Górnik Zabrze (piłka ręczna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Górnik Zabrze
Ilustracja
Pełna nazwa NMC Górnik Zabrze
Data założenia 1947
Debiut w najwyższej lidze 1959
Liga Superliga
Adres ul. Wolności 406,
41-800 Zabrze
Hala sportowa Hala widowisko-sportowa „Pogoń”
Prezes Bogdan Kmiecik
Trener Marcin Lijewski
Strona internetowa

NMC Górnik Zabrze[1] – polski męski klub piłki ręcznej, kontynuujący tradycje założonej w 1947 Pogoni Zabrze – mistrza Polski w sezonach 1988/1989 i 1989/1990 oraz trzykrotnego zdobywcy Pucharu Polski. Występuje w Superlidze.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki krajowe

Sekcja piłki ręcznej w Pogoni Zabrze, której twórcą był Józef Cholewa, powstała w 1947. W 1959 szczypiorniści Pogoni uzyskali awans do I ligi, zajmując w niej w debiutanckim sezonie 6. miejsce. W sezonie 1966/1967 klub wywalczył brązowy medal mistrzostw Polski. Następnie spadł do niższej klasy rozgrywkowej. W latach 1973–2000 ponownie występował w I lidze, odnosząc swoje największe sukcesy. W sezonach 1975/1976 i 1978/1979 wywalczył srebrne medale mistrzostw kraju[2].

W latach 80. Pogoń Zabrze zdobyła pięć medali mistrzostw Polski, w tym dwa złote. W sezonie 1988/1989 Pogoń uplasowała się na 2. miejscu w tabeli z dorobkiem 40 punktów i stratą 16 punktów do Wybrzeża Gdańsk[3]. W finale rozgrywek pokonała faworyzowany zespół z Gdańska, zostając mistrzem Polski (19:18, 17:24, 24:21 – decydujący mecz odbył się 28 maja 1989 w Gdańsku)[4]. W sezonie 1989/1990 Pogoń zdecydowanie dominowała w rozgrywkach, które z dorobkiem 56 punktów w 28 meczach zakończyła na 1. miejscu, zdobywając drugie mistrzostwo Polski. W kończącej sezon serii spotkań, rozegranej w pierwszej połowie maja 1990, Pogoń dwukrotnie pokonała wicemistrza kraju, Wybrzeże Gdańsk (23:20, 27:26)[5]. W tym okresie Pogoń wywalczyła też trzy Puchary Polski (1984, 1988, 1990)[6]. W sezonie 1999/2000 spadła z ekstraklasy. W ostatnim meczu w najwyższej klasie rozgrywkowej pod nazwą Pogoń przegrała ze Spójnią Gdańsk (20:22)[7].

W sezonie 2001/2002, już jako MOSiR Zabrze, klub wygrał rozgrywki I ligi (odniósł 20 zwycięstw w 22 meczach) i awansował do ekstraklasy[8]. Występował w niej w latach 2002–2005, plasując się w dolnej części tabeli. W tym okresie najlepszymi strzelcami drużyny byli Tomasz Rosiński i Remigiusz Lasoń. W latach 2005–2009 klub ponownie rywalizował w I lidze. W sezonie 2007/2008, po zaangażowaniu się firmy NMC i zmianie nazwy na NMC Powen Zabrze[2], zabrzańscy szczypiorniści zajęli w niej 2. miejsce, tracąc trzy punkty do Stali Mielec[9]. W sezonie 2008/2009, dzięki 18 zwycięstwom w 22 meczach, klub zakończył rozgrywki na 1. pozycji, awansując od ekstraklasy[10]. W rundzie zasadniczej ekstraklasowego sezonu 2009/2010 szczypiorniści z Zabrza wygrali cztery spotkania, co spowodowało, że znaleźli się w strefie spadkowej. W sześciu meczach o miejsca 9–12 odnieśli dwa zwycięstwa (ze Śląskiem Wrocław), kończąc rozgrywki na ostatnim miejscu w tabeli, oznaczającym degradację do I ligi[11]. W sezonie 2010/2011 NMC Powen Zabrze wygrał w I lidze 21 z 22 meczów (uzyskał 10 punktów przewagi nad drugą w tabeli Gwardią Opole) i awansował do najwyższej klasy rozgrywkowej[12].

