NATO Forward Presence

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Enhanced Forward Presence)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
enhanced Forward Presence
eFP
tailored Forward Presence
tFP
 NATO
Historia
Państwa wystawiające
Państwa mandatowe eFP:
 Estonia
 Litwa
 Łotwa
 Polska
tFP:
 Bułgaria
 Rumunia
Decyzja o użyciu 9 lipca 2016
Rozpoczęcie misji czerwiec 2017
Organizacja
Typ operacyjny
Podporządkowanie eFP: NATOPolska Wielonarodowa Dywizja Północny-Wschód
tFP: NATORumunia Wielonarodowa Dywizja Południowy-Wschód
Skład eFP: 4 batalionowe grupy bojowe
Liczebność eFP: ok. 5000 żołnierzy
Dyslokacja Estonia Tapa
Litwa Rukłe
Łotwa Ādaži
Polska Orzysz
Rumunia Krajowa

Wysunięta Obecność NATO (ang. NATO Forward Presence) – przyjęta w trakcie szczytu NATO w Warszawie w 2016 inicjatywa utrzymywania na terytorium państw Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego ograniczonej obecności wojskowej w postaci batalionowych grup bojowych celem zagwarantowania bezpieczeństwa na tzw. wschodniej flance NATO.

Utrzymywane są dwie formy Wysuniętej Obecności: wzmocniona Wysunięta Obecność (ang. enhanced Forward PresenceeFP) w Estonii, Litwie, Łotwie i Polsce oraz dostosowana Wysunięta Obecność (ang. tailored Forward PresencetFP) w Bułgarii i Rumunii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rosyjskie działania zbrojne wymierzone w integralność Ukrainy (aneksja Krymu przez Rosję i wojna w Donbasie) znacząco zmieniły sytuację geopolityczną w środkowej i wschodniej Europie. Koniecznością stało się zagwarantowanie bezpieczeństwa nowym państwom członkowskim Paktu Północnoatlantyckiego, tj. przyjętych do Sojuszu po 1999 r., zwłaszcza w rejonie tzw. wschodniej flanki NATO (przede wszystkim Polska i państwa bałtyckie, a także Rumunia i Bułgaria).

W rezultacie postanowień podjętych w trakcie szczytu NATO w Warszawie w dniach 8-9 lipca 2016 r. państwa członkowskiego NATO rozpoczęły przemieszczanie sił sojuszniczych w ramach dwóch form inicjatywy Wysuniętej Obecności:

  • enhanced Forward Presence (eFP), wzmocniona Wysunięta Obecność – zwiększenie potencjału obrony i sił odstraszania poprzez utworzenie w Polsce, Litwie, Łotwie i Estonii batalionowych grup bojowych złożonych z kontyngentów państw członkowskich,
  • tailored Forward Presence (tFP), dostosowana Wysunięta Obecność – wzmocnienie bezpieczeństwa Rumunii i Bułgarii poprzez wsparcie wojskowe stacjonującej w Rumunii Wielonarodowej Dywizji Południowo-Wschodniej i podległej jej Wielonarodowej Brygady Południowo-Wschodniej[1].
Wzmocniona Wysunięta Obecność (język fr., stan na czerwiec 2019)

Enhanced Forward Presence (eFP)[edytuj | edytuj kod]

Wzmocniona Wysunięta Obecność ma charakter defensywny, obejmujący dwa główne zakresy:

  • wzmocnienie potencjału obronnego NATO w Europie Środkowo-Wschodniej – od przystąpienia do Paktu przez Polskę w 1999 i państwa bałtyckie w 2004 na ich terytoriach nie stacjonowały znaczące siły sojusznicze,
  • odstraszanie – obecność wojsk ze państw NATO oznacza, że atak na Polskę i państwa bałtyckie jest jednoznaczny z konfliktem zbrojnym z pozostałymi członkami NATO, reagującymi odpowiednio zgodnie z zapisami artykułu 5. traktatu północnoatlantyckiego[2].

Zasadniczym elementem wzmocnionej Wysuniętej Obecności są cztery batalionowe grupy bojowe:

Grupa bojowa Przydział Państwo-gospodarz Garnizon Państwo ramowe Pozostałe państwa
Batalionowa Grupa Bojowa NATO w Estonii 1 Brygada Piechoty Estonia Tapa Wielka Brytania Dania, Islandia
Batalionowa Grupa Bojowa NATO na Łotwie Brygada Piechoty Zmotoryzowanej Łotwa Ādaži Kanada Albania, Czarnogóra, Czechy, Hiszpania, Islandia, Polska, Słowacja, Słowenia, Włochy
Batalionowa Grupa Bojowa NATO na Litwie Brygada Zmechanizowana Żelazny Wilk Litwa Rukłe Niemcy Belgia, Czechy, Holandia, Islandia, Francja, Norwegia
Batalionowa Grupa Bojowa NATO w Polsce 15 Brygada Zmechanizowana Polska Orzysz Stany Zjednoczone Chorwacja, Rumunia, Wielka Brytania
Państwa NATO uczestniczące w eFP (stan na październik 2020)
Kanadyjscy, słoweńscy i włoscy żołnierze Batalionowej Grupy Bojowej NATO na Łotwie

