Gozo (niepodległe państwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
La Nazione Gozitana (włoski)
In-Nazzjon Għawdxija (maltański)

Państwo Gozo
1798—1801
Godło
Godło
Położenie
Język urzędowy włoski, maltański
Stolica Rabat
Typ państwa de facto państwo niepodległe
Pierwszy Król Ferdynand III
Powierzchnia
 • całkowita

67 km²
Liczba ludności (1798)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

16 000
238,8 osób/km²
Jednostka monetarna scudo maltańskie
powstanie przeciw Francuzom 1798
Utworzenie Protektoratu Malty 1801
Religia dominująca rzymsko-katolicka

Wyspa Gozo, która jest teraz częścią Malty, była niepodległa przez prawie trzy lata, w latach 1798 — 1801, podczas francuskich wojen rewolucyjnych. Ten krótki okres w historii Gozo znany jest czasem jako La Nazione Gozitana (Państwo Gozo),[1] kiedy Gozo oficjalnie było niepodległym państwem z królem Ferdynandem III Sycylijskim jako monarchą, oraz z rządem tymczasowym, na czele którego stał Saverio Cassar jako Gubernator Generalny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do 10 czerwca 1798 roku Malta i Gozo były rządzone przez Zakon Świętego Jana. Kiedy Napoleon wyparł Rycerzy z archipelagu podczas swojej kampanii śródziemnomorskiej 1798 roku, Francuzi założyli garnizony w różnych miejscach na Malcie, jak również w Cittadelli oraz Forcie Chambray, głównych fortyfikacjach Gozo.

2 września 1798 roku Maltańczycy wywołali w Mdinie powstanie przeciwko Francuzom, żądając powrotu rządów Królestwa Sycylii. Wieść się szybko rozniosła i 3 września mieszkańcy Gozo wywołali rewoltę. Archiprezbiter i proboszcz kościoła w Rabacie, Saverio Cassar został wybrany 18 września na przywódcę powstania. Kwatera główna powstańców została założona w Banca Giuratale (dziś siedziba Victoria Local Council - Rady Miejskiej w Victorii). Cassar zorganizował zbiórkę pieniędzy, aby opłacić żołnierzy pod swoim dowództwem. Aresztowano zwolenników Francuzów, w tym trzech kanoników.

Francuska załoga utrzymała się w Cittadelli i w Forcie Chambray do 28 października, kiedy skapitulowała po nagocjacjach prowadzonych przy pomocy Sir Alexandra Balla. Żołnierze francuscy, w liczbie 217, poddali się bez walki i przekazali Brytyjczykom wyspę (Gozo), fortyfikacje, 24 działa, dużą ilość amunicji i 3200 worków mąki.[2]

Dzień później, Brytyjczycy przekazali Gozańczykom kontrolę nad Cittadellą i resztą wyspy. Ludność ogłosiła Ferdynanda III Sycylijskiego swoim monarchą, i powołała rząd tymczasowy, na czele z Saverio Cassarem, który został Gubernatorem Generalnym.[3][4] W skład rządu tymczasowego weszli tak Brytyjczycy, jak i Maltańczycy. Jego pierwszą akcją było rozprowadzenie przejętych zapasów żywności pomiędzy 16 000 mieszkańców wyspy. Flaga Królestwa Neapolu, która później została flagą Królestwa Obojga Sycylii, powiewała ponad Gozo, amunicja i zaopatrzenie płynęły z Neapolu, gdzie król Ferdynand wychwalał swoich „wiernych maltańskich poddanych”.[5]

29 października Cassar poprosił o ustanowienie na Gozo osobnej diecezji. Rzymsko-katolicka Diecezja Gozo została ostatecznie ustanowiona 22 września 1864 roku, 65 lat po petycji Cassara.[6] Podczas swoich rządów, Cassar zorganizował administrację, ponownie otworzył sądy i wybrał nowych sędziów, a nawet otworzył urząd celny.

Gdy we wrześniu 1800 roku francuski garnizon w Valletcie poddał się, Malta została Brytyjskim Protektoratem. Cassar kontynuował niezależne rządy na Gozo do 20 sierpnia 1801 roku, kiedy to brytyjski Cywilny Komisarz Charles Cameron usunął go ze stanowiska.[7] Emmanuele Vitale, również przywódca maltańskiej insurekcji, został Gubernatorem, Superintendentem Policji i Szefem Służby Zdrowia na Gozo, które to funkcje piastował do śmierci 14 miesięcy później.

16 grudnia 1805 roku, Cassar zmarł w wieku 58 lat.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. George Vella: Outline History of the Circolo Gozitano, „Circolo Gozitano" (05.07.2005). Dostęp 2 Lis 2014 (ang.)
  2. William James: The Naval History of Great Britain, Volume 2, 1797–1799. Conway Maritime Press, 2002 [1827], s. 189. ISBN 0-85177-906-9. (ang.)
  3. Ben Cahoon Malta, „World Statesmen”. Dostęp 2 Lis 2014 (ang.)
  4. Sandro Sciberras Maltese History - F. The French Occupation (PDF), „St Benedict College”. Dostęp 2 Lis 2014 (ang.)
  5. Dennis Angelo Castillo: The Maltese Cross: A Strategic History of Malta. Westport, Conn. USA: Greenwood Publishing Group, 2006, s. 120. ISBN 978-0-313-32329-4. (ang.)
  6. Historical Note, „Gozo Diocese”. Dostęp 2 Lis 2014 (ang.)
  7. Michael J. Schiavone: Dictionary of Maltese Biographies A-F. Malta: Publikazzjonijiet Indipendenza, 2009, s. 533-534. ISBN 978-99932-91-32-9. (ang.)