W sezonach 2011/2012 i 2012/2013 zespół kończył rywalizację w Superlidze na 6. miejscu. W 2013 ze sponsorowania klubu wycofała się firma Powen[13], zmieniono też nazwę na Górnik Zabrze, przyjmując biało-niebiesko-czerwone barwy piłkarskiej drużyny Górnika, ale zachowując swój zarząd i historię[14]. W rundzie zasadniczej sezonu 2013/2014 Górnik Zabrze wygrał 14 z 22 meczów i z 3. miejsca przystąpił do gry w play-offach. W ćwierćfinale pokonał Chrobrego Głogów (33:24; 30:28), a następnie przegrał w półfinale z Wisłą Płock (26:38, 29:32, 32:36). W rywalizacji o 3. pozycję pokonał 17, 18 i 24 maja 2014 Azoty-Puławy (34:33, 30:29, 29:26), wywalczając brązowy medal mistrzostw Polski[15]. Najskuteczniejszym graczem Górnika w rozgrywkach ligowych był Michał Kubisztal, który zdobył 194 gole i został królem strzelców Superligi. Wysoko w klasyfikacji najlepszych rzucających ligi znaleźli się również Mariusz Jurasik (167 bramek) oraz Bartłomiej Tomczak (148 goli)[16].

W sezonach 2014/2015 i 2015/2016 zabrzańska drużyna kończyła rywalizację w Superlidze na 5. miejscu. W październiku 2016 zespół zmienił nazwę na NMC Górnik Zabrze (w celu podkreślenia roli głównego sponsora klubu, firmy NMC)[1]. W sezonie 2016/2017 Górnik Zabrze wygrał 16 meczów i 10 przegrał. Z dorobkiem 39 punktów zajął 5. miejsce w tabeli zbiorczej i 4. pozycję w grupie pomarańczowej. Przystąpił następnie do rywalizacji o dziką kartę do finałów, w której pokonał Stal Mielec (28:27, 34:27)[17]. W ćwierćfinale play-off przegrał z Vive Kielce (23:33, 32:19), co spowodowało, że trafił do grupy Select, w której wygrał wszystkie trzy spotkania, ostatecznie kończąc rozgrywki na 5. miejscu. Zdobył ponadto Puchar Superligi – 25 maja 2017 pokonał Pogoń Szczecin (34:25)[18]. Zawodnik Górnika Zabrze Marek Daćko, który w 33 meczach rzucił 203 bramki, zajął 2. miejsce w klasyfikacji najlepszych strzelców Superligi, a także został wybrany najlepszym graczem i najlepszym obrotowym rozgrywek[19].

W sezonie 2017/2018 trenerem Górnika został czeski szkoleniowiec Rastislav Trtík. Pod jego wodzą zabrzańska drużyna odniosła w fazie zasadniczej 23 zwycięstwa i poniosła siedem porażek, kończąc zmagania z dorobkiem 80 punktów na 4. miejscu w tabeli zbiorczej[20] i 2. pozycji w grupie granatowej[21]. W 1/4 finału play-off, której mecze rozegrano 29 kwietnia i 6 maja 2018, została pokonana przez Gwardię Opole (24:28; 25:23), odpadając z dalszej rywalizacji o medale mistrzostw Polski. Najskuteczniejszym zawodnikiem Górnika był w rozgrywkach ligowych Bartłomiej Tomczak, który rzucił 158 goli[22]. Ponadto zabrzański zespół sprawił niespodziankę w Pucharze Polski, wygrywając 14 marca 2018 we własnej hali z wicemistrzem kraju i uczestnikiem Ligi Mistrzów, Wisłą Płock (33:30), eliminując ją tym samym z rozgrywek[23]. W następnej rundzie krajowego pucharu Górnik przegrał jednak z Vive Kielce (28:46; 29:35) i nie awansował do finału.

