Gorysz alzacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gorysz alzacki
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj gorysz
Gatunek gorysz alzacki
Nazwa systematyczna
Peucedanum alsaticum L.
Sp. pl. ed. 2, 1:354. 1762

Gorysz alzacki (Peucedanum alsaticum L.) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Występuje na Zakaukaziu, w Zachodniej Syberii, Kazachstanie oraz w Europie Środkowej, Południowej i Wschodniej[2]. W Polsce jest gatunkiem rzadkim; rośnie na Wyżynie Lubelskiej i Roztoczu[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owoce
Łodyga 
Pełna, gałęzista, kandelabrowo rozgałęziona, bruzdowano kanciasta, do 150 cm wysokości, w dolnej części z tuniką z resztek strych liści.
Liście 
Nagie, miękkie, 2-4-krotnie pierzaste. Odcinki ostatniego rzędu jajowate lub jajowatolancetowate, zaostrzone.
Kwiaty 
Żółte, zebrane w 10-18-szypułkowe baldachy. Szypułki nagie. Pod baldachem wyrasta 5-8 lancetowatych, odstających, biało obrzeżonych pokryw[4].
Owoc 
Oskrzydlona niełupka długości 2-3 mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie na suchych zboczach. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[5] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony)[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  3. Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  4. Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  5. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.