Eugen Brachvogel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eugen Brachvogel
Prałat Honorowy Jego Świątobliwości
Ilustracja
Za skrzyżowaniem po prawej budynek Kamiennego Domu, w którym najpierw się uczył, a następnie został rektorem Eugen Brachvogel, na wprost, na końcu Collegienstraße, kościół gimnazjalny
Data i miejsce urodzenia 8 października 1882
Bisztynek
Data i miejsce śmierci 26 lutego 1942
Malbork
Rektor seminarium duchownego w Braniewie
Okres sprawowania 1931
Wyznanie rzymskokatolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1906

Eugen Brachvogel (ur. 8 października 1882 w Bisztynku, zm. 26 lutego 1942 w Malborku) – ksiądz katolicki, rektor seminarium duchownego w Braniewie, prałat honorowy Jego Świątobliwości[1]; wybitny uczony, historyk, pisarz, wychowawca i duszpasterz i społecznik działający na Warmii w pierwszej połowie XX wieku[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wieża Kopernika, w której w 1912 Brachvogel założył muzeum astronoma
Kościół w Nowej Pasłęce, wybudowany staraniem księdza w latach 1924–1926
Cmentarz św. Magdaleny w Braniewie, na którym został pochowany Eugen Brachvogel

Eugen Brachvogel urodził się 8 października 1882 w Bisztynku, jako drugie dziecko spośród sześciorga rodzeństwa w rodzinie Roberta Brachvogela i Kathariny z d. Müller. Robert Brachvogel, syn kuśnierza z Bartoszyc, był sekretarzem sądowym w Bisztynku[3]. Eugen Brachvogel pobierał najpierw prywatne nauki, a od Wielkanocy 1896 w gimnazjum w Reszlu, gdzie zamieszkał w konwikcie biskupim. Był jednym z najlepszych uczniów. 18 lutego 1902 uzyskał tam świadectwo dojrzałości[4]. Następnie studiował w Państwowej Akademii w Braniewie (zamieszkał w tym czasie w słynnym Kamiennym Domu). 11 lutego 1906 roku przyjął święcenia kapłańskie w katedrze fromborskiej z rąk biskupa warmińskiego Andreasa Thiela.

Przez 10 lat był wikarym we Fromborku, gdzie poświęcił się badaniom nad dziełem Kopernika. W 1912 stworzył pierwszą izbę muzealną dotyczącą Kopernika na Wzgórzu Katedralnym, na poddaszu Wieży Kopernika[5] (współcześnie na terenie Wzgórza Katedralnego funkcjonuje założone w 1948 samorządowe Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku oraz powstałe w 2016 kościelne Muzeum Pomnika Historii Frombork Zespół Katedralny). Uzyskał też zezwolenie na utworzenie muzeum biskupiego i kapitulnego. Uporządkował również archiwum biskupie i katedralne oraz przeniósł Muzeum Warmińskie z Braniewa do Fromborka. W 1921 biskup Bludau mianował go subregensem (wicerektorem) seminarium duchownego w Braniewie, w 1927 został jego rektorem.

W latach 1924–1926 wybudował w pobliskiej wiosce rybackiej Nowa Pasłęka neobarokową kaplicę (współcześnie kościół filialny pw. Matki Boskiej Miłosierdzia)[6]. W 1931 przejął parafię w Chruścielu k. Braniewa. W 1937 został proboszczem w Jasnej w Prusach Zachodnich (obecnie w gminie Dzierzgoń), gdzie kontynuował badania z zakresu historii Warmii oraz nad spuścizną Mikołaja Kopernika[2].

Jest autorem blisko 500 publikacji[7] drukowanych w Zeitschrift für die Geschichte und Altertumskunde Ermlands. Był członkiem Warmińskiego Towarzystwa Historycznego oraz Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina[1].

Zmarł w szpitalu w Malborku 26 lutego 1942 roku. Pochowany został 3 marca 1942 na cmentarzu św. Magdaleny w Braniewie[4][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jan Chłosta, Słownik Warmii, Olsztyn 2002, s. 48
  2. a b Kulturportal West Ost | Brachvogel, Eugen, kulturportal-west-ost.eu [dostęp 2019-03-06].
  3. Stolarz z Bisztynka wykonał narzędzia Kopernika, bisztynek24.pl [dostęp 2019-03-07].
  4. a b Zeitschrift für die Geschichte und Altertumskunde Ermlands, Zeszyt 85, Braunsberg 1943
  5. Historia Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku | Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku [dostęp 2019-03-07] (pol.).
  6. Informacja turystyczna w Braniewie. [dostęp 2015-01-15].
  7. Zeitschrift für die Geschichte und Altertumskunde Ermlands, Münster 1971, Band 35, s. 7
  8. Heilsberger Heimatbrief nr 19, Ostern 2018, s. 45