Franciszek Bartoszak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Bartocha
mat mat
Data i miejsce urodzenia 2 stycznia 1908
Zielonagóra
Data śmierci 16 stycznia 1993
Przebieg służby
Lata służby 1928 - 1947
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki Wojskowa Składnica Tranzytowa (Westerplatte)
Główne wojny i bitwy obrona Westerplatte
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Sztandaru Pracy II klasy Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”
Odznaka Grunwaldzka POL Odznaka Zasluzony Pracownik Morza 1997

Franciszek Bartoszak (ur. 2 stycznia 1908 w Zielonogórze, zm. 16 stycznia 1993) – mat Polskiej Marynarki Wojennej, członek załogi i obrońca Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w wojnie obronnej 1939, w 1990 mianowany podporucznikiem w stanie spoczynku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Zielonogórze, jako syn Józefa (pilota barki rzecznej) i Antoniny z domu Napierało. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej i dwie klasy gimnazjum w Szamotułach. W 1928 wstąpił ochotniczo do Marynarki Wojennej. Początkowo służył w Świeciu nad Wisłą, a następnie w Gdyni. 12 maja 1938 został przydzielony na Westerplatte jako mat zawodowy. Był kierownikiem motorówki będącej w dyspozycji Komisariatu Generalnego RP w Gdańsku. W połowie sierpnia 1939 uczestniczył w incydencie ostrzelania motorówki, na pokładzie której znajdował się płk Wincenty Sobociński z małżonką[1]. W czasie obrony był na placówce „Łazienki”. Drugiego dnia obrony Bartoszak zgłosił się na ochotnika, że popłynie kajakiem lub wpław do Gdyni i sprowadzi pomoc dla obrońców. Dowódcy obrony Westerplatte nie wyrazili zgody na realizację pomysłu Bartoszaka[2]. W trakcie walk został ranny w rękę i lewą nogę[3].

Po kapitulacji Westerplatte był jeńcem Stalagu I A Stablack w Prusach Wschodnich. 20 grudnia 1941 zwolniony do domu z powodu choroby. Dołączył do rodziców w Jędrzejowie (dokąd zostali przesiedleni). Do końca wojny pracował w Jędrzejowie jako magazynier w mleczarni. Wstąpił do AK. Brał udział w akcjach we Włoszczowie, Nagłowicach, Szczekocinach. W marcu 1945 po rozwiązaniu się oddziału partyzanckiego wrócił do służby w Marynarce Wojennej. Przyjechał do GdańskaNowego Portu i został podkomendnym kpt. Franciszka Dąbrowskiego. 3 marca 1947 zgodnie z rozkazem (nr 992/VII) stawił się w Ministerstwie Obrony Narodowej Departament Personalny w Warszawie, gdzie otrzymał natychmiastowe zwolnienie ze służby wojskowej. Od 30 kwietnia 1947 do 30 kwietnia 1971 pływał jako kapitan na jednostkach rybackich PPDiR „Dalmor” w Gdyni, „Odra” w Świnoujściu, „Gryf” w Szczecinie. Po przejściu na emeryturę od 1974 do 1992 oprowadzał wycieczki po wnętrzach wartowni nr 1 na Westerplatte. W 1990 otrzymał rentę inwalidy wojennego oraz nominację na stopień podporucznika w stanie spoczynku. Brał udział w spotkaniach z młodzieżą, uroczystościach związanych z wręczaniem sztandarów szkołom im. Obrońców Westerplatte[4].

Był żonaty z Felicytą, miał dwoje dzieci[5].

Został pochowany pochowany na cmentarzu komunalnym w Sopocie[6].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • Tablica na Westerplatte z nazwiskiem Bartoszaka[7]
  • W filmie Westerplatte Stanisława Różewicza z 1967 roku w postać Franciszka Bartoszaka wcielił się Roman Wilhelmi[8].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jak westerplatczyk ze Szczecina usadził szkopa, „gk24.pl” [dostęp 2018-10-29] (pol.).
  2. Piotr Derdej, Westerplatte, Oksywie, Hel 1939, Bellona, 2009, s. 97.
  3. Lekarz z reduty straceńców [dostęp 2018-10-29] (pol.).
  4. Historia szkoły - Zespół Szkół w Choczu, www.zschocz.szkolna.net [dostęp 2018-10-29] (pol.).
  5. Westerplatte - Biogramy westerplatczyków, westerplatte.pl [dostęp 2018-10-17].
  6. Andrzej Kuligowski, 07 11 Cmentarze sopockie, kologrodzkie.gdansk.pttk.pl [dostęp 2018-10-29] (pol.).
  7. [OSR] Cmentarze i pomniki wojny obronnej (1939r.) : Gdańsk, www.rowery.olsztyn.pl [dostęp 2018-10-14] (pol.).
  8. fdb.pl, Westerplatte, fdb.pl [dostęp 2018-10-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]