Ernest Bauman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ernest Bauman
Data i miejsce urodzenia 1804/1810
Lipsk
Data i miejsce śmierci 11 września 1889
Sanok
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Tytuł naukowy inżynier
Małżeństwo Ludwika
Dzieci Stanisław, Roman
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Ernest Bauman (ur. 1804/1810 w Lipsku, zm. 11 września 1889 w Sanoku) – inżynier, powstaniec listopadowy.

Ernest Bauman urodził się około 1804[a] lub w 1810 w Lipsku[1]. Był pochodzenia niemieckiego, zaś z przekonania poczuwał się Polakiem[2]. Został żołnierzem Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego[2]. Brał udział w powstaniu listopadowym jako podoficer Pułku Jazdy Poznańskiej[2]. Został ranny podczas walk[2]. 15 września 1831 został odznaczony Krzyżem Srebrnym Wojskowego Orderu Virtuti Militari (nr 2952)[3][4].

W 1849 udał się na emigrację, później powrócił z niej[2]. Pracował jako inżynier prywatny[5]. W Sanoku zamieszkiwał pod numerem domu 250[5]. Był żonaty z Ludwiką Dorych[5]. Jego synami byli Stanisław (inżynier geometra w Sanoku) i Roman (kupiec w Bochni)[2].

Zmarł 11 września 1889 w Sanoku[5][2]. Został pochowany na cmentarzu przy ulicy Jana Matejki w Sanoku 13 września 1889[5][6][7]. Tabliczka pamięci Ernesta Baumana została umieszczona na rodzinnym grobowcu, położonym w części tego cmentarza przy ulicy Rymanowskiej[8][b].

Nieopodal grobowca Baumanów został postawiony dębowy Krzyż Powstańców, który w 1923 ustanowili sanoccy harcerze i uczniowie Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku: Fritz Hotze, Józef Pudełko, Tadeusz Riedrich, Zygmunt Żyłka-Żebracki, dla upamiętnienia polskich powstań niepodległościowych[9]. Umieszczono na nim tabliczkę z napisem: Bohaterom z 1831/63 Harcerze 1923, która została wykonana w Sanockiej Fabryce Wagonów[10]. 11 listopada 1996 roku poświęcono nowy krzyż wraz z odnowioną tabliczką metalową, którą ufundował ówczesny Naczelnik ZHP, Ryszard Pacławski (obecnie jest zamontowana u zbiegu dwóch części drzewa krzyża i zawiera inskrypcję Bohaterom z 1831 63 Harcerze 1923 1996. Ponadto na pionowej części drewnianej krzyża przymocowano tabliczkę z napisem Ernest Bauman Powstaniec 1831 r. Kawaler V.M. pof. pułku jazdy pozn.[11].

Order Virtuti Militari należący do Ernesta Baumana przekazał jego syn Stanisław Bauman swojemu wnukowi, majorowi Stanisławowi Biedze[12].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według wpisu w parafialnej księdze zmarłych Ernest Bauman zmarł w 1889 w wieku 85 lat, co oznaczałoby, że urodził się około 1804 roku. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 162 (poz. 106).
  2. Jak wskazał Edward Zając, pierwotna mogiła Ernesta Baumana nie zachowała się, zatem tabliczka Ernesta Baumana na grobowcu rodzinnym w części Rymanowskiej może oznaczać, iż jego szczątki przeniesiono tamże lub stanowi jedynie upamiętnienie symboliczne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rok urodzenia 1810 został wskazany na tabliczce nagrobnej.
  2. a b c d e f g Kronika. „Gazeta Przemyska”, s. 2, Nr 66 z 19 września 1889. 
  3. Xięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania 1830 roku. Lwów: 1881, s. 151.
  4. Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2013-07-28].
  5. a b c d e Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 162 (poz. 106).
  6. Józef Białynia Chołodecki: Cmentarzyska i groby naszych Bohaterów z lat 1794-1864 na terenie Wschodniej Małopolski. Lwów: Polskie Towarzystwo Opieki nad Grobami Bohaterów we Lwowie, 1928, s. 43.
  7. Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 169-170. ISBN 83-909787-0-9.
  8. Stefan Stefański: Spacer po cmentarzu przy ul. Rymanowskiej. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  9. Józef Pohorski. Historia Krzyża Powstańców na sanockim cmentarzu. „Tygodnik Sanocki”. Nr 50 (162), s. 7, 16 grudnia 1994. 
  10. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 72. ISBN 978-83-935385-7-7.
  11. Franciszek Oberc, Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka, Sanok 1998, s. 5-6.
  12. Wspomnienia Bolesława Józefa Biegi. biega.com. [dostęp 16 listopada 2014].