Każda grupa bojowa liczy ok. 1000-1500 żołnierzy, stacjonujących w systemie rotacyjnym (6-miesiecznym). Status państwa ramowego oznacza wyznaczenie kadry kierowniczej grupy, jednostki bojowej oraz odpowiedniego zaplecza wsparcia i logistycznego.

Grupy bojowe w systemie krajowym przydzielone są do odpowiednich brygad zmechanizowanych państw-gospodarzy, z którymi prowadzą cykl szkoleń, utrzymujących stałą gotowość bojową grup. W systemie międzynarodowym grupy bojowe koordynowane są przez Wielonarodową Dywizję Północny-Wschód z kwaterą główną w Elblągu (podlegającej Wielonarodowemu Korpusowi Północno-Wschodniemu z dowództwem w Szczecinie)[2].

Zaplecze logistyczne i infrastrukturalne w swoim zakresie zapewniają państwa-gospodarze w ramach HNS (Host Nation Support) – Polska jest jedynym państwem-gospodarzem i państwem-kontrybutorem eFP. Do inicjatywy eFP zostały włączone Grupy Integracyjne Sił NATO (NATO Force Integration Unit – NFIU) utworzone w 2015 wielonarodowe jednostki wojskowe, stacjonujące w Polsce, Litwie, Łotwie, Estonii, Słowacji, Węgrzech, Rumunii i Bułgarii. Wsparcie NFIU obejmuje planowanie, rozlokowanie i integrację kontyngentów narodowych w ramach grup bojowych oraz grup bojowych z przydzielonymi brygadami[3].

Wkład poszczególnych państw w grupy bojowe (liczby przybliżone, stan na: maj 2017[4], luty 2018[5], marzec 2019[6], październik 2019[7] i październik 2020[8]):

Batalionowa Grupa Bojowa NATO w Estonii
Państwo Liczebność Kontyngent (X 2020) Uwagi
V 2017 II 2018 III 2019 X 2019 X 2020
 Belgia 0 0 269 0 0 czasowo kompania zmechanizowana
 Dania 0 200 3 3 209 kompania zmechanizowana
personel w dowództwie grupy bojowej
 Francja 300 0 0 330 0 czasowo kompania piechoty zmotoryzowanej
 Islandia 0 1 1 1 1 pracownik cywilny w dowództwie grupy bojowej
 Wielka Brytania 800 800 800 800 754 batalion zmechanizowany (Warrior, Challenger 2),
elementy: artylerii samobieżnej, przeciwlotniczej, inżynieryjny, logistyczny, wywiadowczy
personel w dowództwie grupy bojowej
państwo ramowe
Łącznie 1100 1001 1073 1134 964
Batalionowa Grupa Bojowa NATO na Łotwie
Państwo Liczebność Kontyngent (X 2020) Uwagi
V 2017 II 2018 III 2019 X 2019 X 2020
 Albania 18 18 21 21 21 pluton rozminowania EOD
 Czarnogóra 0 0 8 10 5 drużyna saperów,
personel w dowództwie grupy bojowej
 Czechy 0 0 60 55 60 pluton moździerzy
 Hiszpania 300 322 300 350 343 kompania zmechanizowana (Pizarro, Leopard 2),
kompania saperów (CEV M113),
element logistyczny,
personel w dowództwie grupy bojowej
 Islandia 0 0 0 0 1 pracownik cywilny w dowództwie grupy bojowej
 Kanada 450 450 450 525 527 kompania piechoty zmotoryzowanej (LAV 6.0),
bateria artylerii (M777)
kompania wsparcia, element logistyczny,
personel w dowództwie grupy bojowej
państwo ramowe
Task Force Latvia
 Polska 160 169 170[9] 170[9] 170[9] kompania czołgów (PT-91 Twardy),
element logistyczny,
personel w dowództwie grupy bojowej
Polski Kontyngent Wojskowy na Łotwie
 Słowacja 0 2 152 152 152 kompania zmechanizowana (BMP-2),
element logistyczny,
personel w dowództwie grupy bojowej
 Słowenia 50 49 50 33 41 pluton moździerzy,
zespół dowodzenia lotnictwem taktycznym,
personel w dowództwie grupy bojowej
 Włochy 160 160 160 166 200 kompania piechoty zmotoryzowanej (Freccia, Dardo, Ariete),
zespoły: nawigatorów lotnictwa, snajperski, moździerzy i przeciwpancerny
Łącznie 1138 1170 1371 1482 1520
Batalionowa Grupa Bojowa NATO na Litwie
Państwo Liczebność Kontyngent (X 2020) Uwagi
V 2017 II 2018 III 2019 X 2019 X 2020
 Belgia 100 0 1 262 1 personel w dowództwie grupy bojowej czasowo kompania zmechanizowana
 Chorwacja 0 187 0 0 0 czasowo kompania piechoty zmotoryzowanej
 Czechy 0 0 230 35 35 element walki elektronicznej WRE czasowo kompania zmechanizowana
 Francja 0 0 266 0 275 kompania zmechanizowana (VBCI, Leclerc)
 Holandia 270 224 270 270 270 kompania piechoty zmotoryzowanej
 Islandia 0 0 1 1 1 pracownik cywilny w dowództwie grupy bojowej
 Luksemburg 22 0 0 0 4 zespół transportowy
 Niemcy 450 699 540 560 527 kompania zmechanizowana,
element wsparcia,
personel w dowództwie grupy bojowej
państwo ramowe
 Norwegia 200 28 13 120 120 kompania zmechanizowana
Łącznie 1022 1404 1055 1248 1233
Batalionowa Grupa Bojowa NATO w Polsce
Państwo Liczebność Kontyngent (X 2020) Uwagi
V 2017 II 2018 III 2019 X 2019 X 2020
 Chorwacja 0 72 69 80 80 bateria artylerii rakietowej
 Rumunia 120 120 120 120 120 bateria przeciwlotnicza
 Stany Zjednoczone 1000 795 889 857 670 szwadron kawalerii pancernej,
element wsparcia,
personel w dowództwie grupy bojowej
państwo ramowe
 Wielka Brytania 150 130 140 140 140 szwadron rozpoznawczy
Łącznie 1270 1117 1218 1197 1010
Włoski czołg C-1 Ariete i kanadyjski transporter opancerzony LAV 6.0 w trakcie cwiczeń Silver Arrow

