Gospodarka Somalii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gospodarka Somalii
Informacje ogólne
Waluta 1 szyling somalijski (SOS) = 100 centów
Rok podatkowy rok kalendarzowy
Dane statystyczne
Wzrost PKB 2,4% (2017)[1]
Inflacja 1.5% (2017)[1]
Zatrudnienie
Siła robocza b.d.
Przeciętne wynagrodzenie b.d.
Stopa bezrobocia b.d.
Zasięg działania somalijskich piratów; żółtym kolorem zaznaczone terytorium Somalii

Gospodarka Somalii – gospodarka zdominowana przez szarą strefę, oparta na hodowli bydła, działalności przedsiębiorstw wyspecjalizowanych w przelewach pieniężnych i usługach telekomunikacjnych[1], jedna z najsłabiej rozwiniętych gospodarek Afryki[2].

Wartość PKB na 1 mieszkańca wg parytetu siły nabywczej wynosi 478 dolarów USA (wg danych z 2017 roku[3]) i należy do najniższych na świecie[4]. Kraj ten stopniowo wprowadza, po zmianach politycznych, elementy gospodarki rynkowej. Chaos w kraju był powodem pojawienia się somalijskiego piractwa (porywania statków handlowych i uwalniania ich za okup)[5]. Somalia uznawana jest za państwo upadłe[2][6]. Rząd Somalii nie ma zdolności ściągania podatków, a dług publiczny szacowany jest na 77% PKB (2017)[2]. Wobec braku systemu bankowego rozwinął się system przedsiębiorstw wyspecjalizowanych w przelewach pieniężnych[1].

Powody słabego rozwoju[edytuj | edytuj kod]

Wojna z Etiopią o Ogaden w 1977 roku, wojna w latach 2006–2009, wieloletnia wojna domowa i długotrwała susza załamały gospodarkę Somalii, doprowadzając państwo pod koniec lat 80. XX w. do klęski głodu[4]. Sytuacji nie udało się opanować pomimo międzynarodowych operacji humanitarnych, zwłaszcza masowych dostaw żywności, leków i innych artykułów, które były przechwytywane podczas transportów przez lokalne bandy i piratów[4]. Kryzys gospodarczy przyczynił się do zaostrzenia konfliktów politycznych – pogłębienia tendencji separatystycznych na północy kraju i walk klanowych[4][7].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

W Somalii występują liczne surowce mineralne, m.in.: rudy uranu, żelaza, manganu, cyny, złota, srebra, gipsu (wielkie złoża koło miasta Berbera) oraz ropa naftowa[4]. Eksploatację złóż uniemożliwia brak funduszy, dróg, wody, a także walki wewnętrzne[2]. Energia elektryczna (236 mln kW · h, 2003) produkowana głównie w elektrowniach cieplnych. W przemyśle przetwórczym, rozwijanym dzięki pomocy zagranicznej, dominuje przetwórstwo produktów rolnych: fabryki konserw rybnych i mięsnych, olejarnie, gorzelnie, wytwórnie napojów gazowanych, mączki bananowej, cukrownie; ponadto tkalnie, oczyszczalnie bawełny, fabryki obuwia, zakłady obróbki drewna oraz rafineria; przemysł, skupiony w Mogadiszu i innych, większych miastach, dostarcza ok. 7% wartości PKB (2013)[1]; anarchia administracyjna sprawia jednak, że znaczna część produkcji jest rabowana i dostępna w obrocie czarnorynkowym[4][8].

