Franciszek Jastrzębski (pilot)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pilota. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Franciszek Jastrzębski
31/2 zwycięstwa
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1905
Zglechów koło Siennicy
Data śmierci 25 października 1940
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo
Polskie Siły Powietrzne
Jednostki 5 pułk lotniczy
142 eskadra myśliwska
143 eskadra myśliwska
132 eskadra myśliwska
dywizjon 302
Stanowiska dowódca eskadry
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
kampania francuska
bitwa o Anglię
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Lotniczy

Franciszek Jastrzębski (ur. 10 listopada 1905 w Zglechowie, zm. 25 października 1940) – kapitan pilot Wojska Polskiego i Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego rodzicami byli Karol i Julianna z domu Osica, miał czwórkę rodzeństwa. W 1926 uzyskał maturę w Seminarium Nauczycielskim w Siennicy[1]. Został powołany do odbycia służby wojskowej i wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, a w 1927 został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Szkołę ukończył w 1929 r. jako obserwator z 61. lokatą[2]. Otrzymał przydział do 54 eskadry liniowej 5 pułku lotniczego w Lidzie, w 1932 r. został przeniesiony został do 51 eskadry liniowej[3].

W 1933 otrzymał przydział do 142 eskadry myśliwskiej w Toruniu, a następnie do nowo utworzonej 143 eskadry myśliwskiej, gdzie pełnił funkcję oficera technicznego i zastępcy dowódcy. W 1934 pracował w Lotniczej Szkoły Strzelania i Bombardowania w Grudziądzu jako instruktor. W 1937 został przeniesiony do 3 pułku lotniczego w Poznaniu, w którym objął stanowisko dowódcy 132 eskadry myśliwskiej[1][4]. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 54. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa[5].

We wrześniu 1939 roku był dowódcą 132 eskadry myśliwskiej, zestrzelił 3 samoloty. 17 września jednostka otrzymała rozkaz przelotu do Rumunii, jednak Jastrzębski był zmuszony lądować przymusowo w okolicach Parczewa. Dołączył do oddziałów gen. Franciszka Kleeberga i walczył jako ułan do rozbicia SGO „Polesie” po bitwie pod Kockiem. Udało mu się przedostać do okupowanej Warszawy[3].

W styczniu 1940 r. przez Tatry, Słowację, Węgry i Jugosławię przedostał się do Francji, gdzie po przeszkoleniu na samolotach Bloch MB.152 został dowódcą Podwójnego Klucza Frontowego Nr 8 „Ja” (sześciu pilotów) przydzielonego do GC II/1, stacjonującego w Buc. 5 czerwca 1940 został zestrzelony – ranny w nogi i poparzony[3].

Po kapitulacji Francji przedostał się do Anglii, gdzie otrzymał numer służbowy P-1296 i po przeszkoleniu na sprzęcie brytyjskim został przydzielony 26 lipca 1940 roku do dywizjonu 302 – został dowódcą eskadry B[1]. Brał udział w bitwie o Anglię. Nie powrócił z lotu bojowego 25 października 1940 roku. Jak wynika z relacji Wacława Króla prawdopodobnie stracił przytomność z powodu awarii aparatury tlenowej i uderzył w powierzchnię wody[1]. Pilota pochowano początkowo na wyspie Sylt, po wojnie ciało zostało ekshumowane na Brytyjski Cmentarz Wojenny w Kilonii (grób nr 6, działka nr 4, rząd H)[6].

Zwycięstwa powietrzne[edytuj | edytuj kod]

Na liście Bajana figuruje na 61. pozycji z 3 i 1/2 zniszczonymi samolotami oraz 1 prawdopodobnie.

Chronologiczny wykaz zwycięskich walk powietrznych:

Zestrzelenia pewne:

  • He-111 – 2 września 1939[7]
  • Do 17 – 7 września 1939[8]
  • Bf 110 – 8 września 1939[9][8]
  • Bf 110 – 9 września 1939[8]
  • Bf 109 – 10 września 1939 – sam również został zestrzelony i omal nie zlinczowany przez polskich chłopów
  • Bf 110 – 11 września 1939[8]
  • 1/2 Do 17 – 15 września 1940 – wspólnie z F/O Tadeuszem Chłopikiem

Zestrzelenia prawdopodobne:

  • Do-17 – 18 września 1940

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Marianna Górska: Kpt. pilot myśliwski Franciszek Jastrzębski, zapomniany bohater II wojny światowej. Rocznik Mińsko Mazowiecki 17, 2009. [dostęp 2019-02-27].
  2. Spis absolwentów III promocji.
  3. a b c Franciszek Jastrzębski. polishairforce.pl. [dostęp 2019-02-27].
  4. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 780.
  5. a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 211.
  6. Jastrzębski Franciszek. listakrzystka.pl. [dostęp 2019-02-27].
  7. Brak potwierdzenia przez Biuro Historyczne Lotnictwa w Londynie.
  8. a b c d Pomyłka Biura Historycznego Lotnictwa w Londynie.
  9. Zdaniem mjr. Mieczysława Mümlera.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]