Grądy Wielkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°16′3″N 22°21′14″E
- błąd 38 m
WD 53°20'N, 22°23'E
- błąd 20575 m
Odległość 2063 m
Grądy Wielkie
wieś
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat łomżyński
Gmina Jedwabne
Liczba ludności (2011) 61[1]
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-420
Tablice rejestracyjne BLM
SIMC 0398037
Położenie na mapie gminy Jedwabne
Mapa lokalizacyjna gminy Jedwabne
Grądy Wielkie
Grądy Wielkie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grądy Wielkie
Grądy Wielkie
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Grądy Wielkie
Grądy Wielkie
Położenie na mapie powiatu łomżyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu łomżyńskiego
Grądy Wielkie
Grądy Wielkie
Ziemia53°16′03″N 22°21′14″E/53,267500 22,353889

Grądy Wielkiewieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nie są znane początki wsi. Grądy istniały już na początku XV wieku. Pierwsze znane zapiski z 1417 roku mówią o Janie z Grądów. W pierwszej połowie XV wieku Grądy należały do rodziny Szorców herbu Mora. W 1465 roku, po ożenku z Katarzyną Szorc, część Grądów przypadła Krystynowi z Karwowa. On to po osiedleniu się w Grądach zaczął używać nazwiska Grądzki.

W połowie XVIII wieku Grądy dzieliły się na dwie miejscowości – Grądy Szlacheckie i Grądy Włościańskie. Pod koniec XVIII wieku Grądy Włościańskie nazywane były Grądami Chłopskimi. W 1784 roku wsie były zaściankami szlacheckimi zamieszkanymi przez następujące rodziny:

  • Grądy Chłopskie (Włościańskie):
    Chojnowscy
    Filipkowscy
    Krajewscy
  • Grądy Szlacheckie:
    Grzymałowie
    Karwowscy
    Kossakowscy (spotykane również jako Kosakowscy)
    Ramotowscy
    Rostkowscy
    Truszkolascy

W połowie XIX wieku zaczęto używać nazw – Grądy Duże i Grądy Małe. Po drugiej wojnie światowej Grądy Duże zmieniły nazwę na Grądy Wielkie.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 113 osób w 18 budynkach[2]. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Jedwabnem. Podlegała pod Sąd Grodzki w Stawiskach i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Jedwanem[3].

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego[4]. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-12-10].
  2. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 44.
  3. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 487.
  4. Карманный атлас СССР. 11-е изд. – Ленинград: ГУГК при СНК СССР, 1940, karta 39
  5. Städte und Amtsbezirke im Bezirk Bialystok [Stand 31. 7. 1944], territorial.de [dostęp 2020-04-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Brodzicki „Początki osadnictwa Wizny i ziemi wiskiej na tle wydarzeń historycznych w tym regionie Polski (do 1529 roku)” Warszawa 1994 rok
  • Franciszek Czaykowski „Regestr Diesezjów czyli właściciele ziemscy w Koronie 1783 – 1784” z przypisami i wstępem Krzysztofa Chłapowskiego i Sławomira Górzyckiego Warszawa 2006 rok