Grazia Deledda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grazia Deledda
Grazia Cosima Deledda
Ilustracja
Grazia Deledda (1926)
Data i miejsce urodzenia 27 września 1871
Nuoro
Data i miejsce śmierci 15 sierpnia 1936
Rzym
Zawód, zajęcie pisarka
podpis
Grazia Deledda

Grazia Deledda (ur. 27 września 1871 w Nuoro, zm. 15 sierpnia 1936 w Rzymie) – powieściopisarka i nowelistka włoska.

Urodziła się w Nuoro na Sardynii, gdzie jej ojciec był zamożnym rolnikiem, posiadającym własną ziemię. Uczęszczała jedynie do szkoły podstawowej w Nuoro, potem nauczyciel z tej szkoły udzielał jej prywatnych lekcji włoskiego. Nauczyciel zachęcił ją do opublikowania prac pisanych na zadane przez niego tematy, wysłała je więc do magazynu zajmującego się modą[1].

W 1900 roku wyjechała w swoją pierwszą podróż do Cagliari, gdzie poznała swojego przyszłego męża. Wraz z nim osiadła w Rzymie [1]. W swoich powieściach i nowelach odtwarzała krajobraz i życie swojej rodzinnej Sardynii. Krajobraz Sardynii był przez nią często wykorzystywany jako metafora trudności w życiu bohaterów jej utworów[2].

Grazia Deledda jest laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1926. Z uzasadnienia Komitetu Noblowskiego: „za poetyckie dzieła, w których z jaskrawą plastycznością opisuje życie jej ojczystej wyspy, a także za głębię w podejściu do ludzkich problemów w całości”.

Z licznych jej dzieł wymienić należy: Anime oneste (1896), Elias Portolu (1900), Cenere (1904), Nostalgia (1905), Colombi e sparvieri (1912), Canne al vento (1913), Il segredo dell' uomo solitario (1921), Annalena Bilsini (1927).

Powieść Popiół (Cenere)[3][4] ukazała się w Warszawie w 1906 w tłumaczeniu Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej[5]. Na podstawie tej powieści powstał, w 1916 roku, niemy film z Eleonorą Duse w roli głównej [2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Nell’azzurro (1890)
  • La regina delle tenebre (1892)
  • Fior di Sardegna (1892)
  • Racconti sardi (1895)
  • Anime oneste (1895) (1895)
  • Po grzesznej drodze (La via del male, 1896, wydanie polskie w tłumaczeniu Pauliny Dicksteinowej 1928)
  • Il tesoro (1897)
  • L'ospite (1897)
  • Sprawiedliwość (La giustizia 1899, wydanie polskie w tłumaczeniu Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej 1909)
  • Le tentazioni (1899)
  • Il vecchio della montagna (1900)
  • Elias Portolu (1900)
  • Po rozwodzie (Dopo il divorzio, 1902, wydanie polskie w tłumaczeniu Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej 1904)
  • Popiół (Cenere (1903, wydanie polskie w tłumaczeniu Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej 1906)
  • I giuochi della vita (1905)
  • Tęsknoty (Nostalgie, 1905, wydanie polskie w tłumaczeniu Leopolda Staffa 1928)
  • Il vecchio della montagna (1906)
  • Amori moderni (1907)
  • L'ombra del passato (1907)
  • Il nonno (1908)
  • L'edera (1908)
  • Il nostro padrone (1910)
  • Sino al confine (1910)
  • Nel deserto (1911)
  • Chiaroscuro (1912)
  • Colombi e sparvieri (1912)
  • Trzcina na wietrze (Canne al vento, 1913, wydanie polskie w tłumaczeniu Idy Ratinowowej 1934)
  • Le colpe altrui (1914)
  • Marianna Sirca (1915)
  • Il fanciullo nascosto (1916)
  • L'incendio nell'uliveto (1918)
  • La madre (Roman, 1920)
  • Rozbitkowie w przystani (Naufraghi in porto, 1920, wydanie polskie w tłumaczeniu Janiny Rostkowskiej 1929)
  • Cattive compagnie (1921)
  • Il segreto dell'uomo solitario (1921)
  • Il Dio dei viventi (1922)
  • Il flauto nel bosco (1923)
  • La danza della collana (1924)
  • Ucieczka do Egiptu (La fuga in Egitto, 1925, wydanie polskie w tłumaczeniu Stelli Olgierd 1928)
  • Il sigillo d'amore (1926)
  • Annalena Bilsini (1927, wydanie polskie w tłumaczeniu Leopolda Staffa 1957)
  • Murgronan (1927)
  • Il vecchio e i fanciulli (1928)
  • La casa del poeta (1930)
  • Il dono di Natale (1930)
  • Il paese del vento (1931)
  • La vigna sul mare (1932)
  • Sole d'estate (1933)
  • L'argine (1934)
  • La chiesa della solitudine (1936)
  • Cosima (1937, pośmiertnie)
  • Il cedro del Libano (1939, pośmiertnie)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Grazia Deledda Biographical (ang.). W: nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2020-03-15].
  2. a b Grazia Deledda ITALIAN AUTHOR (ang.). W: Encyclopaedia Britannica [on-line]. [dostęp 2020-03-15].
  3. Grazia Deledda, Popiół. Cz. 1, przekł. z wł. Wila Zyndram-Kościałkowska, polona.pl [dostęp 2020-02-15].
  4. Grazia Deledda, Popiół. Cz. 2, przekł. z wł. Wila Zyndram-Kościałkowska, polona.pl [dostęp 2020-02-15].
  5. Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny. T. Tom drugi I–Me. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2001, s. 221. ISBN 83-02-08101-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]