Dyskusja:I Rzeczpospolita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

czy ten artykuł nie powinien zostac scalony z Rzeczpospolita Obojga Narodów ?? --Tamerlan 01:23, 24 sie 2006 (CEST)

I Rzeczpospolita i Rzeczpospolita Obojga Narodów to nie to samo, więc propozycja integracji jest złym pomysłem. RON to państwo według norm prawnych, które istniało od 1569 do 1795. I Rzeczpospolita natomiast to termin znacznie szerszy, obejmujący zarówno panstwo polskie jak i Litwę od momentu stworzenia podstaw demokracji szlacheckiej, czyli od schyłku XV wieku. I Rzeczpospolita trzeba jak już poprawić, ale nie integrować.Gardomir riposta? 20:20, 1 wrz 2006 (CEST)
Nie zgadzam się z szanownym Gardomirem, według mnie również należałoby artykuł ten scalić z RON. Prawda jest taka, że oba te pojęcia nie są ostre. Unia lubelska nie tworzyła nowego państwa, tylko pogłębiała unifikacje obu państw implementowaną poprzez szereg wcześniejszych aktów unii. Miκołκa 21:48, 19 kwi 2010 (CEST)
Pozwolę sobie coś zauważyć. Co by było gdyby ktoś uznał, że artykuł Karol Wojtyła nie jest tożsamy z artykułem Jan Paweł II i domagał się napisania odrębnego obejmującego biografię tej postaci do czasu wyboru na papieża. Przecież to absurd. Podobnym absurdem jest istnienie 2 artykułów I Rzeczpospolita i Rzeczpospolita Obojga Narodów. Osobiście nalegałbym na zintegrowanie ich Gregok (dyskusja) 20:26, 19 mar 2013 (CET)

Michał Korybut i koniec??[edytuj kod]

Dlaczego kalendarium kończy się na królu Michale? czyżby potem nastąpiła czarna dziura?? Pudelek 23:44, 6 paź 2006 (CEST)

Błedne skróty[edytuj kod]

A co tam robią skróty w stylu "I RP"?! RP oznacza "Rzeczpospolita Polska", a to była po prostu Rzeczpospolita. W ogóle przymiotnik "Polska" tu nie pasuje, ponieważ był to związek Polski i Litwy. Nawet historycy takiego czegoś nie używają. Współcześni stosowali skrót "Rzplita". Ale na pewno nie RP! To błąd rzeczowy!

Z poczekalni[edytuj kod]

I Rzeczpospolita[edytuj kod]

Jedno z najważniejszych haseł historycznych na pl wiki, ale w obecnej formie kompromituje projekt. Mamy lepsze hasło Rzeczpospolita Obojga Narodów, w tym haśle poza merytorycznym wstępem jest faktycznie tylko kalendarium wydzarzeń, uszeregowanych według niewiadomego konceptu. Należy albo wykasować kalendarium (bo jego rozbudowa mija się z celem nie jest to hasło przeglądowe o historii Polski w danym okresie), albo rozbudować hasło tak by nie raziło wyliczaniem dat. Poza tym hasło dubluje Rzeczpospolitą Obojga Narodów, należy także poprawić dolinkowania, gdyż w większości odnoszą się do RON. Mathiasrex (dyskusja) 10:53, 5 gru 2008 (CET)

