Górnoślązak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Górnoślązak
Pismo codzienne, poświęcone sprawom ludu polskiego na Śląsku
Górnoślązak nr 172 rok XIII 2 sierpnia 1912 roku page0001.jpg
Winieta tytułowa „Górnoślązaka” nr 172 z 2 sierpnia 1912 roku
Częstotliwość dziennik
Rodzaj czasopisma informacyjno-polityczny, społeczno-kulturalny
Pierwsze wydanie 1901
Ostatnie wydanie 30 grudnia 1933
Stali współpracownicy Paweł Dombek,
Jan Jakub Kowalczyk, Wojciech Korfanty
Średni nakład 10 000 egz.

Górnoślązak – górnośląski dziennik informacyjno-polityczny, wydawany w języku polskim w Katowicach na Górnym Śląsku w latach 1902–1933[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założony został w Poznaniu w 1901 roku przez Marcina Biedermanna z inicjatywy Wojciecha Korfantego, który został jego redaktorem naczelnym[2]. W stolicy Wielkopolski wychodził nieregularnie; ukazało się tam jedynie kilka pierwszych numerów okazowych. Już w roku założenia gazety, za publikację w niej dwóch artykułów pt. Do Niemców i Do moich braci Górnoślązaków, Korfanty został aresztowany przez pruską policję, a tytuł zawieszono. Redaktora naczelnego postawiono przed poznańskim sądem, który skazał go na cztery miesiące więzienia bez możliwości zwolnienia za kaucją. Osadzono go w więzieniu we Wronkach[3].

Władze niemieckie zwolniły Korfantego z aresztu w maju 1902 roku, a ten udał się na Śląsk. Tam też przeniesiono siedzibę redakcji, która odtąd mieściła się w Katowicach. „Górnoślązak” od 1902 do 1933 roku regularnie wydawany był na Śląsku. Stał się organem prasowym śląskiej endecji kierowanej przez Korfantego[4][5].

Początkowo „Górnoślązak” borykał się z ciągłymi problemami finansowymi. Korfanty wystąpił z redakcji w 1905 roku. W 1906 roku tytuł został wykupiony przez właściciela polskiego koncernu prasowego „Katolik” – Adama Napieralskiego. Ostatni numer ukazał się z datą 30–31 grudnia 1933 i 1 stycznia 1934 roku.

Nakład i treść[edytuj | edytuj kod]

Gazeta wychodziła codziennie z wyjątkiem niedziel i świąt. Nakład pisma był zmienny: w 1902 roku wyniósł 5 tys. egzemplarzy, a w roku 1921 wzrósł do 12 tys. egzemplarzy[5]. Dziennik zawierał treści nie tylko informacyjno-polityczne, ale również społeczno-kulturalne. Wydawcy zamieszczali w nim powieści w odcinkach, a także dołączali do niego różne dodatki z okazji świąt lub adresowane do różnych grup społecznych. Gazeta zamieszczała również płatne ogłoszenia drobne czytelników oraz reklamy.

Tytuły dodatków dołączanych do „Górnoślązaka”:

  • „Dodatek Ilustrowany”,
  • „Dodatek Świąteczny”,
  • „Gość Świąteczny”,
  • „Niedziela”,
  • „Dzwonek”,
  • „Gospodarz”,
  • „Hodowca Drobiu”,
  • „Inwalida”,
  • „Młodzież”,
  • „Praca”,
  • „Pszczelarz i Ogrodnik”,
  • „Robotnik Polski”,
  • „Rodzina Chrześcijańska”,
  • „Rolnik”,
  • „Śląsk Polski”,
  • „Śmieszek”,
  • „Zdrowie”,
  • „Ziemia Śląska”.

Redakcja[edytuj | edytuj kod]

W skład redakcji gazety wchodzili m.in.:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Łojek (red.) 1976 ↓, s. 210–211.
  2. Lewandowski 2013 ↓, s. 36.
  3. Lewandowski 2013 ↓, s. 37–39.
  4. Lewandowski 2013 ↓, s. 39.
  5. a b Encyklopedia powstań śląskich ↓, s. 153
  6. Kowalczyk Jan Jakub [hasło]. W: Literatura Polska. Przewodnik encyklopedyczny. T. I. Warszawa: PWN, 1984, s. 484. ISBN 83-01-01520-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]