Gmina Nowa Osada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamość
Gmina Zamość (Nowa Osada)
Gmina Nowa Osada
gmina wiejska
192?-54[1]
Państwo  PRL
Województwo 192?-39: lubelskie (II RP)
1945-54: lubelskie
Powiat zamojski
Siedziba Nowa Osada
Zamość
Sitno
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 17
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Zamość, Gmina Zamość (Nowa Osada), Gmina Nowa Osada (od 1973 gmina Sitno) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku[2][3] w woj. lubelskim. Siedzibą władz gminy była Nowa Osada (obecnie dzielnica Zamościa), a następnie Zamość [4] i Sitno.

W Dziennikach Praw z 1867 i 1868 oraz według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego jednostka występuje pod nazwą gmina Zamość i jest jedną z 14 (15) gmin wiejskich [5] powiatu zamojskiego guberni lubelskiej[6][7][8]. W publikacjach z lat 1921-24 gmina występuje pod nazwą złożoną gmina Zamość (Nowa Osada)[9], a w źródłach z 1933 roku już pod nazwą gmina Nowa Osada[10]. Brak informacji o dacie formalnego zatwierdzenia nowej nazwy urzędowej. W okresie powojennym gmina należała do powiatu zamojskiego w woj. lubelskim. 1 stycznia 1925 z gminy Nowa-Osada wyłączono wieś Topornica i włączono ją do gminy Mokre[11]. 12 stycznia 1934 z gminy wyłączono kolonię Karolówka vel Świnki Nr hip. 1, kolonię Janowice Małe oraz folwark Karolówka vel Świnki, włączając je do Zamościa[12].

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 15 gromad [13]. 12 września 1953 roku z gminy Kotlice w powiecie tomaszowskim wyłączono gromadę Bożydar i włączono ją do gminy Nowa Osada [14].

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin [15]. Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin, utworzono natomiast jej terytorialny odpowiednik, gminę Sitno [16]. Natomiast obecna gmina Zamość jest kontynuacją dawnej gminy Mokre (wcześniej pod nazwą gminy Lipsko).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Akta Gminy Nowa Osada - Archiwum Państwowe w Zamościu
  3. Do 28 września 1954 roku
  4. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. publikacja podaje liczbę 14 a wylicza 15
  6. Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
  7. Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
  8. Powiat zamojski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIV: Worowo – Żyżyn. Warszawa 1895.
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. [Dokument elektroniczny]. T. 5, Województwo białostockie / Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej.
  10. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  11. Dz.U. z 1924 r. nr 92, poz. 865
  12. Dz.U. z 1933 r. nr 3, poz. 14
  13. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  14. Dz.U. z 1953 r. nr 41, poz. 189
  15. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  16. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312