Eliasz Goldhammer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eliasz Goldhammer
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1851
Dynów
Data i miejsce śmierci 24 grudnia 1912
Tarnów
Zawód, zajęcie prawnik,wiceburmistrz Tarnowa

Eliasz Goldhammer (ur. w 1851 r. w Dynowie, zm. 24 grudnia 1912 r. w Tarnowie) – prawnik, działacz społeczny i samorządowy, radny i pierwszy wiceburmistrz Tarnowa narodowości żydowskiej.

Eliasz Goldhammer urodził się najprawdopodobniej w 1851 roku w Dynowie, w rodzinie żydowskiej. Był synem Berla i Laje[1]. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, po czym rozpoczął praktykę adwokacką w Tarnowie. Znany był jako zdolny obrońca w sprawach karnych[2], "złotousty tarnowski adwokat"[1]. W 1877 roku został wybrany radnym miejskim[1]. Od 1890 roku pełnił funkcję płatnego asesora, czyli drugiego zastępcy burmistrza miasta[2]. W 1906 roku, jako pierwszy przedstawiciel swojego narodu, został wybrany wiceburmistrzem Tarnowa[3]. Po ustąpieniu ze stanowiska ówczesnego burmistrza, Witolda Rogoyskiego, przejął na okres jednego miesiąca, od 13 grudnia 1906 do 14 stycznia 1907 roku, pełnienie jego obowiązków[1]. Po wyborze na to stanowisko przedstawiciela endecji, Tadeusza Tertila, ustąpił ze stanowiska[1], które jednak odtąd aż do wybuchu II wojny światowej było zawsze obsadzane przez przedstawicieli narodowości żydowskiej[2].

Eliasz Goldhammer był zwolennikiem asymilacji Żydów polskich, pozostając w opozycji do zwolenników syjonizmu[3], mających duże wpływy w tarnowskim kahale[1]. Współorganizował Żydowską Partię Narodową, z ramienia której bezskutecznie kandydował do Sejmu Krajowego Galicji[2]. Poza działalnością polityczną i samorządową udzielał się również na polu ekonomii, był długoletnim prezesem rady nadzorczej Towarzystwa Kredytowego dla Handlu i Przemysłu i dyrektorem Tarnowskiej Kasy Oszczędności[2]. Przejawiał również zainteresowania kulturalne: w latach 80. XIX wieku w ramach publicznych odczytów zapoznawał Tarnowian z twórczością Henryka Ibsena[3].

Eliasz Goldhammer zmarł 24 grudnia 1912 roku i został pochowany na cmentarzu żydowskim. W 1913 roku tarnowska rada miejska zdecydowała o nazwaniu jego imieniem części dawnej ulicy Zdrojowej[2] a w budynku pod numerem 5 na tej ulicy, gdzie znajdowała się siedziba Towarzystwa Kredytowego, wmurowano istniejącą do dziś marmurową tablicę pamiątkową poświęconą Eliaszowi Goldhammerowi[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Kazimierz Bańburski, Eliasz Goldhammer - tarnowski Europejczyk [dostęp 6 maja 2010]
  2. a b c d e f Barbara Sawczyk, Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Ocalić od zapomnienia... Patroni tarnowskich ulic. Tom I, Tarnów: Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliusza Słowackiego, 2003, ISBN 83-915445-2-4, OCLC 749304724.
  3. a b c Kazimierz Bańburski, Żydzi w Tarnowie do 1939 r. [dostęp 6 maja 2010]