Gać (dopływ Pilicy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rzeki, lewego dopływu Pilicy. Zobacz też: inne znaczenia.
Gać
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Lokalizacja Równina Piotrkowska
Struga
Długość 18,59 km
Powierzchnia zlewni 91 km²
Źródło
Miejsce Tarnowska Wola
Wysokość 186 m n.p.m.
Współrzędne 51°39′00″N 20°01′46″E/51,650000 20,029444
Ujście
Recypient Pilica
Miejsce Spała
Wysokość ok. 147 m n.p.m.[1]
Współrzędne 51°32′07″N 20°08′47″E/51,535278 20,146389
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście

Gaćstruga, lewy dopływ Pilicy[2] o długości 18,59 km[3] i powierzchni dorzecza ok. 91 km².

Struga płynie na Równinie Piotrkowskiej. Jej źródła znajdują się na północ od Tomaszowa Mazowieckiego, w pobliżu wsi Tarnowska Wola, na wysokości ok. 186 m n.p.m. Płynie przez główny kompleks Puszczy Pilickiej, a jej bieg jest przegrodzony czterema spiętrzeniami: Szczurek, Wojcieszek, Konewka i Spała. Ujście do Pilicy znajduje się na terenie Spały na wysokości ok. 146 m n.p.m. Gać nazywana była dawniej Guźnicą (od staropolskiej nazwy błot i bagien).

Wody Gaci od dawna używano do celów gospodarczych. Do historii przeszła zwłaszcza młynarska rodzina Spałów. Na przełomie XVII i XVIII wieku nad Gacią, niedaleko jej ujścia do Pilicy, stał drewniany młyn wodny, w którym pracował młynarz Bartłomiej Spała. Po nim młyn objął jego syn Marcin, który urządził dodatkowo przy młynie folusz. Około 1820, po śmierci Marcina Spały, który utopił się, jego syn Kacper uruchomił obok młyna tartak o jednym kole wodnym i jednej pile. Spałowie musieli opuścić to miejsce w związku z budową w 1884 rezydencji myśliwskiej i urządzeniem zwierzyńca dla cara Aleksandra III. Pozostałością tamtych czasów jest staw w Spale, użytkowany obecnie do rekreacji i hodowli ryb. Gać wpływa do Pilicy nieco poniżej Spały. [potrzebny przypis]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]