W fazie zasadniczej sezonu 2018/2019 Górnik odniósł 20 zwycięstw w 26 meczach i z dorobkiem 59 punktów uplasował się na 3. miejscu w tabeli. W 1/4 finału play-off Superligi, której mecze odbyły się 23 i 30 kwietnia 2019, zabrzański zespół zmierzył się z MMTS-em Kwidzyn. W pierwszym spotkaniu Górnik zwyciężył na wyjeździe różnicą dwóch bramek (21:19), lecz w rozegranym we własnej hali rewanżu przegrał różnicą pięciu goli (26:31) i nie awansował do półfinału. Rozstrzygnięcie rywalizacji między Górnikiem a MMTS-em na korzyść tego drugiego został uznane za niespodziankę[24]. Najlepszym strzelcem Górnika w sezonie 2018/2019 był Holender Iso Sluijters, który zdobył 146 goli, a także został wybrany najlepszym bocznym rozgrywającym Superligi (nominowany był też w kategorii zawodnik sezonu). Indywidualnie doceniony został również Jan Czuwara, który odebrał nagrodę Gladiator Publiczności[25]. Po zakończeniu rozgrywek z klubu odszedł trener Rastislav Trtík, którego zastąpił Marcin Lijewski.

Rozgrywki europejskie

W sezonach 1989/1990 i 1990/1991 Pogoń Zabrze występowała w Pucharze Europy Mistrzów Krajowych. W debiucie w tych rozgrywkach zabrzańscy szczypiorniści zostali pokonani przez Chromos Zagrzeb (39:46 w dwumeczu)[26]. W sezonie 1990/1991 zwyciężyli w pierwszej rundzie duński Kolding IF, a w 1/8 finału przegrali z jugosłowiańskim Proleterem Zrenjanin[27].

W sezonie 2013/2014, po rezygnacji Stali Mielec, Górnik przystąpił do gry w Challenge Cup[28], docierając w nim do 1/16 finału, w której przegrał z rumuńskim HC Odorheiu (22:23, 28:32)[29].

W sezonie 2014/2015 Górnik Zabrze wystąpił w Pucharze EHF, w którym dotarł do drugiej rundy, w której został pokonany przez białoruski SKA Mińsk. W sezonie 2015/2016 zabrzańska drużyny dotarła do trzeciej rundy Pucharu EHF, w której przegrała z niemieckim Frisch Auf Göppingen (29:39, 29:38), nie wywalczając awansu do fazy grupowej. W sezonie 2016/2017 Górnik pokonał w drugiej rundzie Pucharu EHF grecki ACC Filippos Verias, natomiast w trzeciej rundzie przegrał z fińskim Riihimäki Cocks (19:30, 30:29)[29]. W sezonie 2017/2018 zabrzański klub zrezygnował z gry w Pucharze EHF[30].

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

  • Mistrzostwa Polski:
    • 1. miejsce: 1988/1989, 1989/1990[6]
    • 2. miejsce: 1975/1976, 1978/1979, 1987/1988
    • 3. miejsce: 1966/1967, 1984/1985, 1986/1987, 2013/2014

Drużyna[edytuj | edytuj kod]

Kadra w sezonie 2019/2020[edytuj | edytuj kod]

