Firlej (Radom)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Radomia. Zobacz też: Firlej.
Firlej
Dzielnica Radomia
Ilustracja
Cmentarz na Firleju
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Radom
W granicach Radomia 15 marca 1984
SIMC 1055233
Powierzchnia 1,5 km²
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
Firlej
Firlej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Firlej
Firlej
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Firlej
Firlej
51,453752°N 21,163198°E/51,453752 21,163198
Portal Portal Polska

Firlej – dzielnica Radomia, znajdująca się w północnej części miasta, dawniej wieś[1].

Od północy graniczy z Wincentowem, od wschodu wzdłuż rzeki Mlecznej z Krzewieniem, Hutą Józefowską i dalej od południa z Józefowem, natomiast od zachodu wzdłuż ul. Warszawskiej z Wólką Klwatecką. Zabudowę stanowią przeważnie budynki jednorodzinne. Większość obszaru dzielnicy zajmują lasy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Firleja rodzina Beckermanów w XIX wieku założyła zakłady przemysłowe Firlej, które z czasem znalazły się w rękach rodziny Denów.

Przed II wojną światową znajdował się tu poligon wojskowy, który został przekształcony przez niemieckich okupantów w miejsce straceń – w pobliskim lesie wykonywane były wyroki śmierci na ludności polskiej i żydowskiej przez SS, Gestapo i żandarmów niemieckich. Ogółem, w czasie od 4 kwietnia 1940 do 13 stycznia 1945, rozstrzelano lub powieszono w licznych zbiorowych egzekucjach ok. 15 000 osób[2]. Jedną z ofiar był prawdopodobnie płk Stanisław Kalabiński. W miejscu kaźni powstał cmentarz wojskowy (w centralnym jego punkcie postawiony został pomnik ku czci poległych Mauzoleum na Firleju). W latach 70. powierzchnię cmentarza powiększono i zaczęto chować na nim osoby cywilne (cmentarz stał się cmentarzem komunalnym). W następnych latach teren był wielokrotnie powiększany (zajmuje w chwili obecnej ponad połowę całej powierzchni dzielnicy i jest jednym z największych w kraju). Cmentarz komunalny na Firleju jest największą nekropolią w Radomiu.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Na Firlej można dojechać autobusami linii: 4, 12, 13, 21, 23 oraz linią A. Na przełomie października i listopada można również dojechać linią CM. Wzdłuż ul. Warszawskiej przebiega droga krajowa nr 7 (droga międzynarodowa E77) Żukowo k. Gdańska – Chyżne (Słowacja).

Ważne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Na Firleju znajduje się elektrownia wiatrowa (jeden prywatny wiatrak), Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 (dawniej Publiczna Szkoła Podstawowa nr 18 im. KEN) przy ul. Ofiar Firleja 14, kościół parafialny oraz kaplica pw. św. Maksymiliana Marii Kolbe przy ul. Trzebińskiego 35.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez ul. Ofiar Firleja przebiega zielony pieszy szlak turystyczny Rożki PKP – Pionki Zachodnie PKP.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Radomia podaje, iż przed włączeniem w granice miasta Firlej stanowił część wsi Wólka Klwatecka
  2. Encyklopedia Radomia podaje szacunkową liczbę ofiar na około 15 000

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Sekulski Encyklopedia Radomia Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji - Państwowy Instytut Badawczy Radom 2009 ​ISBN 978-83-7204-802-8​ s. 64

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]