Edward Perkowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Perkowicz
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 27 października 1886
Berezówka
Data i miejsce śmierci 2 września 1964
Kurytyba
Przebieg służby
Lata służby 1908-1909 i 1915-1947
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki Dziśnieńska Półbrygada Obrony Narodowej
Stanowiska dowódca półbrygady
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej

Edward Perkowicz (ur. 27 października 1886 w Berezówce, zm. 2 września 1964 w Kurytybie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, mianowany generałem brygady przez władze RP na uchodźstwie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Edward Perkowicz urodził się 27 października 1886 roku we wsi Berezówka, w powiecie rylskim ówczesnej guberni kurskiej, w rodzinie Cezarego i Kasyldy z domu Korzon. Od 1897 roku uczył się w gimnazjum klasycznym w Białej Cerkwi. W 1905 roku, jako przywódca strajku szkolnego w Białej Cerkwi został wydalony z gimnazjum bez prawa powrotu. W tym samym roku złożył maturę, jako ekstern w Kijowskim Okręgu Nauczania.

10 sierpnia 1917 roku został przyjęty do I Korpusu Polskiego w Rosji i wyznaczony na stanowisko adiutanta 10 pułku piechoty. W lutym 1918 roku, w trakcie walk korpusu z oddziałami Czerwonej Gwardii, awansował na podporucznika. Od 20 lutego do 2 marca 1918 roku uczestniczył w marszu 3 Dywizji Strzelców Polskich pod dowództwem generała Iwaszkiewicza. W trakcie służby kurierskiej został zatrzymany i skazany na śmierć przez sąd rewolucyjny w Rohaczewie. Udało mu się zbiec i wrócić do I Korpusu Polskiego. 1 czerwca 1918 roku został awansowany na porucznika i kapitana.

W listopadzie i grudniu 1918 roku pełnił funkcję adiutanta, a następnie zastępcy szefa sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” w Kielcach. W grudniu 1918 roku został szefem sztabu 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. We wrześniu 1919 roku został przeniesiony na stanowisko szefa sztabu 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. W marcu 1920 roku został szefem Oddziału Operacyjnego Sztabu 3 Armii. W następnym miesiącu powierzono mu funkcję szefa Centralnej Stacji Rozdzielczej 3 i 2 Armii. Od czerwca 1920 roku ponownie na stanowisku szefa sztabu 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, a od października tego roku w Sztabie Obrony Krajowej Litwy Środkowej. Następnie był szefem sztabu Grupy Operacyjnej generała Jana Rządkowskiego. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego, w charakterze oficera łącznikowego Wojska Litwy Środkowej, a jego oddziałem macierzystym był wówczas Miński pułk strzelców[1].

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 632. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. W tym samym roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza jednorocznego kursu doszkolenia, pozostając oficerem nadetatowym 86 pułku piechoty w Mołodecznie. 18 maja 1923 roku został zatwierdzony przez Prezydenta RP w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 496,5. lokatą w korpusie oficerów piechoty[3].

W październiku 1923 roku, po ukończeniu kursu, został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu. W tym czasie przysługiwał mu, obok stopnia wojskowego, tytuł „przydzielony do Sztabu Generalnego”[4][5]. 12 grudnia 1923 roku został przydzielony do Biura Historycznego Sztabu Generalnego w Warszawie na stanowisko referenta[6]. Od 1 czerwca do 30 lipca 1924 roku został odkomenderowany z Biura Historycznego SG do WSWoj. w celu odbycia podróży taktycznej z kursem doszkolenia 1923/1924[7]. 15 października tego roku otrzymał dyplom naukowy oficera Sztabu Generalnego i został pozostawiony w Biurze Historycznym SG[8][9].

Od lipca 1926 roku pełnił obowiązki szefa biura. 31 października 1927 roku otrzymał przeniesienie do 81 pułku piechoty w Grodnie na stanowisko dowódcy II batalionu[10]. Następnie wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy tego pułku[11]. 23 stycznia 1928 roku awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 58. lokatą w korpusie oficerów piechoty[12]. 14 lutego 1929 roku otrzymał przeniesienie do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy 23 batalionu granicznego w Oranach z jednoczesnym przeniesieniem macierzyście do kadry oficerów piechoty[13].

