Dyskusja:Car

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Słowo "caryna" użyte na określenie małżonki cara, wydaje się być błędne - nie znajduje ono potwierdzenia w źródłach rosyjskich (gdzie również carską małżonkę określa się mianem carycy), zaś jego obecność w źródłach angielskich jest tłumaczona następująco: though in English contexts this seems invariably to be altered to tsarina (since 1717, from Italian czarina, from German Zarin) - miano "caryca" w źródłach angielskich jest zastępowane przez "caryna" od 1717 roku, będąc zapożyczeniem z języka niemieckiego (przez język włoski). Wydaje mi się, że w związku z tym powinniśmy się trzymać terminologii rosyjskiej, jako najbardziej właściwej dla tego tematu :) Avtandil 22:00, 25 lut 2007 (CET)

Iwan IV Groźny[edytuj kod]

Pierwszym carem rosyjskim był wielki książę moskiewski Iwan IV Groźny który przyjął ten tytuł w 1547 roku

W r. 1547 on już został carem. Iwan IV to wielki książę moskiewski w latach 1533∼1547. Wartoby było napisać np. tak:

W roku 1547 wielki książę moskiewski Iwan IV Groźny został pierwszym carem rosyjskim.

Pozdrawiam serdecznie z Rosji. Wacław (Comp1089) (dyskusja) 17:45, 22 mar 2010 (CET)

Car a chan[edytuj kod]

Usunąłem tekst: "Nierosyjscy historycy wywodzą ten tytuł, używany tylko na ziemiach podbitych przez Mongołów-Tatarów, od Tsagaan Chan (Biały Chan) w odróżnieniu od mongoła (Chana). Tak nazywany był Iwan I Kalita sprawujący swój urząd księcia moskiewskiego na zmianę z mongolskim chanem." (autor Log112 - jedyna edycja).

Powody usunięcia są następujące: tekst a) dotyczy tytułu "chan", b) brakuje źródeł, c) nie jest zbyt poprawny pod względem językowym (m.in. ortografia), d) już na samym początku wprowadza sugestię, iż tytuł władców rosyjskich wywodzi się od Mongołów, co biorąc pod uwagę politykę Trzeciego Rzymu oraz słowiańską nazwę Konstantynopola (Carogród) brzmi, delikatnie mówiąc, niepoważnie. --Anton Ou Kang'han vel Ai Kuang'rui (dyskusja) 22:59, 30 sie 2010 (CEST)

Uważam, że z usuniętego tekstu (po nieznacznym przeredagowaniu) można było zrobić ubarwiającą hasło ciekawostkę. Hasło by na tym nie straciło, wręcz przeciwnie. Dodatkowo, o ile trzy pierwsze argumenty są w miarę rzeczowe, trzeci (pkt. d.) jest po prostu groteskowy (delikatnie mówiąc, niepoważny) - bo co ma ew. etymologia tytułu cara do polityki trzeciego Rzymu, albo nazwy Konstantynopola? Ja bym raczej przytoczyła - co jest argumentem b. mocnym - że tytułu cara używali bułgarscy władcy już w X wieku, a więc na pięć wieków przed Rosją - co również automatycznie wyklucza językowe wpływy mongolskie. Pozdrawiam. Joanna Wieczorek (dyskusja) 16:02, 20 kwi 2016 (CEST)

z Wikipedia:Zgłoś błąd w artykule[edytuj kod]

Status: niezałatwione

Zgłoszenie zostało przeniesione z Wikipedia:Zgłoś błąd w artykule ponieważ prawdopodobnie nie zostało rozwiązane w ciągu 45 dni.

"W Rosji tytulatura carska równoznaczna była tytulaturze królewskiej, natomiast wprowadzona przez Piotra I Wielkiego tytulatura imperatorska, równoznaczna była tytulaturze cesarskiej."

Tytuł króla w Rosji (i szerzej na Rusi) występował niezależnie od tytułu cara. W ruskich kronikach, dotyczących konfliktów z Polakami, polscy królowie nie są określani mianem "cara" ale "króla". Tak samo Daniel Halicki w kronikach opisywany był jako "król" a nie jako "car".

