Grabina (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Grabina w innych znaczeniach tej nazwy.
Grabina
wieś
Ilustracja
Kościół parafialny w Grabinie
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Biała
Liczba ludności (2011) 430[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-210[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0491268
Położenie na mapie gminy Biała
Mapa lokalizacyjna gminy Biała
Grabina
Grabina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grabina
Grabina
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Grabina
Grabina
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu prudnickiego
Grabina
Grabina
Ziemia50°26′28″N 17°38′39″E/50,441111 17,644167

Grabina (dodatkowa nazwa w j. niem. Grabine) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i jest notowana od XIII wieku. Po raz pierwszy w 1285 w obecnej formie Grabina, 1743 Grabin, 1784 Grabin, 1845 Grabin, Grabina, 1865 Grabine, Grabina[5], 1939 Grabina, Gershain, 1947 Grabina[6].

Nazwa pochodzi od nazwy pospolitej grabina (prasłowiańskie *grabъ / *grabrъ + -*ina), oznaczającej las grabowy lub drewno grabowe[6].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Grabina[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0491274 Kolonia Otocka kolonia
0491280 Śmieciak przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1881 w miejscowości mieszkało 83 osadników. Wieś liczyła 1283 morg rozległości i znajdowała się w niej kaplica, młyn napędzany kołem wodnym oraz 2 klasowa szkoła katolicka[7].

Według spisu Pruskiego Urzędu Statystycznego z 1 grudnia 1910 we wsi mieszkało 801 osób w tym 379 mężczyzn i 422 kobiety z czego 52 osoby było Niemcami, a 749 Polakami[8].

Od czerwca 1931 w wiosce funkcjonowała prywatna szkoła polska, która była zlokalizowana w 1-izbowej salce na piętrze, wynajętej od właściciela domu Jana Augustyna, który na szkolne boisko przeznaczył część swojego pola. W okresie międzywojennym w miejscowości funkcjonowały polskie organizacje: oddział Związku Polaków w Niemczech, Polskie Towarzystwo Szkolne, Towarzystwo Polek. W każdą niedzielę odbywało się polskie nabożeństwo w miejscowym kościele katolickim[9].

Po dojściu do władzy w Niemczech narodowych socjalistów nazwa miejscowości zmieniona została na ahistoryczną, niemiecką nazwę Sturmwald. Polscy mieszkańcy wsi stali się obiektem prześladowań ze strony nowej władzy. W maju 1939 do Polski wysiedlony został nauczyciel miejscowej szkoły Michałowski[9]. Natomiast po wybuchu II wojny światowej Jan Augustyniak został zamordowany przez nazistów w niemieckim obozie koncentracyjnym Buchenwald[10]

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie w maju 1945 r. otwarto nową Publiczną Szkołę Powszechną w budynku byłej niemieckiej szkoły.

We wsi ma swoją siedzibę katolicka Parafia Matki Boskiej Szkaplerznej, należąca do diecezji opolskiej[11].

W miejscowości urodziła się Waleria Nabzdyk nauczycielka, działaczka społeczna, weteran powstań śląskich i Armii Krajowej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. Felix Triest 1865 ↓, s. 1093.
  6. a b Rymut 1997 ↓.
  7. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. II, hasło "Grabina". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1881. s. 767. [dostęp 2019–05–29].
  8. Praca zbiorowa 1912 ↓, s. 52.
  9. a b Praca zbiorowa 1973 ↓, s. 251-252.
  10. Hajduk 1968 ↓.
  11. Rocznik Diecezji Opolskiej. Opole: Wydawnictwo Świętego Krzyża, 2006, s. 78. ISBN 83-7342-095-9. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Rymut: Nazwy miejscowe Polski, t. III E-I, hasła "Grabina (1)" i "Grabina (4)". Kraków: Polska Akademia Nauk, Instytut Języka polskiego, 1999, s. 327-328. ISBN 83-87795-45-3.
  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
  • Praca zbiorowa: Gemeindelexicon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Opplen Auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 1. Dezember 1910, Heft VI. Negierungsbezirk Oppeln.. Berlin: Königlich preußischen Statistifchen Landesamte, 1912.
  • Praca zbiorowa: Leksykon Polactwa w Niemczech. Warszawa, Wrocław: Polskie Wydawnictwa Naukowe, Instytut Śląski w Opolu, 1973, s. 251-252.
  • Ryszard Hajduk. Bitwa o polskie słowo. „Kalendarz Opolski na rok 1969”, s. 86-87, 1968. Opole: Opolskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe. .

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]