Flora Borów Niemodlińskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Flora Borów Niemodlińskich – dominującym typem zbiorowisk roślinnych są lasy, zajmują one około 60% powierzchni Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich. Znakomita ich większość, to dziś monokultury sosnowe (ponad 70%). Ograniczone do niewielkich przestrzeni lasy liściaste obecne są przede wszystkim w dolinach Nysy Kłodzkiej i Ścinawy Niemodlińskiej. Obecna niewielka różnorodność zespołów leśnych jest skutkiem prowadzonej na tym terenie gospodarki rolnej i leśnej – wyręby obejmowały przede wszystkim najcenniejsze gatunki liściaste, rolnictwo zaś zajmowało najżyźniejsze gleby. Efektem tych zmian stała się poważna zmiana struktury gatunkowej Borów Niemodlińskich, a co za tym idzie zubożenie ich ekosystemów. Wciąż jednak z uwagi na znaczną rozmaitość środowiska Bory Niemodlińskie są jednym z najcenniejszych ekologicznie obszarów na Opolszczyźnie.

Jedną z cech wyróżniających Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich są wody – stawy hodowlane, gęsta sieć rowów melioracyjnych, mniejszych i większych, często bezimiennych cieków, będących dopływami Nysy Kłodzkiej, Ścinawy Niemodlińskiej, Białej i Prószkowskiego Potoku, zachowane starorzecza, stanowią dogodne środowiska rozwoju licznych fitocenoz wodnych – najpospolitszy z nich to zespół rzęsy drobnej i spirodeli wielokorzeniowej, notowany w całym szeregu płytkich zbiorników wodnych. Zdecydowanie rzadsze są zespoły salwinii pływającej, rogatka sztywnego oraz pływacza zwyczajnego. Stosunkowo nieźle zachowały się, szczególnie na stawach hodowlanych, zespoły lilii wodnych. Na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich ocalał również unikatowy zespół kotewki orzecha wodnego.

Coraz rzadsze i zajmujące niewielkie powierzchnie są zespoły graniczące bezpośrednio z lustrem wody. Stosunkowo najczęstsze pośród nich są zespoły pałki szerokolistnej i trzciny pospolitej. Zespołem, który niegdyś zajmował rozleglejsze obszary, a dziś notowany jest nielicznie wzdłuż cieków wodnych, na obrzeżach starorzeczy i stawów są turzycowiska – pośród nich najczęściej spotykanym zespołem są mokre łąki turzycowe i szuwar turzycy błotnej. Na podmokłych łąkach wciąż jeszcze dość liczne są zespoły kosaćca żółtego.

Flora Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich jest bogata i zróżnicowana, co procentuje obfitością gatunków chronionych i rzadkich nie tylko w skali województwa, ale i kraju. Większość z nich związanych jest ze środowiskami wilgotnymi. W sumie pośród gatunków ginących i rzadkich 9 gatunków zakwalifikowanych jest na „Liście roślin zagrożonych w Polsce” w tym: 2 gatunki w kategorii E (ginące), 6 kategorii V (narażone) i 1 w kategorii R (rzadkie). Dwa gatunki – salwinia pływająca i aldrowanda pęcherzykowata umieszczone są na liście gatunków zagrożonych w skali Europy. Oprócz nich w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich występuje również około 30 gatunków roślin rzadkich w skali województwa, regionu lub kraju. Część z notowanych na terenie gminy gatunków flory rejestrowanych jest regionalnej „Czerwonej liście roślin naczyniowych Górnego Śląska”, wojewódzkiej „Czerwonej liście roślin zagrożonych w województwie opolskim”, część w „Polskiej Czerwonej Liście Roślin Zagrożonych”

Gatunki rzadkie – stanowiska na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich

Rośliny chronione częściowo – stanowiska na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich

Rośliny ściśle chronione – stanowiska na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich

Kategorie zagrożeń według list krajowych lub regionalnych:

  • EX – wymarłe lub prawdopodobnie wymarłe
  • E – wymierające
  • V – narażone
  • R – rzadkie
  • I – o nieokreślonym zagrożeniu

Kategorie zagrożeń według list wojewódzkich:

  • EX – wymarłe
  • EW – wymarłe w wolnej przyrodzie
  • CE – zagrożone krytycznie
  • EN – zagrożone
  • VU – narażone
  • LR – niższego ryzyka
  • DD – o niedostatecznych danych

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Koziarski, Józef (red.) Makowiecki: Walory przyrodniczo-krajobrazowe Obszaru Chronionego Krajobrazu Bory Niemodlińskie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2001. ISBN 83-88796-11-9.
  2. Arkadiusz Nowak, Krzysztof (red.) Spałek: Ochrona szaty roślinnej Śląska Opolskiego.
  3. Walory przyrodnicze Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich (szkic).