Gorzów (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gorzów
Kościół parafialny pw. św. Jadwigi Królowej w Gorzowie
Kościół parafialny pw. św. Jadwigi Królowej w Gorzowie
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat oświęcimski
Gmina Chełmek
Liczba ludności (2009) 1786
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 32-660
Tablice rejestracyjne KOS
SIMC 0050736
Położenie na mapie gminy Chełmek
Mapa lokalizacyjna gminy Chełmek
Gorzów
Gorzów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gorzów
Gorzów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gorzów
Gorzów
Położenie na mapie powiatu oświęcimskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oświęcimskiego
Gorzów
Gorzów
Ziemia50°04′24″N 19°14′02″E/50,073333 19,233889

Gorzówwieś sołecka w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Chełmek[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według zapisów Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis spisanych przez Jana Długosza w latach 1470–1480 Gorzów był wsią koronną należącą początkowo do polskiego króla[2].

W 1595 roku znajdowała się w powiecie śląskim województwa krakowskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Stanowiła własność kasztelana wiślickiego Mikołaja Ligęzy[3]. Po rozbiorach Polski wieś stała się częścią zaboru austriackiego.

Miejscowość wraz z przysiółkiem Pustynią pod koniec XIX wieku wymienia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. Dzieliła się na dwie części, z których mniejsza liczyła 90 mórg pastwisk, a większa 319 mórg roli, 109 mórg łąk i ogrodów oraz 93 morgi pastwisk. W 1881 roku miała ona 719 mieszkańców wyznania rzymskokatolickiego. Znajdowała się w niej jednoklasowa filia szkoły ludowej[2].

Po I wojnie światowej miejscowość wraz z całą Małopolską znalazła się w II Rzeczypospolitej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Gorzów leży nad lewym brzegiem Przemszy, przy jej ujściu do Wisły, na szerokiej i płaskiej terasie wspólnej dla obu rzek. Zajmuje obszar o powierzchni 391 hektarów.

Granica zachodnia i południowa poprowadzona jest naturalnie wzdłuż rzeki Przemszy (kilka kilometrów) i Wisły (kilkadziesiąt metrów), po drugiej stronie od południa leży Oświęcim, a od zachodu Czarnuchowice, które są dzielnicą Bierunia. Granica wschodnia i północna wyznaczona jest sztucznie i przebiega nieregularnie, od wschodu leży wieś Bobrek, od północy miasto gminne Chełmek. Mieszkańcy Gorzowa posługują się lokalnymi nazwami poszczególnych części wsi, na przykład Babin, Kopanki, Cholerny Cmentarz, Orliska, Piaski, Małowy, Nowa Wieś.

Główne drogi przebiegające przez Gorzów, to ulice: Oświęcimska, Gorzowska, Szkolna i Nowowiejska, które są drogami powiatowymi zarządzane przez Zarząd Dróg Powiatowych w Oświęcimiu, pozostałe ulice zarządzane są przez gminę Chełmek. Od strony wschodniej przebiega dawna droga wojewódzka nr 933, zdegradowana do statusu drogi powiatowej (1809K) po wybudowaniu wschodniej obdownicy Oświęcimia przebiegającej przez Bobrek. Nowa droga powiatowa 1809K wyznacza granicę pomiędzy Bobrkiem a Gorzowem.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez Gorzów przebiega linia kolejowa nr 93 którą uruchomiono 1 lutego 1856 w celu połączenia Lwowa z Wiedniem. W latach 50. XX wieku uruchomiono przystanek kolejowy Świnna, który był zlokalizowany „na Babinie” (przy przejściu obecnej ulicy Oświęcimskiej pod torami kolejowymi). Jednak przełomowym wydarzeniem był maj 1973, kiedy otwarto przystanek kolejowy Gorzów Chrzanowski zlokalizowany około jednego kilometra na północ od Świnnej (przy przejściu obecnej ulicy Nowowiejskiej pod torami kolejowymi).

W Gorzowie Chrzanowskim zatrzymują się pociągi regionalne PolRegio obsługiwane przez Przewozy Regionalne (Małopolski Zakład Przewozów Regionalnych w Krakowie). Gorzów posiada bezpośrednie połączenie z Krakowem, Trzebinią i Oświęcimiem. Od 2019 roku wznowiono połączenie z Krakowa przez Oświęcim do Czechowic-Dziedzic, dzięki temu Gorzów Chrzanowski znów posiada połączenie z tym miasem, a dzięki przesiadce również z Bielskiem, Żywcem i Zwardoniem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-03-29].
  2. a b Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. II, hasło „Gorzów”. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1881. s. 733. [dostęp 2018-04-24].
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 111.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]