Grabów (powiat łęczycki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Grabów w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 52°7′42″N 19°0′34.3″E
- błąd 4 m
WD 52°7'42"N, 19°0'34"E
- błąd 38 m
Odległość 6 m
Grabów
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat łęczycki
Gmina Grabów
Liczba ludności (2011) 1164
Strefa numeracyjna 63
Kod pocztowy 99-150[1]
Tablice rejestracyjne ELE
SIMC 0284003
Położenie na mapie gminy Grabów
Mapa konturowa gminy Grabów, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Grabów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grabów”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Grabów”
Położenie na mapie powiatu łęczyckiego
Mapa konturowa powiatu łęczyckiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Grabów”
Ziemia52°07′42,0″N 19°00′34,3″E/52,128333 19,009528
Strona internetowa

Grabów (dawniej Grabowo)wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Grabów, w Kotlinie Kolskiej. Siedziba gminy Grabów. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1372 roku, zdegradowany w 1870 roku[2]. W XVI wieku lokowane jako miasto królewskie położone było w województwie łęczyckim[3]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Integralne części wsi Grabów[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
1039085 Ciasna część wsi
1039091 Grabów-Cegielnia część wsi
1039100 Grabów-Dwór część wsi
1039122 Koziny część wsi
1039145 Probostwo część wsi
1039151 Pruchyniec część wsi

Grabów znany jest z uprawy cebuli, która jest w tej miejscowości główną rośliną hodowlaną i stąd pochodzi odmiana cebuli o nazwie Grabowska.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona ok. 13 km na północny zachód od Łęczycy, w zachodniej części powiatu łęczyckiego, przy lokalnej drodze z Łęczycy do Koła i Dąbia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1232 r. jako uposażenie kościoła w Dobrowie. W końcu XIII wieku wieś podupadła. Ponownie występuje w źródłach historycznych w połowie XIV wieku, już jako własność szlachecka. W roku 1372 królowa regentka Elżbieta, na prośbę kasztelana łęczyckiego Mikołaja, pozwoliła na przekształcenie wsi w miasto. Pomyślny rozwój miasta przerwany został w pierwszej połowie XVI wieku. W tym okresie Grabów nazywany był niekiedy wsią. W 1552 r. król Zygmunt August wydał miastu przywilej na trzy jarmarki w ciągu roku i potwierdził prawo do odbywania targów. Nadal było to miasto niewielkie, w 1572 r. pracowało tu tylko 12 rzemieślników. W końcowym okresie XVIII wieku miejscowość zatraciła miejski charakter. Nowy przywilej lokacyjny Grabów uzyskał od władz pruskich w 1800 r. W pierwszej połowie XIX wieku powoli wzrastała liczba mieszkańców miasta. W 1809 r. żyło tu 350, a w 1857 r. już 918 osób. 29 października 1863 r. pod Grabowem wojska rosyjskie stoczyły bitwę z oddziałem powstańczym. W 1870 r. miejscowość utraciła prawa miejskie. W lutym 1941 r. hitlerowcy utworzyli we wsi getto dla Żydów z niedalekiej Łęczycy. Podczas jego likwidacji, w kwietniu 1942 r. wywieziono stąd 1200 osób do obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem. Obecnie Grabów jest dużą wsią, posiadającą podstawowe placówki usługowe i handlowe.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół św. Stanisława w Grabowie – wzniesiony w 1838 r. w stylu klasycystycznym.
  • Rynek – Centrum wsi stanowi obszerny, wydłużony plac. Zachowały się przy nim liczne domy z początku XIX wieku. Budynki murowane, z sienią przechodnią, kryte są dachami naczółkowymi lub dwuspadowymi. Domy drewniane, o konstrukcji zrębowej, przykrywają najczęściej dachy czterospadowe. Ozdobą niektórych domów jest ciekawe zdobnictwo ciesielskie, m.in. ponacinane belki ścian frontowych i rzeźbione drzwi i okiennice.
  • Synagoga w Grabowie –wybudowana w 1881 r., jedna z dwóch synagog jakie zachowały się w powiecie łęczyckim. Obiekt nie pełni już funkcji sakralnych jednak częściowo zachował swój pierwotny wystrój zewnętrzny.
  • Cmentarz ewangelicki – założony w I poł. XX w. cmentarz ewangelicki w Grabowie zlokalizowany jest przy drodze wylotowej z miejscowości w kierunku Opiesina. Jest to pozostałość po Olędrach, osadnictwu których kres położyła II wojna światowa. Nekropolia znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, zachowało się na niej parę zrujnowanych nagrobków[6][7][8].
  • Cmentarz żydowski w Grabowie – pochodząca z pocz. XIX w. nekropolia została zdewastowana w okresie II wojny światowej i obecnie nie ma na niej żadnych macew a jedynie pamiątkowy obelisk.

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • Co roku w Grabowie w pierwszy wtorek po Niedzieli Wielkanocnej odbywają się rozgrywki w palanta, znane jako Dzień Palanta.
  • Co roku we wrześniu w Grabowie odbywa się festyn Dni Cebuli.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 332 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 32-33.
  3. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 181.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Bartosz Bijak: Grabów, gm. Grabów, pow. Łęczycki. www.cmentarzeewangelickie-lodzkie.pl, 2010. [dostęp 2018-10-14].
  7. Urząd Gminy Grabów: Zabytki. www.gminagrabow.pl. [dostęp 2018-10-14].
  8. Barbara Sobińska: Relacja z warsztatów Sceny Młodych - Nowa Róża 2009. poolspodium.org, 2009-10-13. [dostęp 2018-10-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]