Rolnictwo i rybołówstwo[edytuj | edytuj kod]

Kozy są jednymi z głównych zwierząt hodowlanych na terenie Somalii
Rolnictwo w Somalii opiera się na użyciu zwierząt

Rolnictwo jest najważniejszym sektorem gospodarki Somalii[1]. Zdominowane jest przez półkoczownicze pasterstwo, zatrudnia 71% ludności (2000)[9] i dostarcza ok. 60% wartości PKB (2013)[1]. Pastwiska zajmują 69% powierzchni kraju, najważniejsze występują w północnej części Somalii; hoduje się głównie owce (13,1 mln, 2003), kozy (12,7 mln), wielbłądy (7,0 mln) i bydło (5,4 mln, gł. na południu kraju). Uprawa roli, zwłaszcza na terenach nawadnianych, odbywa się w dolinach rzek Dżuba i Uebi Szebelie. Główne rośliny uprawne to: banany, trzcina cukrowa i bawełna. Do uprawnych roślin żywieniowych zalicza się: kukurydzę, sorgo, sezam, orzeszki ziemne, rośliny strączkowe, wprowadza się uprawę ryżu; niedostatek żywności częściowo łagodzi rozwijające się rybołówstwo (w głównej mierze tuńczyki i sardynki)[4].

Transport i łączność[edytuj | edytuj kod]

W przewozach podstawową rolę odgrywa transport juczny; najważniejsze porty morskie to: Kisimaju, Mogadiszu, Berberze, a najważniejszym lotniskiem jest to w stolicy kraju, Mogadiszu[4].

Państwowa sieć łączności telekomunikacyjnej została zniszczona w czasie walk; w stolicy i większych miastach odbudowywana przez prywatnych operatorów[2].

Handel zagraniczny[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku odnotowano dodatni bilans handlowy w wysokości 48 mln USD. Według danych z 2016 roku wartość eksportu szacowana była na 333 mln dolarów, a importu na 2,22 mld dolarów, skutkując ujemnym saldem w wysokości 1,89 mld USD[3].

Głównymi produktami importowanymi są artykuły spożywcze (23% całego importu), a eksportowymi – żywe owce i kozy (32% eksportu), banany, skóry, ryby, węgiel drzewny i złom[3][1].

W 2017 roku głównymi rynkami eksportowymi były Oman, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Jemen i Pakistan, import pochodził z Chin, Indii, Etiopii i Omanu[1].

Wskaźniki gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

źródło[2]:

Wskaźnik 1987-1990 2002 2009
Stopa bezrobocia w % brak danych 47,4% b.d
Dochód na 1 osobę w USD b.d. 226 $ 600
Liczba odbiorników radiowych na 1 tys. osób 4 98,5 b.d.
% zatrudnionych dzieci w wieku 5–14 lat b.d 23,45%[10] b.d.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Somalia (ang.). W: The CIA World Factbook [on-line]. [dostęp 2019-02-06].
  2. a b c d e f Arkadiusz Toś, Fundacja Amicus Europae, Somalia: polityczne, społeczne i gospodarcze skutki upadku państwa - Portal Spraw Zagranicznych psz.pl, www.psz.pl [dostęp 2019-02-04] (pol.).
  3. a b c OEC - Somalia (SOM) Exports, Imports, and Trade Partners, atlas.media.mit.edu [dostęp 2019-02-04] (ang.).
  4. a b c d e f g h Somalia. Gospodarka - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2019-02-04] (pol.).
  5. Somalia - informacje, ludność, gospodarka i in. - Geografia - strona: 7, eszkola.pl [dostęp 2019-02-04].
  6. Upadłe państwo czy uporządkowana anarchia? | Jacek Gniadek, www.jacekgniadek.com [dostęp 2019-02-04].
  7. Somalia – informacje, ludność, gospodarka i in. - Geografia - strona: 6, eszkola.pl [dostęp 2019-02-04].
  8. Piractwo somalijskie kosztuje spółki żeglugowe 1,7 mld dolarów, wnp.pl [dostęp 2019-02-04] (pol.).
  9. Somalia - informacje, ludność, gospodarka i in. - Geografia - strona: 4, eszkola.pl [dostęp 2019-02-04].
  10. 8,95% to dzieci w wieku 5–9 lat.