w 2. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Albrechtów [w:] Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 2: Województwa brzesko-litewskie, nowogrodzkie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 9–10, ISBN 83-04-03784-X, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).
  2. a b c Albrechtów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  3. a b c d e f g h Альбрэхтовo. W: А. Т. Федорук: Старинные усадьбы Берестейщины. 2004, s. 413–415. (ros.)
  4. Альбрэхтова, Albrechtów, Альбрэхтовo. W: Несцярчук: Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны. 2002, s. 245. (biał.)
  5. Pałac w Albrechtowie na stronie Radzima.org. [dostęp 2015-05-17].
  6. Pałac w Albrechtowie na stronie Atlas Białorusi. [dostęp 2015-05-17].