Proponuję wrócić do wersji oryginalnej - czyli redirectu do Polska albo Polska Jagiellonów, czy jak tam się teraz to hasło nazywa. Halibutt (dyskusja) 12:15, 5 gru 2008 (CET)
Redirect nie załatwi wszystkiego, bo pojęcie Rzeczpospolita istnieje w historii Polski od 1358, a I RP (istniała od 1454) nie jest tożsama z Rzeczpospolitą Obojga Narodów (1569-1795), jednak po 1569 się z nią pokrywa. Najlepiej zostawić część wyjaśniającą i wykasować kalendarium. Mathiasrex (dyskusja) 12:28, 5 gru 2008 (CET)
Rzeczpospolita od roku 1358? A cóż to ma być? W roku 1370 zmarł Kazimierz Wielki ostatni z Piastów i do jego śmierci państwo nosiło nazwę Królestwo Polskie, a po jego śmierci Korona Królestwa Polskiego, które po unii z Litwą w roku 1569 przyjęło nazwę Rzeczypospolitej. Termin "I Rzeczpospolita" ukuty został w latach PRL-u dla wyodrębnienia tzw. "II Rzeczypospolitej" w odróżnieniu od jedynie słusznej formacji ludowej. W ostatnich latach pojawił się termin "III Rzeczpospolita", a nawet "IV Rzeczpospolita" braci Kaczyńskich... Drogie Panie i cni Panowie: Polska jest jedna i jeśli uznajemy, że kraj nasz istnieje nieprzerwanie od roku 963, to nie wolno nam się kłócić o to kiedy i jak się nazywała na przestrzeni dziejów. No ale jeśli już musimy, to postawmy zdecydowane progi czasowe: wg mnie od 1025 do 1370 roku to "Królestwo Polskie" od 1370 do 1569 "Korona Królestwa Polskiego", a od 1569 do 1791 "Rzeczpospolita Obojga Narodów". Po Konstytucji możnaby jeszcze mówić o "Rzeczypospolitej Trojga Narodów", ale do tego - wobec zaborów - już nie doszło. W roku 1918 odrodziła się "Rzeczpospolita Polska" i od tej pory (z 45-letnią przerwą na PRL) nic się nie zmieniło. Artykuł pt. I Rzeczpospolita uważam za kpinę z historii naszego kraju, że nie wspomnę o formie belissarius (dyskusja) 08:42, 2 sty 2009 (CET)
Nie jestem specjalistą, ale chcę zwrócić uwagę na hasło II Rzeczpospolita i III Rzeczpospolita. Oba te terminy, podobnie jak I Rzeczpospolita, zakorzeniły się w świadomości Polaków, a III RP jest określeniem użytym w konstytucji z 1997 r. W Google I RP ma 2,070,000 wyników. Nie wiem tylko, czy I RP nie jest czasem synonimem Rzeczpospolita Obojga Narodów, ale naprawdę nie wiem, więc nie twierdzę, że tak jest. Tak więc radzę się zastanowić, zanim się powie o "kpinie z historii". Są nazwy oficjalne i są nieoficjalne, powszechnie używane. A akurat w przypadku numerków RP to w naukach historycznych też się chyba ich używa, nieprawdaż? Gaj777 dyskusja 22:22, 2 sty 2009 (CET)
W 1358 po raz pierwszy użyto wobec państwa polskiego łacińskiego terminu Rzeczpospolita (res publica), co nie znaczy, że istniała ona od 1358. I RP jest tożsama z tzw. Rzeczpospolitą szlachecką, której istnienie datuje się od wydania statutów nieszawskich w 1454. Rzeczpospolita Obojga Narodów powstała w wyniku zawarcia unii lubelskiej w 1569. Tak więc przynajmniej w latach 1454-1569 te dwa hasła nie pokrywają się. Mathiasrex (dyskusja) 00:24, 3 sty 2009 (CET)
Statuty nieszawskie, przywileje koszycki i piotrkowski były podwalinami Republiki Szlacheckiej, ale o jej powstaniu nie decydowały. Co do nazwania państwa polskiego res publica w roku 1358 nie ma nic dziwnego, ponieważ w średniowieczu termin res publica był często dla określenia państwa równolegle z civitas, tak więc nie ma tu sprzeczności. Zresztą o czym my tu rozmawiamy? O terminoligii, czy o artykule-wyskrobku, który nie powinien IMO zaistnieć? belissarius (dyskusja) 06:44, 3 sty 2009 (CET)
1454 to cezura ustrojowa. Do tego momentu można mówić, że Polska miała ustrój monarchiczny. Po 1454 powstała monarchia stanowa, nosząca znamiona demokracji szlacheckiej a znaczny wpływ na rządy w państwie uzyskały rzesze szlacheckie poprzez sejmiki ziemskie. Mathiasrex (dyskusja) 11:22, 3 sty 2009 (CET)
Liczby mówią same za siebie. Hasło I Rzeczpospolita odzwiedzono w grudniu 8131 razy [1], hasło Rzeczpospolita Obojga Narodów 16779 razy [2]. A ilu było takich, co poprzestali na I RP? Proponuję w haśle I RP zrobić jakiś odnośnik (może nawet na czerwono do RON). Mathiasrex (dyskusja) 16:10, 9 sty 2009 (CET)
Może coś w tym stylu: Od Unii lubelskiej termin tożsamy z Rzeczpospolitą Obojga Narodów.? RoclorD (dyskusja) 21:53, 29 cze 2009 (CEST)

