Gorysz siny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gorysz siny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj gorysz
Nazwa systematyczna
Peucedanum cervaria (L.) Cusson ex Lapeyr.
Hist. Pl. Pyrénées 149 1813[2]
Synonimy
  • Cervaria rivini Gaertn.
  • Selinum cervaria L.
  • Athamantha cervaria (L.) L.
  • Ligusticum cervaria (L.) Vill.[3]

Gorysz siny (Peucedanum cervaria (L.) Lapeyr., właśc. Cervaria rivini Gaertn.[4]) – gatunek byliny z rodziny selerowatych. Występuje w Europie południowej i środkowej sięgając aż do centralnej Rosji. W Polsce rośnie na rozproszonych stanowiskach na obszarze całego kraju z wyjątkiem gór. Częstszy w południowym pasie wyżyn. Ludowa nazwa: "jeleniec".

Morfologia

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Słabo rozgałęziona, pełna wewnątrz, naga, niemal bezlistna, bruzdowana w górnej części. Osiąga wysokość 50–120 cm.
Liście
Odziomkowe o długości do 50 cm, jajowate lub szerokotrójkątne, z ogonkami, 2-3 razy pierzasto złożone. Listki szerokie, kształtu jajowatego, ułożone w jednej płaszczyźnie; dolne częściowo klapowane, ostro piłkowane, skórzaste, sinozielone od spodu, nagie. Liście łodygowe z niewielką blaszką i pochwą.
Kwiaty
Drobne, zebrane w złożone i duże baldachy (9-30 ramienne), z wielokwiatowymi baldaszkami. Szypuły baldaszków omszone. Płatki barwy białej (różowe w pączku), kształtu odwrotnie jajowatego, wycięte na szczycie, opatrzone łatką. Pokrywy i pokrywki liczne, odgięte w dół, szczeciniaste.
Owoc
Rozłupka kształtu szerokojajowatego, o długości od 4 do 6 mm, z trzema żebrami grzbietowymi i dwoma brzeżnymi.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Występuje na glebach suchych i świeżych, mezotroficznych, o odczynie obojętnym i zasadowym. Spotykana najczęściej w ciepłolubnych dąbrowach i powiązanych z nimi zbiorowiskach okrajkowych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-08-26].
  3. Botany.cz
  4. Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.