Edward Łabno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Łabno
Ilustracja
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 23 maja 1908
Nowy Sącz
Data i miejsce śmierci 26 sierpnia 1995
Sanok
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 2 Pułk Strzelców Podhalańskich
1 Dywizja Grenadierów (2 Pułk Grenadierów Wielkopolskich)
1 Brygada Strzelców
1 Dywizja Pancerna (9 Batalion Strzelców Flandryjskich)
Stanowiska dowódca kompanii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (kampania wrześniowa, kampania francuska 1940, Lądowanie w Normandii, bitwa pod Falaise)
Późniejsza praca urzędnik leśnictwa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”
FR CdG palm br s.png
FR CdG palm br s.png
FR CdG palm br s.png
Krzyż Wojenny 1939–1945 z 3 brązowymi palmami (Francja)

Państwowa Odznaka Sportowa Odznaka „Zasłużony dla Sanoka”

Edward Paweł Łabno (ur. 23 maja 1908 w Nowym Sączu, zm. 26 sierpnia 1995 w Sanoku) – major piechoty Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, kawaler Orderu Virtuti Militari, radny Rad Narodowych w okresie PRL.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Edward Paweł Łabno urodził się 23 maja 1908 w Nowym Sączu jako syn Stanisława i Heleny z domu Baruch[1][2]. W rodzinnym mieście ukończył szkołę powszechną, po czym rozpoczął naukę w tamtejszym gimnazjum. Po przeprowadzeniu się rodziny do Tarnowa, kontynuował edukację w tym mieście, zakończoną maturą w 1928. Następnie od 1928 do 1929 odbył służbę wojskową w Batalionie Szkolnym Podchorążych Piechoty w Różanie, a od 1929 do 1931 odbył kurs unitarny w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Został awansowany do stopnia podporucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1931[3], po czym przydzielony do służby w 2 pułku strzelców podhalańskich w Sanoku[4] na stanowisko dowódcy plutonu. 1 stycznia 1934 otrzymał awans do stopnia porucznika. Od 1937 do 1939 pełnił funkcję dowódcy 3 kompanii ckm w III batalionie pułku stacjonującym w Olchowcach. W latach 30. był uprawniony do protokołowania „Górskiej Odznaki PZN” (1937)[5].

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 został zmobilizowany w 4 batalionie ckm macierzystego pułku w Sanoku[6]. Uczestniczył w polskiej wojnie obronnej na stanowisku zastępcy dowódcy 4 samodzielnego batalionu[7] 2 pułku (w oddziale pod dowództwem mjr. Józefa Kiczki[8]) w ramach 6 Dywizji Piechoty i przeszedł szlak bojowy od Krakowa po Lubelszczyznę (służył jednocześnie jako oficer zwiadowczy, służąc m.in. na stacji kolejowej w Brzeźnicy koło Będzina[9][10]). Po klęsce wojny obronnej i agresji ZSRR na Polskę trafił do niewoli sowieckiej, z której zbiegł, na krótko powrócił do Sanoka, po czym 25 października 1939 opuścił miasto przedostając się na Węgry. Został internowany w obozie Lengyeltóti, z którego uciekł 13 grudnia w kierunku Zagrzebia. Tam jako ochotnik przystąpił do Wojska Polskiego. Trafił do Francji, gdzie w ramach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie został przydzielony do 1 Dywizji Grenadierów. W jej szeregach brał udział w walkach kampanii francuskiej 1940, w stopniu kapitana był dowódcą 2 kompanii I batalionu 2 pułku grenadierów[11]. Podczas walk 18 czerwca 1940 został ranny, po kapitulacji Francji przedostał się do Lyonu, a na terenach francuskich był do września 1942. Odegrał rolę kuriera w transporcie sztandaru 2 pułku grenadierów (akcja pod kryptonimem „Ewa”, podobnie jak inny pochodzący z Sanoka oficer kpt. Aleksander Florkowski), który pierwotnie w wyniku aresztowań dostał się w ręce żandarmerii francuskiej w Cassis, po czym został zwrócony Polakom, a od września 1942 na pokładzie brytyjskiego okrętu podwodnego dotarł do Gibraltaru, 1 listopada trafił do Plymouth, potem 12 listopada poprzez Londyn i docelowo do Cupar w Szkocji; 13 listopada 1942 Edward Łabno przekazał sztandar byłemu dowódcy 1 Dywizji Grenadierów, gen. Bronisławowi Duchowi[12].

Na terenie Szkocji służył w 1 Brygadzie Strzelców, od października 1943 był dowódcą kompanii w 9 Batalionie Strzelców Flandryjskich, wchodzącym w skład 3 Brygady Strzelców z 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. W czerwcu 1944 brał udział w lądowaniu w Normandii, w sierpniu 1944 brał udział w bitwie pod Falaise[13] oraz w Chambois w ramach Operacji Overlord. Został ranny pod Barie Nassau. Wraz z dywizją gen. Maczka walczył do końca zmagań w Wilhelmshaven. W styczniu 1945 został awansowany do stopnia majora i w tej randze od 15 maja do 7 lipca 1945 był p.o. dowódcy 9 Batalionu Strzelców Flandryjskich.

