Gągławki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°41′12″N 20°27′14″E
- błąd 38 m
WD 53°42'N, 20°29'E, 53°42'N, 20°29'E
- błąd 20719 m
Odległość 479 m
Gągławki
wieś
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Stawiguda
Liczba ludności (2018) 262[1]
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 11-034
Tablice rejestracyjne NOL
SIMC 0488881
Położenie na mapie gminy Stawiguda
Mapa lokalizacyjna gminy Stawiguda
Gągławki
Gągławki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gągławki
Gągławki
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gągławki
Gągławki
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu olsztyńskiego
Gągławki
Gągławki
Ziemia53°41′12″N 20°27′14″E/53,686667 20,453889

Gągławki (niem. Ganglau[2]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Stawiguda[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Gągławki założona w 1348 jako majątek rycerski, jako majątek Kapituły Warmińskiej, na 10 włókach na pruskim polu Grandelawke w ziemi Bertingen[4]. Nadanie na prawie pruskim otrzymali bracia, Prusowie: Glanden, Tulekoyten, Sansagen, Mecruten i Golti. Od pierwszego z nich wieś zaczęto nazywać Gandelauken. Informacje o właścicielach zachowały się od XVI w., w 1538 właścicielem był Jan von der Tappelbude (odpowiedzialny za gospodarkę rybną w komornictwie olsztyńskim). Prawo pruskie zostało zmienione na prawo magdeburskie. Około roku 1619 majątek przejął Edward Gądłowski z Ornety. Po jego śmierci własność przeszła w ręce kapituły. Następnym właścicielem był Bogusław Domaradzki, a od 1714 Franciszek Domlem (olsztyński rajca). W 1738 r. wieś była już na prawie chełmińskim. Kolejnym właścicielem majątku został Baltazar Gerith (burmistrz Olsztyna), a po jego śmierci wdowa – Anna Barbara – wydała się za Józefa Kalnassy – zapewne z rodziny księdza kanonika Joachima Kalnassy, który był sekretarzem biskupa Ignacego Krasickiego. W podziemiach kościoła w Bartągu został pochowany dziadek kanonika – Andrzej Michał Kalnassy. Przez koligacje Gągławki przeszły w ręce rodziny Grzymałów, a w XIX w. były własnością Pannwitzów i następnie Weitigów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalna strona internetowa Gminy Stawiguda.
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  3. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-02-23].
  4. Grzegorz Białuński Pruskie związki terytorialno-osadnicze w dorzeczu środkowej Łyny w XIII wieku, Komunikaty Warmińsko-Mazurskie nr 1, 2004, str. 3-17

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ruś nad Łyną, Agencja WIT, Olsztyn 2004, ​ISBN 83-89741-15-6​.
  • Georg Kellmann, Historia parafii Klebark Wielki, jej wiosek i okolic. Parafia pw. Znalezienia Krzyża Świętego i Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Klebarku Wielkim, Klebark Wielki 2007, ​ISBN 978-83-918968-1-5​.