Ghasem Solejmani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ghasem Solejmani
قاسم سلیمانی
Generał Cień
Ilustracja
Ghasem Solejmani (2019)
Sarlashgar Sarlashgar
Data i miejsce urodzenia 11 marca 1957
Rabor, Iran
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 2020
Bagdad
Przebieg służby
Lata służby 1979–2020
Siły zbrojne Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej
Jednostki Siły Ghods
Stanowiska dowódca Sił Ghods
Główne wojny i bitwy wojna iracko-irańska;
wojna domowa w Syrii

Walka z Państwem Islamskim

Odznaczenia
Order Zulfaghara (Islamska Republika Iranu) Order Zwycięstwa I klasy (Iran) Order Zwycięstwa II klasy (Iran) Order Zwycięstwa III klasy (Iran)

Ghasem Solejmani (pers. ‏قاسم سلیمانی‎; ur. 11 marca 1957 w Raborze, zm. 3 stycznia 2020 w Bagdadzie) – irański generał major (Sarlashgar), dowódca sił Ghods, jednostki specjalnej w strukturach Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, zabity w amerykańskim ataku powietrznym w Bagdadzie[1]. Pośmiertnie awansowany do stopnia generała porucznika (Spahbod).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w ubogiej rodzinie chłopskiej we wschodnim Iranie[2]. Gdy był dzieckiem, jego ojciec zaciągnął kredyt na zakup ziemi w ramach białej rewolucji i nie był w stanie go spłacać. Aby pomóc rodzinie, Solejmani w wieku trzynastu lat opuścił dom i podjął pracę na budowie. Ukończył szkołę średnią, a następnie pracował w wydziale wodnym w urzędzie miasta w Kermanie. Po rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 wstąpił do Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej[2]. Najprawdopodobniej nie ukończył szkoły wojskowej, a jedynie przeszedł 45-dniowe szkolenie[2].

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Krótko po wstąpieniu do korpusu brał udział w tłumieniu powstania Kurdów w północnym Iranie[2]. Następnie walczył w wojnie iracko-irańskiej, podczas której wyróżnił się odwagą[2]. Mimo braku wykształcenia i doświadczenia wojskowego powierzono mu dowodzenie brygadą[3], zaś najpóźniej w 1987 był już dowódcą[2] 41 dywizji Sar Allah[4]. Brał udział w oblężeniu Basry (operacja Karbala 5)[5] i w organizacji oddziałów partyzanckich na tyłach wojsk irackich[4]. Nawiązał wówczas kontakty z przywódcami irackich Kurdów oraz z Organizacją Badr, zbrojną formacją przy emigracyjnej irackiej Najwyższej Radzie Rewolucji Islamskiej w Iraku[4]. W 1991, gdy w Iraku wybuchło powstanie szyickie, Organizacja Badr wsparła walczących szyitów; prowadzone przez nią operacje planował m.in. Solejmani[4]; Iran oficjalnie nie zaangażował się w pomoc powstańcom[6].

Po stłumieniu powstania w Iraku na czele swojej dywizji zwalczał gangi przemytników narkotyków działające na wschodniej granicy Iranu, w Kermanie, Chorasanie oraz Sistanie i Beludżystanie[4]. Prawdopodobnie dowodził kilkusetosobowym oddziałem irańskim walczącym po stronie Bośniaków podczas wojny w Bośni[3].

Dowódca sił Ghods[edytuj | edytuj kod]

W 1997[7] Ghasem Solejmani został mianowany dowódcą sił Ghods. Znacząco rozbudował jej siły (łącznie brygada liczy od 10 do 20 tys. członków; w początkowej fazie istnienia tylko 2–5 tys.[8]). Jako dowódca tejże formacji organizował zamachy w Tajlandii, Nowym Delhi, Lagos i Nairobi, zaś w 2011 bez powodzenia próbował zorganizować zamach na ambasadora Arabii Saudyjskiej w Stanach Zjednoczonych Adila al-Dżubajra. Zacieśnił związki jednostki z Hezbollahem i jego dowódcą Hasanem Nasr Allahem; żołnierze brygady skierowani przez Solejmaniego pomagali w szkoleniu bojowników Hezbollahu i planowaniu jego działań partyzanckich[2]. Dowodzona przez Solejmaniego formacja nawiązała również podobne kontakty z Hamasem[2]. Organizował działania sabotażowe i ataki na żołnierzy amerykańskich w Iraku po obaleniu rządów Saddama Husajna w 2003; dokonywali ich bezpośrednio żołnierze Ghods oraz wspierana przez nich organizacja Badr[2]. Solejmani utrzymywał również kontakty z czołowymi irackimi politykami szyickimi[2]. Za sprawą zaangażowania wojskowego sił Ghods i jej dowódcy Iran zyskał znaczne wpływy w Iraku[9]. Solejmani odegrał decydującą rolę w procesie, który doprowadził do mianowania Nuriego al-Malikiego na premiera Iraku w 2006[2].