Po zakończeniu II wojny światowej powrócił do Polski i osiadł w Sanoku. Był prześladowany przez władze komunistyczne, został uznany za agenta i wroga klasowego[13], był poddanany ciężkim śledztwom, represjonowany także za rozgłaszanie informacji o zbrodni katyńskiej[14]. Po aresztowaniu był przetrzymywany w aresztach UB w Szczecinku i Koszalinie oraz więziony. Po odwilży gomułkowskiej 1956 został uniewinniony i zrehabilitowany.

Ponownie zamieszkał w Sanoku, rozpoczął pracę zawodową i działalność społeczną. Był pracownikiem Zarządu Lasów Państwowych. Pod koniec lat 60. był zastępcą dyrektora Ośrodka Transportu Leśnego w Sanoku[15]. Od 1957 był członkiem Komisji Handlu Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku (nie pełniąc mandatu radnego)[16], został wybrany radnym Powiatowej Rady Narodowej w Sanoku (1969)[17]. Przeszedł na emeryturę w 1973. Był członkiem Koła Miejsko-Gminnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Sanoku[18], członkiem Klubu Oficerów Rezerwy i Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.

20 czerwca 1939 poślubił w Sanoku Barbarę Annę Nowak (1917-2008, wnuczka właścicieli ziemskich Stanisława Nowaka i Henryka Kapiszewskiego), a świadkiem na ich ślubie był dowódca 2psp, podpułkownik Stefan Szlaszewski[1][19].

Zmarł 26 sierpnia 1995[20]. Został pochowany w grobowcu rodziny Nowaków na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Grobowiec rodziny Nowaków w Sanoku, w którym pochowano Edwarda Łabno

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Księga małżeństw (wojskowi) 1932-1939. Sanok.
  2. Generał z sanockim epizodem. „Tygodnik Sanocki”, s. 7, Nr 18 (599) z 2 maja 2003. 
  3. Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 135.
  4. Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 616.
  5. Odznaki. Lista przodowników uprawnionych do protokołowania Odznaki Górskiej. W: Informacyjny kalendarz narciarski na sezon 1937-38. Wydawnictwo Polskiego Związku Narciarskiego, s. 265.
  6. Andrzej Brygidyn: Żołnierskimi rzuceni losami. Sanok: 1997, s. 24, 185. ISBN 83-87282-47-2.
  7. Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (I). „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 11 (245) z 1-10 września 1982. 
  8. Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (II). „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 13 (247) z 10-30 września 1982. 
  9. Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (II). „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 12 (246) z 10-20 września 1982. 
  10. Andrzej Brygidyn. Wierni przysiędze i żołnierskim honorem (III). Sanocki wrzesień. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 22 (493) z 10 - 20 sierpnia 1989. 
  11. Obsada personalna 1 Dywizji Pancernej na przełomie sierpnia i września 1944 r. (pol.). brukselanato.msz.gov.pl. [dostęp 2013-08-12].
  12. Andrzej Brygidyn: Żołnierskimi rzuceni losami. Sanok: 1997, s. 68-70. ISBN 83-87282-47-2.
  13. a b Andrzej Brygidyn, W dobie stalinowskiego terroru. W latach powojennych. Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 779.
  14. Andrzej Brygidyn, W dobie stalinowskiego terroru. W latach powojennych. Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 781.
  15. a b Jubileuszowa akademia leśników w Przemyślu. „Nowiny”, s. 2, Nr 183 z 18 lipca 1969. 
  16. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 157, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  17. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 218, 227, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  18. a b Andrzej Brygidyn. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (II). „Gazeta Sanocka – Autosan”. 12 (246), s. 5, 10-20 września 1982. 
  19. Adam Sudoł: Polska Ojczyzna moja. Część II. Sanok: 1999, s. 83.
  20. Chwila ciszy. „Tygodnik Sanocki”, s. 7, Nr 36 (200) z 8 września 1995. 
  21. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 260. [dostęp 2017-06-27].
  22. Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari (pol.). stankiewicze.com. [dostęp 2013-08-12].
  23. Polish Order of the Virtuti Militari Recipients 1792-1992 - L (ang.). feefhs.org. [dostęp 2013-08-12].
  24. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 274. [dostęp 2017-06-27].
  25. Józef Ząbkiewicz. Dzień Zwycięstwa i Kombatanta. Hołd poległym – szacunek tym, którzy przeżyli. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 15 (414) z 20-31 maja 1987. 
  26. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 289. [dostęp 2017-06-27].
  27. Bojowe ordery i odznaczenia na piersiach sanoczan. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 26 (497) z 20-30 września 1989. 
  28. Na podstawie [1]
  29. Arnold Andrunik: Rozwój i działalność Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na Ziemi Sanockiej w latach 1949-1984. Sanok: 1986, s. 283.
  30. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 288, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]