Filip Vujanović

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Filip Vujanović
Ilustracja
Filip Vujanović (2006)
Data i miejsce urodzenia 1 września 1954
Belgrad
Prezydent Czarnogóry
Okres od 22 maja 2003
do 20 maja 2018
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Socjalistów Czarnogóry
Poprzednik Dragan Kujović (p.o.) i Rifat Rastoder (p.o.)[1]
Następca Milo Đukanović
Prezydent Czarnogóry (p.o.)
Okres od 25 listopada 2002
do 19 maja 2003
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Socjalistów Czarnogóry
Poprzednik Milo Đukanović
Następca Dragan Kujović (p.o.) i Rifat Rastoder (p.o.)[1]
Premier Czarnogóry
Okres od 5 lutego 1998
do 5 listopada 2002
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Socjalistów Czarnogóry
Poprzednik Milo Đukanović
Następca Dragan Đurović (p.o.)[2]

Filip Vujanović, cyr. Филип Вујановић (ur. 1 września 1954 w Belgradzie[3]) – czarnogórski polityk i prawnik, minister, w latach 1998–2002 premier Czarnogóry, przewodniczący Parlamentu Czarnogóry i p.o. prezydenta od 2002 do 2003, prezydent Czarnogóry w latach 2003–2018.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kształcił się w Nikšiciu[3]. W 1978 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Belgradzie[4]. Pracował jako urzędnik prokuratury w Belgradzie (1978–1980) i jako urzędnik sądowy w Titogradzie (1980–1981). Uzyskał uprawnienia adwokata, po czym w latach 1982–1993 praktykował w tym zawodzie[4].

Na początku lat 90. zaangażował się w działalność polityczną. Nawiązał współpracę z prezydentem Momirem Bulatoviciem, wstąpił do powołanej przez niego postkomunistycznej Demokratycznej Partii Socjalistów Czarnogóry (DPS), doszedł do stanowiska wiceprzewodniczącego tego ugrupowania[3]. Od marca 1993 do maja 1995 sprawował urząd ministra sprawiedliwości w rządzie Mila Đukanovicia, następnie do lutego 1998 był ministrem spraw wewnętrznych w jego gabinecie[4]. Gdy doszło do konfliktu w ramach DPS między premierem a prezydentem, Filip Vujanović ostatecznie opowiedział się po stronie pierwszego z nich. W styczniu 1998 Milo Đukanović, który został głową państwa, wysunął jego kandydaturę na urząd premiera[3]. Na czele rządu Filip Vujanović stał od lutego 1998 do listopada 2002, kiedy to został wybrany na przewodniczącego Parlamentu Czarnogóry[4]. W tym samym miesiącu został też pełniącym obowiązki głowy państwa[5]. Od końca lat 90., podobnie jak Milo Đukanović, stał się zwolennikiem stopniowego dochodzenia do niepodległości Czarnogóry[3].

W grudniu 2002 i w lutym 2003 kandydował dwukrotnie w wyborach prezydenckich, zwyciężał w nich ze znaczną przewagą, jednak wybory okazywały się nieważne z uwagi na frekwencję poniżej 50%[3]. Wystartował w kolejnych wyborach w maju 2003, w których wymóg określonej frekwencji dla ich ważności został zniesiony, wygrywając w pierwszej turze[3]. Urząd głowy państwa objął w tym samym miesiącu[5]. Kandydował z powodzeniem także w dwóch kolejnych wyborach, przeprowadzanych już po uzyskaniu przez kraj pełnej niepodległości – w 2008 w pierwszej turze otrzymał 51,9% głosów, a w 2013 w pierwszej turze poparło go 51,2% głosujących[6][7]. Zakończył urzędowanie po trzech kadencjach w maju 2018[5].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z prawniczką Svetlaną, ma troje dzieci: Tatjanę, Ninę i Danila[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jako wiceprzewodniczący parlamentu po rezygnacji Filipa Vujanovicia z funkcji przewodniczącego.
  2. Formalnie do 8 stycznia 2003, jednak od 5 listopada 2002 obowiązki premiera wykonywał wicepremier Dragan Đurović (Filip Vujanović został wówczas wybrany na przewodniczącego parlamentu).
  3. a b c d e f g Filip Vujanovic (hiszp.). cidob.org. [dostęp 2018-08-28].
  4. a b c d FILIP VUJANOVIĆ, PREDSJEDNIK CRNE GORE (czarnog.). predsjednik.me. [dostęp 2018-08-28].
  5. a b c Leaders of Montenegro (ang.). zarate.eu. [dostęp 2018-08-28].
  6. Dataset: Montenegro: Presidential Election 2008 (ang.). nsd.uib.no. [dostęp 2018-08-28].
  7. Dataset: Montenegro: Presidential Election 2013 (ang.). nsd.uib.no. [dostęp 2018-08-28].
  8. Svetlana Vujanović (ang.). doi-archived.gov.mt. [dostęp 2018-08-28].