W 1999, podczas antyrządowych protestów studenckich w Iranie, był jednym z sygnatariuszy listu dwudziestu czołowych oficerów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej[10] domagających się pacyfikacji protestów. W przeciwnym razie wojsko groziło przeprowadzeniem zamachu stanu i odsunięciem prezydenta Mohammada Chatamiego. Protesty zostały stłumione[2].

Po wybuchu wojny domowej w Syrii udał się do Damaszku, by wspierać osłabiony rząd Baszszara al-Asada. Przejął faktyczne dowodzenie nad siłami syryjskimi oraz sprowadzonym przez niego na pomoc oddziałami Hezbollahu i milicji szyickich[3]. Według źródeł amerykańskich Iran udzielił Syrii wsparcia materialnego i wojskowego na masową skalę, do Damaszku przybyła również liczna grupa oficerów sił Ghods, którzy zaczęli prowadzić działania wojenne w całej Syrii[2]. Solejmani dowodził wspólną operacją wojsk rządowych i Hezbollahu między kwietniem a czerwcem 2013, zakończoną odbiciem z rąk Wolnej Armii Syrii miejscowości Al-Kusajr[2].

Qasem Soleimani speaking at Qom 02.jpg

Dowodził obroną Bagdadu przed wojskami Państwa Islamskiego w czerwcu 2014[11][12]. Jesienią tego samego roku brał udział w walkach z Państwem Islamskim w Kurdystanie irackim (prowincja Dijala)[12]. W marcu 2015 dowodził wojskami irackimi i milicjami szyickimi podczas operacji zakończonej odbiciem Tikritu z rąk Państwa Islamskiego[11][13]. We wrześniu 2015 brał udział w walkach o Amirli przeciwko Państwu Islamskiemu[14], następnie w październiku 2015 dowodził ofensywą, po której wyzwolona została baza lotnicza w Kuwajris Szarki[15]. Brał udział w planowaniu rosyjskiej interwencji w syryjskiej wojnie domowej[16]. W końcu listopada tego samego roku został lekko ranny podczas walk w rejonie Aleppo w Syrii. Następnie kierował operacją, w której bojownicy Hezbollahu i żołnierze syryjscy uratowali rosyjskiego pilota z zestrzelonego przez Turcję 24 listopada 2015 rosyjskiego bombowca Su-24[17]. Na początku 2016, dowodząc wszystkimi szyickimi milicjami w Syrii, nadzorował operacje sił wspierających Baszszara al-Asada w kolejnej fazie walk o Aleppo[18]. W maju i czerwcu tego samego roku był jednym z doradców irańskich wspierających wojsko irackie podczas planowania i prowadzenia operacji odbicia Al-Falludży z rąk Państwa Islamskiego[19][20]. W sierpniu media arabskie informowały o jego udziale w planowaniu operacji odbicia z rąk ISIS Mosulu[21], a następnie, w październiku, w samej bitwie o Mosul[22].

We wrześniu 2017 bezskutecznie starał się przekonać przywódców Kurdów irackich do odwołania referendum w sprawie niepodległości Kurdystanu. Gdy głosowanie odbyło się i zakończyło wynikiem za niepodległością, rząd iracki zdecydował o skierowaniu wojsk do Kirkuku. Solejmani brał udział w przygotowywaniu planu operacji, a kierowane przez niego Siły Mobilizacji Ludowej wzięły w niej czynny udział[23].

Amerykański Departament Skarbu obłożył Solejmaniego sankcjami za udział we wspieraniu rządów Baszszara al-Asada oraz za wspieranie terroryzmu[2].

Najwyższy Przywódca Iranu ajatollah Ali Chamenei wielokrotnie nazywał go publicznie „żywym męczennikiem rewolucji”[3].

Był żonaty, miał trzy córki i dwóch synów. Mieszkał w Teheranie[2].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Sulejmani zginął 3 stycznia 2020 wskutek amerykańskiego ataku z powietrza na lotnisku w Bagdadzie[1]. Atak miał miejsce podczas narastającego politycznego napięcia między USA a Iranem oraz protestów społecznych w Iraku. Wraz z irańskim generałem zginęło 8 innych osób, w tym Abu Mahdi al-Muhandis, reprezentujący szyickie Siły Mobilizacji Ludowej.

Działania USA zostały skrytykowane przez władze Syrii[24], Iraku[25] i Rosji[26], a także przez Hezbollah[27]. Poparcie dla USA ogłosił natomiast Izrael, gdzie jednocześnie ogłoszono alarm z obawy przed możliwym odwetem[28]. NATO ogłosiło zaś, że będzie „śledzić sytuację”[28].

Po jego śmierci, także Muhandisa, została ogłoszona trzydniowa żałoba narodowa w Iraku. 5 stycznia 2020 rozpoczęły się uroczystości żałobne generała w mieście Ahwaz[29][30]. 8 stycznia 2020 został pochowany w rodzinnym mieście Kerman[31].

