Góra Świętego Jana (powiat limanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Góra Świętego Jana
Góra Świętego Jana
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Jodłownik
Sołectwo Góra Świętego Jana
Wysokość 450 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 370
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-623[1]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0430090
Położenie na mapie gminy Jodłownik
Mapa lokalizacyjna gminy Jodłownik
Góra Świętego Jana
Góra Świętego Jana
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Góra Świętego Jana
Góra Świętego Jana
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Góra Świętego Jana
Góra Świętego Jana
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu limanowskiego
Góra Świętego Jana
Góra Świętego Jana
Ziemia49°48′10″N 20°11′44″E/49,802778 20,195556

Góra Świętego Janawieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w północnej części gminy Jodłownik.

Góra Świętego Jana uzyskała lokację miejską w 1417 roku, zdegradowana przed 1500 rokiem[2]. Wieś duchowna Szczyrzycka Góra, własność opactwa cystersów szczyrzyckich położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Integralne części miejscowości: Kałuże, Pawłówki, Plac, Pobręczyn, Słotwina[4].

Nazwa wsi[edytuj | edytuj kod]

Istnieje legenda, dotycząca Góry Świętego Jana. W czasach, kiedy przez okoliczne szczyty (m.in. Ciecień, Grodzisko) prowadził kupiecki szlak bursztynowy z południa Europy, na górze Grodzisko wybudowany był gród. Podróżujący ówcześni monarchowie często się tam zatrzymywali na odpoczynek. Podczas jednego takiego postoju, król Polski, obserwując panoramę z Grodziska, podziwiał Beskid Wyspowy. Patrząc na pobliską górkę, stwierdził, iż przypomina mu ściętą głowę św. Jana Chrzciciela. Stąd też przyjęła się nazwa dla obecnej wioski powstałej na górze.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Góra Świętego Jana[5][6][7]
SIMC Nazwa Rodzaj
0430108 Kałuże część wsi
0430114 Pawłówki część wsi
0430120 Plac część wsi
0430137 Pobręczyn część wsi
0430143 Słotwina część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie w I połowie XII wieku powstała parafia w oparciu o kościółek w Górze Świętego Jana. Niewykluczone jest, że założycielami kościółka byli benedyktyni z Tyńca. Kres grodów, a być może i pierwotnego kościoła w Górze Świętego Jana położyli Tatarzy (Mongołowie). Nie ma pewności, kiedy się to stało, prawdopodobny jest rok 1259. W roku 1417 król Władysław Jagiełło podjął próbę założenia na gruntach Góry św. Jana królewskiego miasta i nadał wiosce przywileje oparte na prawie magdeburskim. Miasto w Górze św. Jana jednak nie powstało. Nie są jasne okoliczności, dla których mieszkańcy nie wykorzystali tej szansy. Odwiedzający dziś wioskę turyści mogą zwrócić uwagę na kształt jej centrum: charakterystyczny dla architektury miasta rynek wioski ma elementy wciąż przypominające o tym niewykorzystanym przywileju.

W grudniu 1914 roku w okolicach miejscowości wojska austriacki i rosyjskie toczyły ciężkie walki podczas Bitwy pod Limanową.

W dzisiejszych czasach Góra Świętego Jana słynie z nowoczesnych sadów jabłoniowych. Rozwinęły się one w okolicach wsi ze względu na występujący tu specyficzny mikroklimat. Góra św. Jana wspólnie z rejonem Łącka stanowi małopolskie zagłębie owocowe. Sadownictwo na przestrzeni lat stale się doskonaliło.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Znajdująca się w Beskidzie Wyspowym i położona na wzniesieniu miejscowość ma duże walory widokowe. Z odkrytych terenów rozciąga się szeroka panorama. Widoczne są doskonale nie tylko pobliskie wzniesienia Śnieżnicy, Wierzbanowskiej Góry, Ciecienia i Grodziska, ale również Łopień i inne. Przez miejscowość przebiega rowerowa trasa Małopolskiego Szlaku Owocowego.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Góra Świętego Jana, prawdopodobnie od XII wieku posiada samodzielną parafię rzymskokatolicką pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela. Zlikwidowano ją pod koniec XVIII wieku, ale przywrócono w 1935 roku.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 32-33.
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 102.
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]