Nr Zawodnik Pozycja Data ur. Wzrost
2 Polska Patryk Gluch skrzydłowy 11.02.1999 188
4 Polska Krystian Bondzior skrzydłowy 24.04.1999 186
5 Polska Marek Daćko obrotowy 19.03.1991 198
6 Polska Bartłomiej Bis obrotowy 25.03.1997 194
7 Polska Bartłomiej Tomczak skrzydłowy 07.09.1985 186
10 Polska Krzysztof Łyżwa rozgrywający 28.05.1990 197
11 Holandia Iso Sluijters rozgrywający 24.07.1990 192
12 Polska Paweł Kazimier bramkarz 25.06.1998 192
14 Polska Jan Czuwara skrzydłowy 18.10.1995 184
15 Polska Damian Pawelec obrotowy 12.02.1999 202
16 Czechy Martin Galia bramkarz 12.04.1979 189
17 Białoruś Alaksandr Buszkou skrzydłowy 11.08.1982 190
18 Rosja Aleksandr Tatarincew rozgrywający 13.03.1990 208
19 Polska Rafał Gliński rozgrywający 29.12.1982 190
20 Polska Łukasz Gogola rozgrywający 13.12.1997 192
23 Polska Adrian Kondratiuk rozgrywający 23.02.1993 190
29 Polska Ignacy Bąk rozgrywający 11.08.1995 195
33 Polska Jakub Skrzyniarz bramkarz 06.06.1996 189
34 Polska Szymon Sićko rozgrywający 20.08.1997 200
77 Polska Patryk Gregułowski rozgrywający 29.11.1999 198
86 Polska Michał Adamuszek rozgrywający 29.04.1986 192
Źródło: Kadra. handballzabrze.pl. [dostęp 2019-08-23].

Transfery[edytuj | edytuj kod]

Transfery w sezonie 2019/2020
Przybyli
Odeszli

Mistrzowskie składy[edytuj | edytuj kod]

Mistrzowski skład Pogoni Zabrze w sezonie 1988/1989
Bramkarze Piotr BarRoman HonysaAntoni PareckiWaldemar Strzelec
Zawodnicy z pola Grzegorz BilSzymon DobrzyńskiJarosław FrąckowiakZygfryd JędrzejJacek KaliszMarek Kąpa (kapitan) • Piotr KonitzWincenty MarkowskiRyszard MasłońRobert NiedźwiedzkiWojciech PiątekLeszek SadowyAndrzej Staszewski
Trenerzy Tadeusz Szymczyk • Henryk Kołodziej (asystent)
Źródło: Pogoń mistrzem!, „Trybuna Robotnicza”, nr 124 z 29 maja 1989, s. 8.
Mistrzowski skład Pogoni Zabrze w sezonie 1989/1990
Bramkarze Piotr BarAntoni PareckiWaldemar Strzelec
Zawodnicy z pola Bogusław CiężkiSzymon DobrzyńskiJarosław FrąckowiakJacek KaliszMarek Kąpa (kapitan) • Krzysztof KędraWincenty MarkowskiRyszard MasłońRobert NiedźwiedzkiWojciech PiątekLeszek SadowyAndrzej Staszewski
Trenerzy Tadeusz Szymczyk • Henryk Kołodziej (asystent)
Źródło: Złoto... i kłopoty, „Trybuna Robotnicza”, nr 110 z 14 maja 1990, s. 6.

Europejskie puchary[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki Sezon Runda Rywal Dom Wyjazd Dwumecz Źródło
Puchar Europy 1989/1990 Runda 1 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Chromos Zagrzeb 19:17 20:29 39:46 [26]
1990/1991 Runda 1 Dania Kolding IF 24:17 28:25 52:42 [27]
1/8 finału Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Proleter Zrenjanin 16:15 15:26 31:41
Challenge Cup 2013/2014 Runda 3 Belgia Initia Hasselt 37:30 27:21 64:51 [29]
1/16 finału Rumunia HC Odorhei 22:23 28:32 50:55
Puchar EHF 2014/2015 Runda 1 Macedonia Północna HC Zomimak-M 36:25 34:27 70:52
Runda 2 Białoruś SKA Mińsk 33:30 30:34 63:64
2015/2016 Runda 1 Mołdawia PGU Tiraspol 36:25 40:25 76:50
Runda 2 Ukraina ZTR Zaporoże 28:25 26:27 54:52
Runda 3 Niemcy Frisch Auf Göppingen 29:39 29:38 58:77
2016/2017 Runda 2 Grecja ACC Filippos Verias 30:17 20:15 50:32
Runda 3 Finlandia Riihimäki Cocks 30:29 19:30 49:59
2019/2020 Runda 2