Struktura organizacyjna grupy bojowej na przykładzie kanadyjskiej (struktura organizacyjna ulega zmianom wynikającym z rotacyjnej obecności kontyngentów narodowych, stan na czerwiec 2019[10][11]).

  • Kanada Dowództwo i sztab Batalionowej Grupy Bojowej
    • Włochy kompania piechoty zmotoryzowanej
      • Włochy 2 plutony piechoty zmotoryzowanej
      • Włochy pluton czołgów
      • Włochy pluton wsparcia
    • Kanada kompania piechoty zmotoryzowanej
      • Kanada 3 plutony piechoty zmotoryzowanej
      • Kanada pluton wsparcia
    • Hiszpania kompania zmechanizowana
      • Hiszpania 2 plutony zmechanizowane
      • Hiszpania pluton czołgów
      • Hiszpania pluton wsparcia
    • Słowacja kompania zmechanizowana
      • Słowacja 3 plutony zmechanizowane
      • Słowacja pluton wsparcia
    • Polska kompania czołgów
      • Polska 3 plutony czołgów
    • Kanada bateria artylerii[a]
      • Kanada 4 plutony ogniowe
    • Hiszpania kompania saperów
      • Hiszpania pluton saperów
      • Słowenia pluton inżynieryjny
    • Kanada kompania wsparcia (Combat Support, CS)[b]
      • Kanada pluton walki elektronicznej
      • Czechy pluton moździerzy
      • Albania pluton rozminowania
      • Kanada pluton rozpoznawczy
narodowe elementy logistyczne
  • Kanada Narodowy Element Wsparcia
    • Kanada kompania Garrison Services (GS)
    • Kanada kompania Health Services (HSS)
    • Kanada kompania Engineer Services (ESS)
  • Polska Narodowy Element Wsparcia
    • Polska pluton zabezpieczenia
    • Polska pluton remontowy
  • Hiszpania Narodowy Element Wsparcia
  • Słowacja Narodowy Element Wsparcia
  • Słowenia Narodowy Element Wsparcia
  • Włochy Narodowy Element Wsparcia
  1. Na stałe stacjonuje tylko wyposażenie baterii, personel przysyłany jest na czas ćwiczeń (Canada adds artillery battery to its Latvian forces (ang.). LSM. [dostęp 2020-01-14].)
  2. Support tłumaczone jest na język polski jako wsparcie (Bojowe wsparcie (pol.). Polska Zbrojna. [dostęp 2020-03-09].), nie stanowi jednak odpowiednika polskich kompanii wsparcia czyli pododdziału artylerii

