Grabie (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grabie
wieś
Ilustracja
Kościół rzymskokatolicki w Grabiach
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat opolski
Gmina Łubniany
Liczba ludności (2002) 156
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-024
Tablice rejestracyjne OPO
SIMC 0499040
Położenie na mapie gminy Łubniany
Mapa lokalizacyjna gminy Łubniany
Grabie
Grabie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grabie
Grabie
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Grabie
Grabie
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Grabie
Grabie
Ziemia50°47′57″N 18°05′26″E/50,799167 18,090556

Grabie (dodatkowa nazwa w j. niem. Heinrichsfelde) – wieś fryderycjańska w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, 20 km w kierunku północno-wschodnim od Opola. Miejscowość zajmuje 150 hm² (ha)[1] i mieszka w niej 156 ludzi (stan na 2002 rok)[2].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Miejscowość jest położona na Równinie Opolskiej, na Obszarze Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie”, w pobliżu Stobrawskiego Parku Krajobrazowego i Jeziora Turawskiego, między Borami Turawskimi od południowego wschodu a Dębowymi Górami od północnego zachodu. Najbliższe miasta to: Kluczbork, Olesno, Dobrodzień, Kolonowskie, Ozimek, Opole i Wołczyn.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość została założona w 1783 r.[a], dekretem króla Fryderyka II. Wielkiego (kolonizacja fryderycjańska), a jej nazwa została nadana na cześć brata króla, Henryka Pruskiego. W 1821 r. miejscowość była oznaczana jako „królewska kolonia” (niem. „kgl. Kolonie”)[3]. W 1830 r. w miejscowości działała szkoła ewangelicka[4]. 1 kwietnia 1938 r. do miejscowości włączono Kobylno[5]. 15 marca 1947 r. miejscowości nadano nazwę Grabie[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[7]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki fil. pw. św. Bartłomieja. Został on wybudowany w 1920 r. przez wspólnotę ewangelicko-augsburską; poświęcenia dokonano 21 stycznia 1924 r[8]. Gdy w 1925 r. do miejscowości przybył ks. Heintz Reder, została w niej utworzona samodzielna parafia ewangelicka. Ks. Reder był jej proboszczem do 1939 r. Od zakończenia II wojny światowej kościół był filią parafii ewangelicko-augsburskiej pw. Zbawiciela w Kluczborku. W 2009 r., decyzją Rady Parafialnej parafii kluczborskiej, kościół został przekazany rzymskokatolickiej parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Jełowej[9].

inne obiekty:

  • cmentarz zlokalizowany jest obok kościoła.

Liczba mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Rok 1784 1821 1830 1861 1890 1910 1925 1933 1939 1960 1964[b] 1965 1994 2002
Liczba mieszkańców 103 129 173[c] 195 261[d] 252[e] 274 275[f] 610[g] 236[h] 209 257[i] 173[j] 156

(Źródła[4][10][5][1][2])

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przechodzi 1 droga krajowa nr 45 (ulica Oleska) i 1 droga powiatowa nr 1743 (ulica Wiejska, prowadząca od drogi krajowej nr 45 przez Grabie, Kobylno i Niwę do dróg powiatowej nr 1741 i wojewódzkiej nr 463[11][12]). Do miejscowości można też dojechać drogami polnymi od strony Jełowej (przedłużenia ulicy Młyńskiej). Najbliższe drogi rangi wojewódzkiej to: 461 (ok. 3 km – Jełowa), 463 (ok. 6 km – Ligota Turawska, ok. 7 km – Bierdzany) i 494 (ok. 8 km – Bierdzany).

Najbliższe stacje i przystanki kolejowe to: Jełowa (ok. 4 km), Kały (ok. 4 km) i Osowiec Śląski (ok. 5 km, nieczynna), znajdujące się przy liniach kolejowych nr 293 (Jełowa-Kluczbork) i 301 (Opole-Namysłów), po których kursują pociągi Przewozów Regionalnych Sp. z o.o., relacji Opole-Namysłów, Nysa-Kluczbork i Opole-Kluczbork. Najbliższe węzły kolejowe to: Jełowa, Opole Główne (ok. 21 km), Kluczbork (ok. 28 km) i Fosowskie (ok. 34 km).

W miejscowości znajduje się 1 przystanek autobusowy („Grabie, skrz.”), przy którym zatrzymują się autobusy: PKS-u Częstochowa w Częstochowie SA, PKS-u w Kluczborku Sp. z o.o., PKS-u w Lublińcu Sp. z o.o., Opolskiego PKS-u SA i PKS-u Wieluń Sp. z o.o., kursujące na trasach: Opole-Bierdzany, Opole-Jaworzno, Opole-Kluczbork, Opole-Olesno, Opole-Pajęczno, Opole-Praszka, Opole-Uszyce i Opole-Wieluń[13].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Taka data jest podana w książce Powiat opolski – szkice monograficzne, natomiast na stronie Urzędu Gminy Łubniany podany jest rok 1784.
  2. Prawdopodobnie pomylona data i liczba ta odnosi się do roku 1946.
  3. Liczba zamieszkanych domów: 24.
  4. W tym 204 osoby (ok. 78,2%) podały język niemiecki jako macierzysty.
  5. W tym 126 osób (50,0%) to kobiety. 236 osób (ok. 93,7%) posługiwało się językiem niemieckim, 171 osób (ok. 67,9%) było wyznania ewangelickiego. Liczba zamieszkanych domów: 43. Leksykon Polactwa w Niemczech podaje, że wedle spisu z 1910 r. w miejscowości mieszkało 16 Polaków.
  6. Deutsche Verwaltungsgeschichte 1871-1990 podaje dla tego roku liczbę 597.
  7. Wraz z miejscowością Kobylno.
  8. W tym 120 osób (ok. 50,8%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 59,3%; z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 65,7%. Liczba zamieszkanych budynków: 321.
  9. W tym 132 osoby (ok. 51,4%) to kobiety.
  10. Liczba zamieszkanych gospodarstw: 35.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94.
  2. a b Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak – Łubniany (pol.). [dostęp 2011-04-07].
  3. Leopold Krug: Neues topographisch-statistisch-geographisches Wörterbuch des Preussischen Staats. T. 2: G–Ko. Halle: Alexander August Mützell, 1821, s. 161. [dostęp 2011-04-08]. (niem.)
  4. a b Poznajemy wsie – Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski – szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 352. (pol.)
  5. a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2011-04-08].
  6. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. (Dz.U. z 1947 r. nr 37, poz. 297).
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 94. [dostęp 2013-01-03].
  8. Sebastian Kozieł: Parafia Ewangelicko – Augsburska w Kluczborku (pol.). [dostęp 2011-04-07].
  9. Andrzej Jagiełła: Opole: Kościół ewangelicki w Grabiu przejęła parafia rzymskokatolicka w Jełowej – 22 marca 2009 (pol.). 2009-03-22. [dostęp 2011-04-07].
  10. Leksykon Polactwa w Niemczech. Warszawa, Wrocław: PWN, 1973. (pol.)
  11. Dariusz Kotowski: ZDP w Opolu (pol.). [dostęp 2011-04-07].
  12. ULIC: Oleska – 14973, Wiejska – 24048.
  13. trig.pl: Opolskie PKS S.A. – Tabliczki przystankowe (pol.). 2010-10-01. [dostęp 2011-04-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94
  • Madeja Józef, Powiat opolski – szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969
  • Leksykon Polactwa w Niemczech; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wrocław 1973

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]