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Górnik zmienił nazwę. katowickisport.pl, 17 października 2016. [dostęp 2017-12-25].
  2. a b Historia. handball.dt.pl. [dostęp 2017-12-25].
  3. Pogoń – Wybrzeże: powtórka sprzed roku, „Trybuna Robotnicza”, nr 119 z 22 maja 1989, s. 7.
  4. Pogoń mistrzem!, „Trybuna Robotnicza”, nr 124 z 29 maja 1989, s. 8.
  5. Złoto... i kłopoty, „Trybuna Robotnicza”, nr 110 z 14 maja 1990, s. 6.
  6. a b c 85-letni Śląski Związek Piłki Ręcznej. zprp.pl, 13 stycznia 2014. [dostęp 2017-12-25].
  7. Tabela wyników – sezon 1999/2000. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  8. Tabela wyników – sezon 2001/2002. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  9. Tabela wyników – sezon 2007/2008. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  10. Tabela wyników – sezon 2008/2009. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  11. Tabela wyników – sezon 2009/2010. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  12. Tabela wyników – sezon 2010/2011. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  13. Sławomir Bromboszcz: Zabrzańscy szczypiorniści bez sponsora. sportowefakty.wp.pl, 29 czerwca 2013. [dostęp 2017-12-25].
  14. Marcin Ziach: Oficjalnie: Górnik Zabrze w PGNiG Superlidze Mężczyzn. sportowefakty.wp.pl, 16 lipca 2013. [dostęp 2017-12-25].
  15. Tabela wyników – sezon 2013/2014. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  16. Klasyfikacja strzelców – sezon 2013/2014. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  17. Tabela wyników – sezon 2016/2017 (Dzika karta). zprp.pl. [dostęp 2019-08-18].
  18. Puchar Superligi – sezon 2016/2017. zprp.pl. [dostęp 2017-12-25].
  19. Marcin Górczyński: Dziewięciu wspaniałych. Oto laureaci gali PGNiG Superligi. sportowefakty.wp.pl, 29 maja 2017. [dostęp 2017-12-25].
  20. Tabela wyników – sezon 2017/2018. zprp.pl. [dostęp 2018-04-15].
  21. Tabela wyników – sezon 2017/2018 (grupa granatowa). zprp.pl. [dostęp 2018-04-15].
  22. Klasyfikacja strzelców – sezon 2017/2018. zprp.pl. [dostęp 2018-05-09].
  23. Bartosz Grzelak: Puchar Polski: sensacja, NMC Górnik Zabrze wyeliminował Orlen Wisłę Płock!. sportowefakty.wp.pl, 14 marca 2018. [dostęp 2018-05-09].
  24. Krzysztof Kempski: PGNiG Superliga: sensacyjny zwycięzca w Zabrzu! Górnik podzielił los Azotów, MMTS Kwidzyn w półfinale. sportowefakty.wp.pl, 30 kwietnia 2019. [dostęp 2019-08-18].
  25. Gladiatory 2019 rozdane!. zprp.pl, 26 maja 2019. [dostęp 2019-08-18].
  26. a b Men Handball XXX European Champions Cup 1990 – Winner SKA Minsk (URS) (ang.). todor66.com. [dostęp 2017-12-25].
  27. a b Men Handball XXXI European Champions Cup 1991 – Winner FC Barcelona (ESP) (ang.). todor66.com. [dostęp 2017-12-25].
  28. Maciej Wojs: NMC Powen Zabrze wystartuje w Challenge Cup!. sportowefakty.wp.pl, 26 czerwca 2013. [dostęp 2017-12-25].
  29. a b c Górnik Zabrze (ang.). eurohandball.com. [dostęp 2019-08-18].
  30. KPR Gwardia Opole chce przystąpić do rozgrywek w Pucharze EHF. kprgwardiaopole.com. [dostęp 2017-12-25].
  31. a b c d e f g h i Marcin Górczyński: Na straganie w dzień targowy... Giełda transferowa w PGNiG Superlidze. sportowefakty.wp.pl, 8 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-18].