Filoteusz (Leszczyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Filoteusz
metropolita tobolski i syberyjski
Ilustracja
Kraj działania  Rosja
Data i miejsce urodzenia 1650
Naddnieprze
Data i miejsce śmierci 31 maja 1727
Tiumeń
metropolita tobolski i syberyjski
Okres sprawowania 1715–1721
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Inkardynacja Eparchia tobolska i tiumeńska
Śluby zakonne przed 1701
Sakra biskupia 4 stycznia 1702
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 4 stycznia 1702
Miejscowość Nowogród Wielki
Konsekrator Stefan (Jaworski)
Współkonsekratorzy Dymitr (Tuptało), Parteniusz (Nieboza)

Filoteusz, imię świeckie Rafał Leszczyński, imię mnisze wielkiej schimy Teodor (ur. 1650 na Ukrainie, zm. 31 maja 1727 w Tiumeni) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, misjonarz na Syberii, święty prawosławny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził ze szlacheckiej rodziny Leszczyńskich[1]. Ukończył Akademię Mohylańską w Kijowie, po czym ożenił się i przyjął święcenia kapłańskie. Po śmierci żony, jaka nastąpiła po krótkim czasie od ślubu, wstąpił do Ławry Kijowsko-Pieczerskiej. Po pewnym czasie objął w niej obowiązki ekonoma, a w 1701, zachowując tę funkcję, został równocześnie przełożonym Swieńskiego Monasteru Zaśnięcia Matki Bożej w Briańsku, ówcześnie placówki filialnej Ławry Pieczerskiej[1].

4 stycznia 1702 miała miejsce jego chirotonia na biskupa tobolskiego i syberyjskiego, w której jako konsekratorzy wzięli udział metropolici: rostowski Dymitr, riazański Stefan i laodycejski Parteniusz[2]. W swojej eparchii otworzył 288 cerkwi, zwiększając liczbę czynnych placówek duszpasterskich ze 160 do 448. Otworzył również 37 monasterów i szereg szkół przycerkiewnych, w tym część przeznaczoną wyłącznie dla ludności miejscowej, nierosyjskiej. Cerkiew przypisuje mu ochrzczenie nawet 40 tys. rdzennych mieszkańców Syberii. W okresie sprawowania urzędu przez metropolitę Filoteusza, który praktycznie stale przebywał w podróżach duszpasterskich, został utworzony od podstaw system pracy misyjnej na Syberii, kontynuowanej przez jego następców[2]. Otworzył szkołę słowiano-łacińską w Tobolsku dla dzieci duchownych i sprowadził do niej wykształconych mnichów kijowskich w charakterze nauczycieli. Wzniósł również sobór Trójcy Świętej w Tiumeni[1].

W 1711, z powodu choroby[1], odszedł w stan spoczynku i zamieszkał w monasterze Trójcy Świętej w Tiumeni. Złożył śluby mnisze wielkiej schimy, przyjmując imię Teodor. W 1715 ponownie powierzono mu obowiązki ordynariusza eparchii tobolskiej, które pełnił przez sześć lat. Mimo formalnego przejścia w stan spoczynku, schimetropolita Teodor kontynuował pracę misyjną, podróżując wśród rdzennych ludów Syberii i głosząc prawosławie[2]. Zainicjował przebudowę soboru Mądrości Bożej i Zaśnięcia Matki Bożej w Tobolsku w stylu baroku kozackiego znanego mu z Ukrainy Naddnieprzańskiej[3]. Zmarł w 1727 i został pochowany w monasterze w Tiumeni. Według Cerkwi jego ciało nie uległo rozkładowi[1].

Kanonizowany przez Rosyjski Kościół Prawosławny[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Biogram na stronie eparchii tobolskiej
  2. a b c Филофей (Лещинский)
  3. A. Nizowskij, Samyje znamienityje monastyri i chramy Rossii, Wecze, Moskwa 2000, ​ISBN 5-7838-0578-5​, s.435-438


Poprzednik
Dymitr (Tuptało)
Biskup tobolski
1702 – 1711
Następca
Jan (Maksymowicz)
Poprzednik
Jan (Maksymowicz)
Biskup tobolski
1715 – 1721
Następca
Antoni (Stachowski)