Dyrczowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dyrcz – nazwisko, które w XIX wieku było najpopularniejszym nazwiskiem w Skawicy[potrzebny przypis].

Dyrczowie mieli aż 19 przydomków np. Krakowiak. Najpopularniejsza rodzina w Skawicy dawniej nazywała się: Derwc-Derc-Derc-Dercz-Dyrc-Dyrcz. Jednym z najbardziej znanych członków rodziny był Jakub Derc zwany Śmietana. Proboszcz w Makowie brał go za świadka przy ważnych aktach prawnych. W 1699 stanął on na czele buntu chłopów. Był świetnym dowódcą i szanowanym wójtem. Kiedy zorganizowano nagonkę na Jakuba Derca ten udał się do króla Augusta II. Dokument wydany przez króla 25 grudnia 1699 zakazywał krzywdzenia chłopów obciążanie wsi przez wojska oraz nakazuje wypuszczenie niektórych uczestników buntu z więzienia i przywrócenia mienia Jakubowi Dercowi. Niestety po interwencji starosty król August II 31 stycznia wyda dokument odwołujący poprzedni. Doprowadziło to do zahamowania buntu w 1700. W sierpniu tego roku, kiedy bunt się ponownie rozwinął zorganizowano nagonkę na Jakuba Derca. W wyniku zdrady został pojmany w kryjówce i wywieziony do zamku w Lanckoronie. Jesienią 1700 został ścięty.

Jednym z bardziej znanych członków rodziny Dyrczów był Walenty Dyrcz. Był pierwszym znanym skawickim nauczycielem. Zmarł w 1894 r. O jego życiu i działalności dowiadujemy się z nekrologu napisanego przez Kazimierza Brochockiego, a wydrukowanego w czasopiśmie „Szkoła” (1894 Nr 11). Walenty Dyrcz był bardzo lubiany przez mieszkańców Skawicy. Bardzo dbał o szkołę. Działał również jako sekretarz Stowarzyszenia Pożyczkowego i przewodniczący Kółka Rolniczego.

W 1944 Wincent Dyrcz postawił na polach w Skawicy 3 metrowy krzyż Najwspanialszą w Skawicy kaplica została wybudowana w 1817 z inicjatywy rodziny Dyrczów. W 1999 roku wmurowano tablicę upamiętniającą śmierć Jakuba Derca zwanego Śmietana.

Jedną z osób noszących to nazwisko jest kontradmirał Czesław Dyrcz.

W posiadaniu rodziny Dyrczów znajdują się dokumenty potwierdzające przywileje nadane rodzinie Derców:

  • Przywilej króla Augusta II z 1697
  • List gwarancyjny od Michała Zebrzydowskiego z 1643
  • Oblata przywileju Michała Korybuta Wiśniowieckiego z roku 1669
  • Oblata przywileju Augusta III z roku 1733.

Oblata to urzędowy wpis tekstu dokumentu do ksiąg sądowych.

Obecnie to nazwisko jest bardzo popularne w okolicach Wadowic.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]