U Michała Cherniavskiego w "Chan czy basileus: o pewnym aspekcie średniowiecznej ruskiej myśli politycznej" car zawsze był odpowiednikiem tytułu cesarskiego. Odnosił się do cesarzy bizantyjskich oraz niektórych wielkich chanów. Chanów, będących potomkami Temudżyna, nazywano Carem, podczas gdy chanów z innych rodów nazywano książętami. W liście patriarchy Antoniosa do Wasyla I duchowny ma zły stosunek do tego, że Rusini nazywają chana carem, chociaż ten tytuł winien przysługiwać tylko cesarzowi Bizancjum. Zgłasza: 83.9.7.202 (dyskusja) 17:06, 8 paź 2017 (CEST)

Zniekształcenie i etymologia[edytuj kod]

Zniekształcenie: Nie jestem przekonany do wyjaśnienia, że tytuł car pochodzi "ze starosłowiańskiego zniekształcenia tytułu cesarza (z łac. caesar)." Słowo "zniekształcenie" sugeruje, że zepsuto coś dobrego. Tymczasem "caesar" samo mogłoby być nazwane zniekształceniem (tytuł chyba od dużego C...?), podobnie jak słówka takie jak Kaiser, "cesarz", "tsar", "Empereur", "Emperor" i wiele innych, które w różnych językach pochodzą od tytułów cesarzy rzymskich, ale nie są takie same, jak oryginały łacińskie. Bo są w innych językach!

Myślę, że można by to zmienić na "ze starosłowiańskiego przekształcenia słowa Caesar, jednego z tytułów cesarzy rzymskich."

Etymologia Cytuję: "Z formy cěsarь powstała na gruncie cerkiewnym cьsarь...". Ale po pierwsze: czy takimi właśnie literkami pisało się w starosłowiańskim cěsarь i cьsarь, chodzi mi o te łacińskie znaki i ten ptaszek nad e? A może alfabetem greckim albo cyrylicą?

Po drugie, Jak doszło do powstania formy cěsarь? Przecież kronikarze bizantyjscy zauważyli istnienie Słowian nagle dopiero około VI wieku. Nikt o nich wcześniej nie pisał. Skoro dawni Słowianie docierali na południu gdzieś w okolice Bizancjum, to powinni poznać i nauczyć się takich określeń, jak "nazwa cesarstwa ... Basileia tōn Rōmaiōn (Βασιλεία των Ρωμαίων)", a teraz cytuję z greckich stron "H Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αναφερόμενη και ως Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, Ρωμανία ή απλά Βυζάντιο,... " Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, itd. Jeśli tak, to - skoro mieli tuż obok siebie znakomite greckie wzorce językowe - nie przyjęli nowoczesnych bizantyjsko-greckich słów takich jak autokrata, bazyleusz, Bizancjum itp., tylko bardziej naturalne wydawały im się nazwy stanowiące kombinacje słów słowiańskich i łacińskich sprzed ponad pół tysiąca lat z Italii? Może należałoby to zaznaczyć w tekście jako zagadnienie historyczno - językowe. Ciekawostka...--C. Trifle (dyskusja) 22:55, 6 lis 2019 (CET)

  • Twoje przekonanie nie ma tu zastosowania, dopóki nie opublikujesz z jakimś językoznawczym czasopiśmie pracy na ten temat. Nie zapominaj o weryfikowalności. Ciacho5 (dyskusja) 23:10, 6 lis 2019 (CET)
Zgadzam się co do weryfikowalności. Dlatego nie wtargnąłem od razu na stronę artykułu i nie zacząłem robić poprawek, tylko wypowiedziałem się tutaj. Na wiosnę słuchałem pewnego seminarium na temat Słowian. Może znajdzie się jakiś materiał. Chociaż nie jestem pewien, bo nagłe pojawienie się Słowian ciągle jest zagadką. Ale to słówko "zniekształcenie" można by chyba zmienić na bardziej optymistyczne. --C. Trifle (dyskusja) 23:42, 6 lis 2019 (CET)