Został wybrany na posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji z listy nr 1 (BBWR) w okręgu wyborczym nr 6 (Grodno). Z dniem 9 grudnia 1930 roku, w związku z wyborem na posła i przyjęciem mandatu, został przeniesiony w stan nieczynny[14][15]. Z dniem 1 października 1931 roku został powołany ze stanu nieczynnego z równoczesnym przeniesieniem do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy 23 batalionu KOP „Orany” w Oranach[16]. 23 października 1931 roku zrzekł się mandatu poselskiego.

23 marca 1932 roku został przeniesiony z KOP do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie na stanowisko szefa sztabu[17][18]. 7 czerwca 1934 roku został przeniesiony do Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie na stanowisko zastępcy szefa biura[19][20]. W styczniu 1936 roku został oficerem do zleceń I wiceministra spraw wojskowych. W następnym roku został dowódcą Grodzieńskiej Półbrygady Obrony Narodowej w Grodnie, która ostatecznie nie została sformowana. Latem 1938 roku objął dowództwo Dziśnieńskiej Półbrygady Obrony Narodowej w Postawach. Na pułkownika awansował ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku[21].

W kampanii wrześniowej 1939 roku walczył na stanowisku Dziśnieńskiej Półbrygady ON. Po agresji ZSRR na Polskę razem z podległymi oddziałami przeszedł na Łotwę, gdzie został internowany. W 1940 roku, po włączeniu Łotwy w skład ZSRR, stał się sowieckim więźniem.

W grudniu 1941 roku, po zwolnieniu z sowieckiego więzienia, został przyjęty do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR i wyznaczony na stanowisko przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej PSZ w ZSRR. W lipcu 1942 roku został komendantem Bazy Materiałowej w Aszchabadzie. Od czerwca 1943 roku pozostawał w Ośrodku Zapasowym Armii Polskiej na Wschodzie. W sierpniu tego roku został przeniesiony do 7 Dywizji Zapasowej, a w listopadzie do dyspozycji szefa Sztabu Naczelnego Wodza z pozostawieniem na Bliskim Wschodzie. Od maja 1944 roku odbywał staż w 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Od października 1944 roku do 1946 roku służył w 7 Dywizji Piechoty.

Mianowany przez Prezydenta RP na Uchodźstwie Augusta Zaleskiego generałem brygady ze starszeństwem z 19 marca 1963 roku[22]. Zmarł 2 września 1964 roku w Kurytybie, stolicy stanu Parana w Brazylii.

Generał Edward Perkowicz był żonaty ze Sławą Edwardą z Wysockich, nauczycielką gry na fortepianie, z którą miał trzy córki: Aleksandrę Sławę Marię (ur. 1921) Wandę Antoninę (ur. 1923) i Sławę Urszulę (ur. 1926)[23].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spis oficerów 1921 ↓, s. 222, 812.
  2. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 48.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 26 maja 1923 roku, s. 2.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 63 z 27 września 1923 roku, s. 584.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 373, 404.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 76 z 12 grudnia 1923 roku, s. 712.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 29 maja 1924 roku, s. 304.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 110 z 15 października 1924 roku, s. 612.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 14, 324, 347.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 297.
  11. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 95, 168.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 19.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 80.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 32.
  15. Lista oficerów dyplomowanych 1931 ↓, s. 6.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 345.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 255.
  18. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 22, 459.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 154.
  20. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 10.
  21. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 10.
  22. Dembiński 1969 ↓, s. 1, awans został ogłoszony w Dzienniku Personalnym Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych nr 10 z 1963 roku.
  23. Wrzosek 1980 ↓, s. 616-618.
  24. M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
  25. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Nr 4, Londyn 23 maja 1958 roku, s. 23.
  26. a b c Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 22.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 3 marca 1926 roku, s. 70.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]