Tailored Forward Presence (tFP)[edytuj | edytuj kod]

Dostosowana Wysunięta Obecność ma innych charakter niż wzmocniona Wysunięta Obecność: opiera się głównie na wsparciu rumuńskich sił zbrojnych w procesie formowania i funkcjonowania MND-SE – Wielonarodowej Dywizji Południowy-Wschód (powstałej na bazie rumuńskiej 1 Dywizji Piechoty w Bukareszcie). MNDSE jest wielonarodowym dowództwem szczebla dywizyjnego, składającego się z żołnierzy z następujących państw: Rumunia (państwo ramowe), Albania, Bułgaria, Francja, Grecja, Kanada, Niemcy, Polska, Portugalia, Słowacja, Stany Zjednoczone, Turcja, Węgry, Wielka Brytania. Dywizja osiągnęła zdolność operacyjną 22 marca 2018, uzyskując możliwość dowodzenia siłami sojuszniczymi w południowo-wschodniej Europie[12].

Rumunia jest zarówno państwem-gospodarzem tFP jak i państwem-kontrybutorem eFP: wystawia baterię przeciwlotniczą do Batalionowej Grupy Bojowej w Polsce. Wsparcie Rumunii w zakresie planistycznym i organizacyjnym zapewniają Grupy Integracyjne Sił NATO w Rumunii i Bułgarii.

Trzon MND-SE stanowi Wielonarodowa Brygada Południowy-Wschód (na bazie 2 Brygady Piechoty w Krajowej). W przeciwieństwie do eFP wielonarodowa grupa bojowa nie stanowi zwartej jednostki, a pododdziały podporządkowane są dowództwu brygady. Brygadę tworzą żołnierze z następujących państw: Rumunia (państwo ramowe), Bułgaria, Hiszpania, Polska, Portugalia, Stany Zjednoczone[13].

Bieżąca działalność jednostek tFP polega podtrzymywaniu zdolności bojowej poprzez szkolenie dowództw i pododdziałów rumuńskich (20., 22., 26. bataliony piechoty, 325 batalion artylerii, 205 batalion artylerii przeciwlotniczej, 116 batalion logistyczny) oraz sojuszniczych stacjonujących rotacyjnie w Rumunii (m.in. polska kompania piechoty zmotoryzowanej) oraz dyslokowanych czasowo na czas ćwiczeń[14]. Wkład poszczególnych państw:

Państwo Liczebność Kontyngent Uwagi
 Polska 230[15] kompania piechoty zmotoryzowanej (KTO Rosomak),
element logistyczny,
personel w dowództwie wielonarodowej dywizji i brygady
Polski Kontyngent Wojskowy w Rumunii

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wzmocniona Wysunięta Obecność (pol.). Serwis rządowy gov.pl. [dostęp 2020-03-09].
  2. a b Wzmocniona Wysunięta Obecność NATO (pol.). Wielonarodowa Dywizja Północny-Wschód. [dostęp 2020-03-09].
  3. NATO Force Integration Unit (ang.). NATO SHAPE. [dostęp 2020-03-09].
  4. NATO's enhanced Forward Presence (ang.). NATO. [dostęp 2020-03-09].
  5. NATO's enhanced Forward Presence (ang.). NATO. [dostęp 2020-03-09].
  6. NATO's enhanced Forward Presence (ang.). NATO. [dostęp 2020-03-09].
  7. NATO's enhanced Forward Presence (ang.). NATO SHAPE. [dostęp 2020-03-09].
  8. NATO's enhanced Forward Presence (ang.). NATO SHAPE. [dostęp 2020-10-25].
  9. a b c PKW Łotwa (pol.). Serwis rządowy gov.pl. [dostęp 2020-03-09].
  10. Operation REASSURANCE: The Role of the Canadian National Support Element within NATO’s enhanced Forward Presence (eFP) Latvia (ang.). The Guard. [dostęp 2020-01-14].
  11. eFP Battle Group Latvia (ang.). NATO SHAPE. [dostęp 2020-03-09].
  12. About MND-SE (ang.). HQ MND-SE. [dostęp 2020-03-09].
  13. The 4th rotation of the Polish Military Contingent arrived in Romania (ang.). Warsaw Institute. [dostęp 2020-03-09].
  14. Multinational exercise Scorpions Fury 18 to culminate in Romania (ang.). Army-Technology. [dostęp 2020-03-09].
  15. PKW Rumunia (pol.). Serwis rządowy gov.pl. [dostęp 2020-03-09].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]