Franciszek Kubala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Andrzej Kubala
kapitan rezerwy piechoty kapitan rezerwy piechoty
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1893
Biała Krakowska
Data i miejsce śmierci między 13 a 14 kwietnia 1940
Katyń
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Medal Zwycięstwa

Franciszek Andrzej Kubala[1] (ur. 7 listopada 1893 w Białej Krakowskiej[2], zm. między 13 a 14 kwietnia[3] 1940 w Katyniu) – kapitan piechoty rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie Andrzeja i Franciszki z Adamców[2].

Żołnierz armii gen. Hallera. Dekretem z dnia 9 września 1920 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii gen. Hallera „z zatwierdzeniem posiadanego stopnia jako warunkowego z powołaniem do czynnej służby aż do demobilizacji” i otrzymał przydział służbowy do 53 pułku piechoty Strzelców Kresowych[5]. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W 1921 roku rozkazem L.1987 został odznaczony po raz pierwszy Krzyżem Walecznych w zamian za otrzymaną Amarantową Wstążkę w Armii gen. Hallera[6].

W okresie międzywojennym pozostał w wojsku. W 1922 gazeta „Polska Zbrojna” informowała na swych łamach, że Kubala ma do odebrania Krzyż Walecznych w siedzibie Generalnego Inspektoratu Artylerii (adiutantura gen. Hallera)[7]. W 1923 służył 53 pułku piechoty w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 810 lokatą w korpusie oficerów piechoty[8]. W 1924 awansował do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 400 lokatą w korpusie oficer piechoty[9], został przeniesiony do 3 pułku Strzelców Podhalańskich[10]. W 1928 jako oficer nadetatowy 3 pułku Strzelców Podhalański pełnił służbę w Korpusie Kadetów Nr 2[11]. W marcu 1930 został przeniesiony do 2 pułku Strzelców Podhalańskich[12]. W 1932 służył w 2 pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku[2][13]. Po przejściu do rezerwy podlegał pod KRU Bielsko, był na ewidencji DOK V, z zaznaczeniem „do użycia w czasie wojny”[14].

W sierpniu 1939 zmobilizowany. Podczas kampanii wrześniowej walczył w 22 pułku piechoty jako dowódca kompanii gospodarczej[4][15]. Został wzięty do niewoli przez Sowietów[16]. Początkowo przetrzymywany w obozie przejściowym we Frydrychówce. Według stanu na 19 i 26 listopada a także 2 grudnia 1939 był jeńcem obozu w Kozielsku[3]. Między 3 a 5 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD[3] – lista wywózkowa bez numeru poz. 36 nr akt 2889[17] z 2.04.1940[3]. Został zamordowany między 4 a 7 kwietnia 1940 przez NKWD w lesie katyńskim[3]. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943, zapis w dzienniku ekshumacji z dnia 16.05.1943 pod numerem 2266[3]. Przy szczątkach Franciszka Kubala znaleziono list, trzy pisma z MSWojsk. w sprawie orzeczeń emerytalnych[18][19]. Figuruje na liście AM-228-2266 jako Franciszek Andreas i liście Komisji Technicznej PCK pod numerem: GARF-82-02266. Nazwisko Krzymińskiego znajduje się na liście ofiar (pod nr 1392) opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 137,w Nowym Kurierze Warszawskim nr 141 z 1943. W Archiwum Robla (pakiet 0765-08, 14, 15, 16) znajduje się notatnik znaleziony przy szczątkach porucznika rezerwy Pawła Brusa, w którym Kubala został wymieniony pod datą 25.09.1939 z podaniem imienia Franciszek z dopiskiem „poznany wczoraj”, jak również pod datami 19.11.1939, 26.11.1939 i (z tytułem kapitana) bez 12/02/1939 podania imienia. Krewni do 1946 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Mieszkał w Białej Krakowskiej. Miał żonę Helenę i córkę Elfrydę,

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
  • Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 14384) – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie żołnierzy polskich zamordowanych w Katyniu i innych nieznanych miejscach kaźni, nadane przez Prezydenta RP na Uchodźstwie profesora Stanisława Ostrowskiego (11 listopada 1976)
  • Krzyż Kampanii Wrześniowej – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie pamiątkowe wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej (1 stycznia 1986)

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 26 stycznia 1934 ogłoszono sprostowanie imienia z „Franciszek” na „Franciszek Andrzej”. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. Zmiany (sprostowania) nazwisk, imion i dat urodzenia. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 32, 26 stycznia 1934. 
  2. a b c Kiński i inni, Katyń, Księga Cmentarna, 2000, s. 318.
  3. a b c d e f УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, s. 430.
  4. a b Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 148.
  5. „Dziennik Personalny” (R.1, nr 37), 29 września 1920, s. 932, 938.
  6. „Polska Zbrojna” (R.1, nr 26), 4 listopada 1921, s. 3.
  7. „Polska Zbrojna” (R.2, nr 271), 5 października 1922, s. 3.
  8. a b Rocznik Oficerski, Warszawa: MSWojsk., 1923, s. 275, 429.
  9. „Dziennik Personalny” (R.5, nr 131), 17 grudnia 1924, s. 741.
  10. Rocznik Oficerski, Warszawa: MSWojsk., 1924, s. 330, 371.
  11. a b Rocznik Oficerski, Warszawa: MSWojsk., 1928, s. 136, 212.
  12. „Dziennik Personalny” (R.11, nr 8), 31 marca 1930, s. 105.
  13. Rocznik Oficerski, Warszawa: MSWojsk., 1932, s. 55, 616.
  14. Tajny Dziennik Personalny Rezerw, „{{{czasopismo}}}” (R. 2,), 1939, s. 53.
  15. Pomocná rota [1939-1939] : Vojskové setniny, „https://forum.valka.cz” [dostęp 2018-08-15].
  16. „Nasze Miasto Inowrocław” (Nr 4 (38)), kwiecień 2008, s. 5.
  17. Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 636.
  18. Listy katyńskie w zasobie Archiwum Państwowego w Lublinie – Archiwum Państwowe w Lublinie, lublin.ap.gov.pl [dostęp 2018-08-13] (pol.).
  19. Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943, s. 228.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1923.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1932.
  • Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
  • УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, ​ISBN 978-5-78700-123-5​.
  • Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943.
  • Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ​ISBN 83-905590-7-2​.