I Rzeczpospolita, a kiedy była II Rzeczpospolita?[edytuj kod]

Rzeczywiście, hasło to, to kpina z historii naszego kraju. Rzeczpospolita bez wątpienia jest nazwą obejmującą państwo polskie, ukonstytuowane 3 maja 1971 r. Wcześniej, jak już zauważono, można mówić tylko i jedynie o RON (a nie I Rzeczpospolitej czy co napawa zgrozą - I RP), składające się z Królestwa Polskiego oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, którego część ziem, jeszcze nie wcielonych do Rosji, dopiero zostało włączonych do Polski we wspomnianym 1791 r. Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej pojawia się jednak po raz pierwszy na mocy konstytucji marcowej z 1921 r. (sic!), a więc wtedy możemy mówić o I RP. No, ale to są podstawy geografii politycznej.

  • I Rzeczpospolita była federacją a następne już nie. Co to za data 1971, za Gierka? 1791? W którym miejscu Konstytucja Majowa mówi o ziemiach WXL włączonych do Polski? Konstytucja w art. VI "Prawo o sejmikach, na teraźniejszym Sejmie ustanowione, jako najistotniejszą zasadę wolności obywatelskiej, uroczyście zabezpieczamy." Prawo to z 24 marca 1791 (Volumina Legum, t. IX, s. 233–240 Kraków 1889) w art. IX rozróźniało "Co do elekcyi marszałka seymikowego i assessorów w Koronie, oraz assessorów w Litwie." W art. III Konstytucji "Prawo na teraźniejszym Sejmie zapadłe pod tytułem: "Miasta Nasze Królewskie wolne w państwach Rzeczypospolitej" w zupełności utrzymane mieć chcemy i za część niniejszej konstytucji deklarujemy" a prawo to z 18 kwietnia 1791 (tamże s. 215–219) w art. 3 głosi "tak w Koronie, jako w Wielkim Księstwie Litewskim" a w art. II, ust.14: „[...] teraźniejsze ustanowienie o miastach za prawo konstytucyjne stanowiemy”. Deklaracja Stanów Zgromadzonych datowana na 5 maja (s. 225–226) "całe wojsko narodowe w państwach Korony Polskiej i WXLitewskiego konsystujące" i "nakazujemy, aby sąd sejmowy w komplecie nieprzerwanym tu w Warszawie agitował się, sesye swoje od dnia do dnia limitował, wszystkich zaś doniesionych sobie przez dobrze osiadłego obywatela delacyę biorącego w asystencyi instygatorów [prokuratorów] Obojga Narodów, o podniesienie rokoszu, lub namawianie do niego, natychmiast sądził; o osobach wyrokowi swemu mających podlegać ubezpieczał się; do czego wojska narodowe, za zniesieniem się sądu z władzą wykonawczą, mają być gotowe i powolne" [posłuszne]. Utworzonej przez Konstytucję Straży Praw podlegały Komisje Rządowe Obojga Narodów (nie "polskie" czy "koronne" zatem wspólnie dla Korony i Litwy) : Wojska, Policji, Skarbu i Edukacji Narodowej. Później Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów (wzajemne czyli nie jednostronne, obu narodów a nie polskie czy litewskie). Tak jak US Army to armia federacji a nie Teksasu czy Nowego Jorku. Pilot Pirx (dyskusja) 16:38, 14 mar 2016 (CET)