W czerwcu 2020 r. Islamska Republika Iranu poinformowała o skazaniu na śmierć Mahmuda Musawiego Madżda, uznanego za winnego szpiegostwa na rzecz Mosadu i CIA i przekazania informacji umożliwiających przeprowadzenie zamachu na Ghasema Solejmaniego[32][33][34].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Top Iranian general killed by US in Iraq, BBC, 3 stycznia 2020 (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p The Shadow Commander, The New Yorker [dostęp 2015-12-06].
  3. a b c d Łukasz Wójcik, Generał Cień, „Polityka”, 6 stycznia 2015.
  4. a b c d e The enigma of Qasem Soleimani and his role in Iraq, Al-Monitor [dostęp 2015-12-24] (ang.).
  5. The Islamic Republic’s 13 generals.
  6. Aburish S.: Saddam Hussein. The Politics of Revenge. London: Bloomsbury, 2001, s. 310. ISBN 0-7475-4903-6.
  7. The IRGC Strategic Brain Trust. Part 1: Ghasem Soleimani and Ahmad Vahidi, FRONTLINE – Tehran Bureau [dostęp 2016-03-13].
  8. Abrahamian E., ''Historia współczesnego Iranu''. Książka i Wiedza, Warszawa 2008, ​ISBN 978-83-05-13597-9​, s. 226.
  9. Toby Dodge, Iraq. From War to a new Authoritarianism, London: Routledge, 2012, s. 186 (ang.).
  10. Michael Axworthy, Revolutionary Iran. A History of the Islamic Republic, wyd. Updated ed, London: Penguin Books, 2014, s. 349, ISBN 978-0-14-104623-5, OCLC 868077507.
  11. a b General Qasem Soleimani: Iran’s rising star, BBC News [dostęp 2015-12-06] (ang.).
  12. a b Saeed Kamali Dehghan, Qassem Suleimani photo makeover reveals Iran’s new publicity strategy, „The Guardian”, 14 października 2014 [dostęp 2015-12-28].
  13. Syrian Army, Hezbollah Lift ISIL’s 2.5-Year-Long Siege of Kuweires Airbase in Aleppo, en.abna24.com, 11 listopada 2015 [dostęp 2015-12-28] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-12] (ang.).
  14. Iran’s Military Mastermind Was Reportedly Present During Iraq’s Biggest Victory So Far Against ISIS, Business Insider [dostęp 2015-12-06].
  15. General Suleimani Oversees the Large-Scale Offensive in Southern Aleppo, Al-Masdar News [dostęp 2015-12-28] (ang.).
  16. How Iranian general plotted out Syrian assault in Moscow, „Reuters”, 6 października 2015 [dostęp 2015-12-16].
  17. Iran: Injured general oversaw daring rescue of downed Russian pilot, The Times of Israel [dostęp 2015-12-06].
  18. The IRGC’s involvement in the battle for Aleppo, The Long War Journal [dostęp 2016-05-12].
  19. Iranian military men playing ‘remarkable role’ in Fallujah fighting, Rudaw [dostęp 2016-06-17].
  20. Iranian Qods Force leader reportedly in Fallujah, The Long War Journal [dostęp 2016-06-17].
  21. Iran’s Qasem Soleimani back in Iraq 'for Mosul battle', rudaw.net [dostęp 2016-11-04].
  22. Arab Media: General Soleimani in Mosul Operations Room, en.farsnews.com [dostęp 2016-11-04].
  23. Fazel Hawramy, How Iran helped Baghdad seize back Kirkuk, „Al-Monitor”, 17 października 2017 [zarchiwizowane z adresu 2017-10-18].
  24. H. Zain, Syria strongly condemns US aggression, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
  25. H. Zain, Iraqi Premier condemns US aggression as blatant violation of Iraqi sovereignty, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
  26. Russian Foreign Ministry: Assassination of Soleimani reckless move which escalates tension in the region, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
  27. Nasrallah: Fair retribution from killers of Lt.General Soleimani responsibility of all resistance fighters, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
  28. a b Alarm w Izraelu po amerykańskim zamachu w Bagdadzie, NATO „śledzi sytuację”, Portal STRAJK, 3 stycznia 2020.
  29. W Iraku ogłoszono trzydniową żałobę po śmierci Solejmaniego i Muhandisa. polskieradio24.pl. [dostęp 2020-01-05].
  30. Ciało gen. Sulejmaniego przewieziono do Iranu. Powitały go tysiące żałobników. tvp.info. [dostęp 2020-01-05].
  31. Soleimani buried in hometown, hours after Iran launched missiles in revenge for his death. edition.cnn.com. [dostęp 2020-01-09].
  32. CIA, Mossad spy sentenced to death, Iran’s Judiciary spox says - IRNA English, en.irna.ir [dostęp 2020-06-11] (ang.).
  33. Szpieg CIA i Mosadu skazany na śmierć. To on zdradził miejsce pobytu Sulejmaniego - Świat - Wiadomości z kraju i ze świata - Dziennik.pl - Wydarzenia i Fakty - Dziennik.pl, wiadomosci.dziennik.pl [dostęp 2020-06-11] (pol.).
  34. Iran says it will execute man convicted of spying on Soleimani for CIA, www.yahoo.com [dostęp 2020-06-11] (ang.).
  35. عکس/ مدال های فرمانده نیروی قدس سپاه [dostęp 2020-01-04].
  36. Leader awards General Soleimani with Iran's highest military order, 11 marca 2019 [dostęp 2020-01-04].