Fiodor Pietruszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fiodor Fomicz Pietruszewski (ur. 24 marca 1828, zm. 17 lutego 1904) – rosyjski fizyk, prace z dziedziny elektromagnetyzmu i optyki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie metrologa Fomy Iwanowicza Pietruszewskiego. Bracia: Aleksandr Pietruszewski - biograf A W. Suworowa, oraz generałowie - Wasilij Pietruszewski i Michaił Pietruszewski. Uczęszczał do gimnazjum i odbył studia w Sankt Petersburgu, które ukończył w roku 1851 uzyskując tytuł kandydata nauk fizyko-matematycznych. W roku 1851 oddelegowany przez uniwersytet do guberni chersońskiej celem przeprowadzenia obserwacji pełnego zaćmienia słońca. Początkowo nauczał matematyki i fizyki w gimnazjach w Sankt-Petersburgu (od 1853) i Kijowie (od 1857), a od roku 1862 pracował na Uniwersytecie Sankt-Petersburskim. Stopień doktora fizyki uzyskał w roku 1865. W latach 1865-1901 kierował katedrą fizyki na Uniwersytecie Sankt-Petersburskim. Zapoczątkował laboratoryjne zajęcia praktyczne ze studentami, co doprowadziło do stworzenia laboratorium fizycznego. Był autorem jednego z pierwszych systematycznych kursów elektromagnetyzmu. Należał do inicjatorów założenia Rosyjskiego Towarzystwa Fizycznego, na którego czele stanął w roku 1872. Po połączeniu tego towarzystwa z towarzystwem chemicznym pozostawał do roku 1901 przewodniczącym oddziału fizycznego Rosyjskiego Towarzystwa Fizyko-Chemicznego. Od roku 1891 był głównym redaktorem sekcji nauk ścisłych Słownika encyklopedycznego Brockhausa i Efrona, dla którego napisał wiele artykułów z zakresu fizyki.

Osiągnięcia naukowe[edytuj | edytuj kod]

Jest twórcą wielu oryginalnej konstrukcji przyborów optycznych. W dziedzinie badań nad kolorem opracował metody wyznaczania współczynników odbicia światła od powierzchni barwnej, średniego tonu kolorystycznego dla obrazów wielobarwnych i in. Zebrał bogaty materiał doświadczalny na temat fizycznych właściwości olejów stosowanych do przygotowywania farb olejnych. W pracach poświęconych elektryczności i magnetyzmowi przeprowadził (1853) ważne w tamtych latach porównanie sił elektromotorycznych i oporu wewnętrznego elementów galwanicznych w zależności od temperatury, koncentracji roztworów i innych czynników. Zbudował szkolny fotometr higieniczny, opisany w pierwotnej wersji (ze świecą) w Pedagogiczeskom sbornikie (1885), a w wersji poprawionej (z lampą) w czasopiśmie Rosyjskiego Towarzystwa Fizyko-Chemicznego.

Publikacje naukowe[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza praca naukowa Fiodora F. Pietruszewskiego ukazała się w Biuletynie Petersburskiej Akademii Nauk, T. XI w 1853 roku („Über die Veränderung der Stromstärke, der elektromotorischen Kraft und des Widerstandes der galvanischen Elemente”), a jej kontynuacja w roku 1857. Dalsze prace ukazywały się kolejno: „Optische Mikrometer” (Poggendorfs Annalen, 1859), „Sposoby opredelenia miesta poliusow magnitow i elektromagnitow” - praca magisterska (Westnik matematiczeskich nauk, Gusiewa 1862), „O normalnom namagnicziwanii” - praca doktorska, 1865, „Nowyj sposob opredelenia tepłoprowodnosti (Żurnał Russ. Fiz.-Chem. Obszcz., 1874), „Formy sypuczich teł” (Żurnał Russ. Fiz.-Chem. Obszcz., 1884).

Prace[edytuj | edytuj kod]

  • 1865O normalnom namagnicziwanii
  • 1874Kurs nabliudatielnoj fiziki, T. 1-2
  • 1876Naczalnyj kurs fiziki
  • 1876Eskperimentalnyj i prakticzeskij kurs elektriczestwa
  • 1878Sowriemiennoje sostojanie majacznogo oswieszczenija
  • 1883Swiet i cwieta
  • 1901Kraski i żywopis

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Biografija.ru [1]