Edmund Baranowski (powstaniec warszawski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy publicysty. Zobacz też: Edmund Baranowski – ujednoznacznienie.
Edmund Baranowski
Jur
Ilustracja
Edmund Baranowski i Jan Ołdakowski (2010)
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 22 września 1925
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1941-1944
Siły zbrojne AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki Batalion Miotła, Batalion Czata 49, 28 Dywizja Piechoty Armii Krajowej im. Stefana Okrzei
Główne wojny i bitwy powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Warszawski Krzyż Powstańczy Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości Medal „Pro Patria” Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RFN
Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (awers) Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy 02

Edmund Baranowski, ps. Jur (ur. 22 września 1925 w Warszawie) – polski publicysta. Działacz konspiracyjny w okresie II wojny światowej, żołnierz Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, powstaniec warszawski. Podpułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku, były wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich, Sekretarz Generalny Rady Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, członek Rady Powierniczej Muzeum Powstania Warszawskiego, a także autor i recenzent wielu publikacji o tematyce powstańczej[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Józefa i Marianny. Wraz z rodziną mieszkał przy ul. Krochmalnej na warszawskiej Woli. Ukończył Szkołę Powszechną nr 166. Jeszcze przed wybuchem wojny rozpoczął naukę w Gimnazjum im. gen. Józefa Sowińskiego. W latach 1940–1943 uczęszczał na tajne komplety. Początkowo podjął pracę przy rozładunku węgla w warszawskiej elektrowni tramwajowej, która mieściła się na terenie obecnego Muzeum Powstania Warszawskiego. Od kwietnia 1940 pracował w zakładach Philips-Werke w Warszawie w dziale odbiorników radiowych. Już pod koniec roku nawiązał pierwsze kontakty ze środowiskami konspiracyjnymi. Na terenie zakładów brał udział w akcjach sabotażowych, których celem było uszkadzanie produkowanej tam aparatury przeznaczonej dla niemieckich U-Bootów i lotnictwa.

Od czerwca 1941 był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej. Przyjął pseudonim „Jur”. Ukończył najpierw szkołę niższych dowódców. W 1944 ukończył konspiracyjną szkołę podchorążych. Podczas powstania warszawskiego walczył początkowo w stopniu plutonowego podchorążego w batalionie „Miotła” Zgrupowania „Radosław”. Przeszedł szlak bojowy od Woli przez Muranów, Stare Miasto, Czerniaków do Śródmieścia. 15 września został ranny na Czerniakowie. Odznaczony za męstwo Krzyżem Walecznych oraz awansowany na podporucznika Armii Krajowej. 5 października wzięty przez Niemców do niewoli. Przebywał najpierw w obozie przejściowym w Ożarowie, następnie w Stalagu X B Sandbostel i Stalagu XVIII C Markt-Pongau[3][4].

Do Warszawy wrócił 10 sierpnia 1945[5]. Kontynuował naukę i rozpoczął pracę w budownictwie. Od sierpnia 1993 na emeryturze. Obecnie jest wiceprezesem Związku Powstańców Warszawskich, prezesem Rady Fundacji „Warszawa Walczy 1939-1945", a także członkiem zespołu redakcyjnego „Wielkiej Ilustrowanej Encyklopedii Powstania Warszawskiego”. Autor i recenzent publikacji o tematyce powstańczej.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Wspólnie z Juliuszem Kuleszą jest autorem dwóch książek:

  • Bankowe szańce: bankowcy polscy w latach wojny i okupacji 1939-1945 (2009)[14]
  • Warszawskie gry wojenne: wspomnienia z lat wojny, okupacji i Powstania Warszawskiego (2011)[15]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rada Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie". [dostęp: 2013-09-30].
  2. Rada Powiernicza Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2011-03-29].
  3. Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie | Stiftung Polnisch-Deutsche Aussöhnung, www.fpnp.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
  4. Stowarzyszenie Pamięci Powstania Warszawskiego 1944, Powstanie Warszawskie 1944 - Oficjalna strona Stowarzyszenia Pamięci Powstania Warszawskiego 1944, www.sppw1944.org [dostęp 2017-11-27].
  5. Stowarzyszenie Pamięci Powstania Warszawskiego 1944, Powstanie Warszawskie 1944 - Oficjalna strona Stowarzyszenia Pamięci Powstania Warszawskiego 1944, www.sppw1944.org [dostęp 2017-12-23].
  6. Lista kombatantów odznaczonych przez Prezydenta RP. 2009-09-02. [dostęp 2011-03-29].
  7. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2009 r. o nadaniu orderów M.P. z 2010 r. nr 27, poz. 251
  8. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lipca 1999 r. o nadaniu orderów i odznaczenia M.P. z 1999 r. nr 31, poz. 481
  9. Powstańcze Biogramy - Edmund Baranowski, www.1944.pl [dostęp 2017-11-27] (ang.).
  10. Ordery i odznaczenia z okazji 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego (pol.). prezydent.pl, 2019-07-30. [dostęp 2019-09-04].
  11. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych: Uroczystość wręczenia odznaczeń w Pałacu na Wodzie w warszawskich Łazienkach. udskior.gov.pl. [dostęp 2012-02-16].
  12. Uchwała nr LVI/1664/2009. BIP m.st. Warszawy, 2009-05-28. [dostęp 2011-03-29].
  13. Federalny Krzyż Zasługi dla weteranów powstania warszawskiego (pol.). dzieje.pl. [dostęp 2016-08-27].
  14. Juliusz. Kulesza, Bankowe szańce : bankowcy polscy w latach wojny i okupacji 1939-1945, Warszawa: Wydawn. Askon, 2009, ISBN 978-83-7452-037-9, OCLC 503291221.
  15. Juliusz. Kulesza, Warszawskie gry wojenne : wspomnienia z lat wojny, okupacji i Powstania Warszawskiego, Poznań, ISBN 978-83-87346-49-2, OCLC 806087886.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]