Edward Csató

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób Edwarda Csató na Powązkach; Warszawa, 23 lipca 2008

Edward Csató (ur. 19 grudnia 1915 w Olszanicy, zm. 27 kwietnia 1968 w Warszawie) – polski eseista, krytyk i historyk teatru.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1933 roku ukończył IV Państwowe Gimnazjum we Lwowie. Studiował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a po wybuchu wojny tajnym na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Debiutował na łamach tygodnika "Sygnały" we Lwowie jako krytyk literacki. Brał udział w kampanii wrześniowej. W latach 1942-1944 był żołnierzem AK[1]. Pracował jako inspektor w Miejskim Wydziale Oświaty oraz kancelista w warsztatach kolejowych w Wilnie. W latach 1945-47 przebywał w Łodzi, gdzie był publicystą "Robotnika" i "Dziennika Łódzkiego".

Tuż po wojnie w Łodzi uczęszczał na wykłady Leona Schillera. Był też słuchaczem w katedrze estetyki kierowanej przez prof. Stefana Morawskiego na Uniwersytecie Warszawskim.

W latach 1947-48 był redaktorem tygodnika "Nowiny Literackie". Był twórcą i redaktorem naczelnym (w latach 1952-1968) dwutygodnika "Teatr". Namówił do publikowania w tym piśmie praktyków sceny, np. Erwina Axera, czy Jerzego Kreczmara. Był współtwórcą i redaktorem naczelnym Almanachu Sceny Polskiej.

W latach 1949-1952 oraz 1958-1962 był wykładowcą warszawskiej PWST W 1962 roku uzyskał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu stopień doktora. Tematem rozprawy doktorskiej były Szkice o dramatach Słowackiego, a promotorem Bronisław Nadolski. W tym samym roku podjął pracę na tej uczelni. W 1966 roku opublikował pracę Leon Schiller, twórca monumentalnego teatru polskiego, która wraz z monografią Leon Schiller miały być podstawą habilitacji, która nie doszła do skutku ze względu na śmierć autora.

Pełnił funkcję sekretarza Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. Był autorem wielu książek o teatrze.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Jak patrzeć na teatr (1949),
  • Dwie strony rampy (1956),
  • O niektórych powojennych inscenizacjach schillerowskich (1957),
  • Widz w teatrze (1958),
  • O Prometeuszu i ciuchach. Felietony, dygresje, polemiki teatralne (1959),
  • Szkice o dramatach Słowackiego (1960),
  • Leon Schiller, twórca monumentalnego teatru polskiego (1966),
  • Polski teatr współczesny pierwszej połowy XX wieku (1967),
  • Leon Schiller (monografia, 1968),
  • Paradoks o reżyserze (1970)
  • Interpretacje. Recenzje teatralne 1945-1964 (1979),

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lesław Bartelski M.: Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon. Wydawn. Nauk. PWN. ISBN 83-01-11593-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sławomir Kalembka (red.): Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-2004. Materiały do biografii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006, s. 595. ISBN 83-231-1988-0.