Franciszek Litwin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Litwin
Data i miejsce urodzenia 29 grudnia 1899
Gostomia, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 9 lipca 1965
Warszawa, Polska
Minister zdrowia
Okres od 14 kwietnia 1945/5 lipca 1945[1]
do 6 lutego 1947
Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Wiktor Trojanowski[2]
Następca Tadeusz Michejda
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Medal za Warszawę 1939–1945
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Medal F. Litwina Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Grób Franciszka Litwina na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Franciszek Litwin (ur. 29 grudnia 1899 w Gostomi, zm. 9 lipca 1965 w Warszawie) – polski lekarz, doktor nauk medycznych i polityk. Minister zdrowia w latach 1945–1947, poseł do Krajowej Rady Narodowej. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Antoniego i Florentyny. Początkowo uczył się w tajnej szkole polskiej w swojej rodzinnej wsi. Wstąpił do gimnazjum w Radomiu, wybuch I wojny światowej przerwał naukę. Podjął ją ponownie w 1915 w gimnazjum w Warszawie. W 1918 znowu zmuszony był opuścić szkołę. Po krótkiej przerwie zaczął uczęszczać do Gimnazjum im. Tadeusza Rejtana. W 1921 uzyskał świadectwo dojrzałości i zapisał się na Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończył w 1927 i rozpoczął pracę zawodową. Był lekarzem rejonowym ubezpieczalni społecznej powiatu warszawskiego — w Jeziornie Fabrycznej, Otwocku, a następnie w Markach. Łączył obowiązki lekarza ubezpieczalni i woluntariusza w oddziale chirurgicznym Szpitala Przemienienia Pańskiego w Warszawie.

Działalność polityczną rozpoczął od wstąpienia do Stowarzyszenia Niezależnej Młodzieży Ludowej[3]. W latach 1918–1924 był członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie”, w okresie 1924–1927 działał w Niezależnej Partii Chłopskiej. Był redaktorem jej organu prasowego „Walka Ludu". Wchodził w skład jej centralnego aktywu. W latach 1927–1931 należał do Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej „Samopomoc”. W 1944 był współzałożycielem Stronnictwa Ludowego „Wola Ludu” i członkiem zarządu głównego. Był także członkiem rady naczelnej i Naczelnego Komitetu Wykonawczego Stronnictwa Ludowego, od 1949 należał do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

W okresie II wojny światowej łączył działalność lekarza i żołnierza Polski podziemnej. Był instruktorem sanitarnym oddziału Armii Ludowej, był członkiem tajnego Komitetu Porozumiewaczego Lekarzy Demokratów i Socjalistów. W Kasie Chorych, w której pracował jako lekarz, otrzymywali pomoc i opiekę lekarską partyzanci Gwardii Ludowej, Armii Ludowej, żołnierze Batalionów Chłopskich i innych ugrupowań konspiracyjnych. Zdobywał materiały wybuchowe, nabywał niektóre ich składniki w aptekach i przekazywał je GL i AL oraz walczącej ludności getta, w grudniu 1943 współtworzył Krajową Radę Narodową, do której był posłem. W 1945 został ministrem zdrowia, urząd pełnił do 1947. Po odsunięciu w lutym 1947 od działalności politycznej, poświęcił się pracy zawodowej i naukowej. W tymże roku został lekarzem w drugiej klinice wewnętrznej, kierowanej początkowo przez profesora Witolda Orłowskiego, a następnie profesora Mściwoja Semerau-Siemianowskiego. W 1952 uzyskał habilitację. Dwa lata później został etatowym docentem w klinice. W 1963 otrzymał ordynaturę oddziału wewnętrznego w Szpitalu Wojewódzkim w Warszawie i obowiązki te pełnił do ostatniej chwili życia.

Uchwałą Prezydium KRN z 3 stycznia 1945 odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, a 17 stycznia 1946 - Medalem za Warszawę 1939–1945[4]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C 2 rz. 6 m. 9).

Rada ds. Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata przy Instytucie Pamięci Narodowej Jad Waszem, na posiedzeniu 23 stycznia 1997 odznaczyła pośmiertnie Franciszka Litwina Medalem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, w dowód uznania, że z narażeniem własnego życia ratował Żydów prześladowanych w latach okupacji hitlerowskiej[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 5 lipca 1945 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej zyskał uznanie międzynarodowe.
  2. Wiktor Trojanowski pełnił urząd ministra pracy, opieki społecznej i zdrowia w nieuznawanym międzynarodowo Rządzie Tymczasowym RP.
  3. Praca zbiorowa 1971 ↓, s. 393.
  4. Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia - Monitor Polski, monitorpolski.gov.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  5. Righteous Among the Nations Honored by Yad Vashem by 1 January 2016 – POLAND (ang.). Jad Waszem, 2016-01-01. [dostęp 2016-07-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]