Feliksa Szałwińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Feliksa Szałwińska (ur. 9 listopada 1888 w Lijewie w pow. włocławskim, zm. 18 października 1981 we Włocławku) – polska nauczycielka i działaczka społeczna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kamienica przy ul. Słowackiego 8 we Włocławku, w której Feliksa Szałwińska prowadziła salon dla lokalnej inteligencji.

Urodziła się w majątku rodziców w Lijewie. Córka Teofila Szałwińskiego (1836-1910) i jego drugiej żony Marianny Wiktorii z Wojciechowskich (1855-1918). Pierwsze nauki pobierała w domu rodzinnym. W latach 1907-1910 kształciła się w Seminarium dla Wychowawczyń Przedszkoli w Warszawie. Szkoła ta, działająca pod patronatem Towarzystwa Wychowania Przedszkolnego propagowała nowatorską metodę nauczania przez naukę, sport i zabawę podług teorii Fryderyka Froebla[1].

W latach 1910-1918 pracowała jako nauczycielka domowa dzieci ziemiańskich na Kujawach. Po zakończeniu I wojny światowej zamieszkała we Włocławku. Tu na ówczesnym Nowym Rynku 12 (dzisiejszym Placu Wolności) otworzyła prywatne przedszkole. Następnie zostało ono przeniesione na ul. Żelazną 6 (ul. Kościuszki) oraz Karnkowskiego 20 (ob. Wojska Polskiego), gdzie działało do wybuchu II wojny światowej[1].

25 września 1937 roku wraz ze swoimi wychowankami powitała we Włocławku Edwarda Śmigłego-Rydza, który przybył tu na otwarcie mostu swojego imienia[1].

14 września 1939 roku, po wkroczeniu do miasta wojsk hitlerowskich jej przedszkole przestało funkcjonować. Podczas okupacji wspólnie z siostrą Zenobią Pauliną Przybylczak udzielała pomocy ofiarom okupacji. M.in. udało się im wynegocjować zwolnienie z więzienia późniejszego nadleśniczego nadleśnictwa Czarne, Romana Tokarskiego. W jego rodzinnym domu w Michelinie, u siostry Aurelii Wojciechowskiej ukrywali się prześladowani przez okupanta m.in. księża oraz nauczyciele włocławskich szkół średnich, prof. Ludwik Lidwin i Tadeusz Cyprian Fopp, których pomogła tam ulokować. Pomagała także dzieciom, które zostały osierocone w wyniku działań wojennych[1].

Po 1945 roku powróciła do pracy zawodowej. Pracowała zawodowo do późnej starości, tj. do lat 70. XX wieku[1].

Jako nauczycielka, Feliksa Szałwińska kładła duży nacisk na poznawanie przez dzieci przyrody. Jej wychowankowie chodzili na wycieczki na Wzgórze Szpetalskie i okolice ówczesnej wsi, a dziś części miasta, Michelina. Oprócz tradycyjnych nauk, dzieci uczyły się także na lekcjach - plastyki i muzyki. Uczniowie poznawali lektury oraz uczęszczali na zajęcia wychowania fizycznego. W jej szkole działał Teatrzyk Dziecięcy. Oprócz tego dzieci miały okazję zapoznawać się z profesjonalną realizacją przedstawień poprzez uczestnictwo tak w spektaklach teatralnych jak i w spotkaniach z aktorem zawodowym (Edwardem Wiktorem Tokarskim, który prywatnie był mężem jej najmłodszej siostry, Zofii). Przekazywała im również podstawy dobrego wychowania jak też kształtowała właściwą postawę patriotyczną[1].

Feliksa Szałwińska współpracowała z twórcą włocławskich teatrów i pedagogiem Włodzimierzem Gniazdowskim. Jej uczniowie bywali w jego domu przy ul. Wojska Polskiego 4 na przedstawieniach Teatru Nauczycielskiego[1].

Wraz z biskupem Stanisławem Zdzitowieckim organizowała ochronki dla dzieci z najuboższych rodzin. Była również działaczką Włocławskiego Towarzystwa Wioślarskiego, szczególnie, poprzez koneksje rodzinne, związaną z kierownikiem WTW Jerzym Zygmuntem Bojańczykiem[1] oraz Włocławskiego Towarzystwa Gimnastycznego 'Sokół", gdzie kierowała sekcją kulturalno - oświatową.

Została pochowana w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Kruszynie[1], w grobie nr 747 kw. 2/1, wspólnie ze swoimi rodzicami, rodzeństwem Zenobią i Eugeniuszem oraz krewną Józefą Szymańską[2].

W 2016 roku przed domem przy ul. Wojska Polskiego 4 odsłonięto kamień upamiętniający Feliksę Szałwińską, a także mieszkających tam w innych okresach Włodzimierza Gniazdowskiego i Ludwika Boucharda. Głaz ufundowali Jacek i Bożena Rejowie[3].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Feliksa Szałwińska mieszkała przy ówczesnej ulicy Ogrodowej 8 we Włocławku (dzisiejszej ul. Słowackiego). W jej domu spotykali się przedstawiciele lokalnej inteligencji, m.in. nauczyciele, literaci i ziemianie[1].

Nigdy nie założyła własnej rodziny[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Grażyna Ode-Zwolińska: Feliksa Szałwińska. W: Włocławski Słownik Biograficzny. T. II. Włocławek: Włocławskie Towarzystwo Naukowe, 2005. ISBN 83-88115-85-5.
  2. Parafia NMP Królowej Polski w Kruszynie - GeoCmentarz (pol.). Geocmentarz. Mapowy System Zarządzania Cmentarzem. [dostęp 2019-03-18].
  3. W tej imprezie wziął udział tłum ludzi. Przyszli mimo upału i trwającego meczu (pol.). DDWloclawek.pl, 2016-06-27. [dostęp 2019-03-18].