Ellen Key

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ellen Key
ilustracja
Ellen Key oraz rzeźbiarz Carl Milles
Data urodzenia 11 grudnia 1849
Data śmierci 25 kwietnia 1926
Zawód, zajęcie pedagog

Ellen Key (ur. 11 grudnia 1849, zm. 25 kwietnia 1926) – szwedzka pisarka, nauczycielka, pedagog i działaczka ruchu kobiecego[1].

Była prekursorką ruchu reformy pedagogicznej. Key wiązała idee społeczne i filozoficzne z koncepcją skrajnie indywidualistycznego wychowania, w którym respektuje się prawo dziecka do swobodnego rozwoju. Program walki o prawa dzieci do rozwoju zgodnego z naturą przedstawiła w książce Stulecie dziecka (1900, wyd. pol. 1928)[1].

W drugiej połowie XIX wieku długa i intensywna wymiana listów oraz wspólne poglądy Ellen i Urbana von Feilitzena przerodziły się w romans pomiędzy nimi. Bardzo ważna stała się dla niej powieść Urbana pt. "Protestantismens Maria-kult", do której nawiązywała później w swojej książce "Missbrukad kvinnokraft". W obawie przed wyjściem na jaw ich związku, Ellen spaliła większość listów od Urbana, zwłaszcza te, które mogłyby wskazywać na miłość między nimi. Pozostało ich zaledwie kilka i obecnie obejrzeć je można w Bibliotece Królewskiej. W książce "Ellen Key och Urban von Feilitzen - en kärlekshistoria per brev" Mirjam Tapper starała się zrekonstruować ich miłość na podstawie listów, które pozostały[2].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Jest autorką i współautorką wielu publikacji, w tym m.in.:

  • Individualism and Socialism (1896)
  • Images of Thought (1898)
  • Human-beings (1899)
  • Stulecie dziecka (1900)
  • Lifelines, volumes I-III (1903–1906)
  • Neutrality of the Souls (1916)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wincenty Okoń: Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 2001, s. 163. ISBN 83-88149-41-5.
  2. Ellen Key och Urban von Feilitzen - en kärlekshistoria per brev av Mita Bokförlag, LitteraturMagazinet [dostęp 2019-02-12] (szw.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia PWN, Tom 2, Warszawa 1991, s. 114.