Edward Janczewski-Glinka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Janczewski-Glinka
Ilustracja
Kraj działania  Austro-Węgry
Data i miejsce urodzenia 14 grudnia 1846
Blinstrubiszki
Data i miejsce śmierci 17 lipca 1918
Kraków
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres zatrudn. 1901–1902
Rektor
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)

Edward Janczewski-Glinka (ur. 14 grudnia 1846 w Blinstrubiszkach, zm. 17 lipca 1918 w Krakowie) – polski biolog, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Akademii Umiejętności.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1862 ukończył gimnazjum w Wilnie. Naukę kontynuował na studiach przyrodniczych w UJ i w Petersburgu. W 1873 podjął pracę na Uniwersytecie Jagiellońskim jako docent w Katedrze Anatomii i Fizjologii Roślin. W latach 1875–1913 kierował tą Katedrą. W 1875 otrzymał stopień profesora nadzwyczajnego, a w 1877 profesora zwyczajnego. W 1888–1889 pełnił funkcję Dziekana Wydziału Filozoficznego, w 1901–1902 rektora, a w 1902–1903 prorektora uczelni.

Od 1876 członek korespondent Akademii Umiejętności, od 1885 członek czynny; w latach 1890–1894 i 1908–1914 dyrektor Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego AU; do 1873 współpracownik Komisji Fizjograficznej AU; w latach 1903–1913 – przewodniczący Sekcji Botanicznej Komisji Fizjograficznej AU; w latach 1895–1898 – przewodniczący Sekcji Rolniczej AU[1]. Członek wielu towarzystw naukowych, między innymi: Towarzystwa Nauk Przyrodniczych w Cherbourgu, Towarzystwa Botanicznego w Edynburgu oraz paryskiej Académie des sciences. W 1906 roku za pracę „Monographie des groseilliers Ribes” otrzymał nagrodę Prix de Candolle od Towarzystwa Nauk Przyrodniczych w Genewie[2].

Prowadził badania nad anatomią roślin, sadownictwem, mykologią i algologią. Był pionierem w Polsce badań w dziedzinie genetyki roślin, opracował światową monografię rodzaju Ribes oraz opisał nowy rodzaj sinic.

Pochowany na Cmentarzu Rakowickim (kwatera Ł-płn-po lewej Nawratilów)[3][4].

Wybrane publikacje naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • Le parasitisme du Nostoc Lichenoides (1872)
  • Recherches sur les Porphyria (1872)
  • O rurkach sitkowych w korzeniach (1874)
  • Poszukiwania nad wzrostem wierzchołkowym korzeni roślin okrytoziarnowych (1874)
  • Rozwój pączka u skrzypów (1876)
  • Zawilec. Anemone. Studyum morfologiczne (1892–1896 4 części)
  • Trzy metody hodowli drzew owocowych (1896)[5]
  • Głownie zbożowe na Żmujdzi (1897)
  • Species generis ribes (1905–1906 3 części)
  • Monographie des groseilliers Ribes L. (1907)

Spuścizna[edytuj | edytuj kod]

Imieniem Janczewskiego nazwano co najmniej jeden rodzaj i siedem gatunków roślin:

Gatunki roślin opisane po raz pierwszy przez Janczewskiego są oznaczane skrótem Jancz..

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Köhler: Botanika w Towarzystwie Naukowym Krakowskim, Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności (1815–1952). Kraków 2002.
  2. Nagrodę de Candolla Kurier Lwowski 1906 nr 115 z 1 maja s. 3 [1]
  3. Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych, zck-krakow.pl [dostęp 2021-01-10].
  4. Nekrologia. Pogrzeb prof. Edwarda Janczewskiego Czas 1918 nr 310 z 19 lipca s. 3 [2]
  5. Trzy metody hodowli drzew owocowych : wykład prof. dra Janczewskiego dla praktycznych rolników wygłoszony w Krakowie w dniu 21 marca b. r., Osobne odb. z "Tygodnika rolniczego"., polona.pl [dostęp 2019-07-08].
  6. M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 464 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.
  7. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1818, s. 166

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985.
  • Stanisław Feliksiak: Słownik biologów polskich. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1987, s. 223–224. ISBN 83-01-00656-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]