Grupa „Stryj”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grupa „Stryj”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 10 września 1939
Rozformowanie 24 września 1939
Nazwa wyróżniająca „Stryj”
Patron nie posiadał
Tradycje
Święto nie obchodził
Nadanie sztandaru nie posiadał
Dowódcy
Pierwszy gen. bryg. Stefan Dembiński
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Bereźnica
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota

Grupa „Stryj” (odcinek „Stanisławów”, grupa gen. Dembińskiego) - grupa taktyczna Wojska Polskiego improwizowana w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku.

Historia Grupy „Stryj”[edytuj | edytuj kod]

10 września 1939 roku w Łucku minister spraw wojskowych, generał dywizji Tadeusz Kasprzycki polecił dowódcy Taborów i szefowi Remontu Ministerstwa Spraw Wojskowych, generałowi brygady Stefanowi Dembińskiemu zorganizowanie odcinka „Stanisławów”, od Dniestru do Sławska. Wieczorem, w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie, generał broni Kazimierz Sosnkowski sprecyzował zadanie dla generała Dembińskiego, który miał zamknąć kierunek Stryj-Stanisławów dla osłony połączeń z Rumunią[1][2]. Od 12 do 17 września Kwatera Główna Grupy „Stryj” znajdowała się we wsi Bereźnica.

17 września 1939 roku, po agresji ZSRR na Polskę Grupa otrzymała rozkaz odwrotu na Węgry. Tego samego dnia Grupa wyszła z podporządkowania dowódcy Okręgu Korpusu Nr X. Grupa liczyła wówczas 7965 żołnierzy w tym 301 oficerów, 182 podchorążych, 1016 podoficerów i 6466 szeregowców[3].

21 września 1939 roku na południe od wsi Klimiec pozostałości Grupy „Stryj” przekroczyły granicę polsko-węgierską[4]. Następnego dnia po południu Grupa zebrała się w koszarach w Mukaczewie. Tam 23 września 1939 roku Grupa została rozbrojona. Dzień później Grupa „Stryj” przestała istnieć. Szeregowcy, z dwoma oficerami na każdą kompanię, zostali skierowani do obozów internowanych. Podobnie oficerowie młodsi, natomiast ofierowie sztabowi zostali skierowani do Balatonföldvár. Generał Dembiński z majorem Kamionką i rotmistrzem Sałaszem udał się do Budapesztu „dla zorganizowania, w porozumieniu z naczelnymi władzami węgierskimi, Inspektoratu Obozów Internowanych Żołnierzy Polskich”[5].

Organizacja Grupy „Stryj”[edytuj | edytuj kod]

  • Dowództwo Grupy „Stryj”
  • Pułk „Szeląg” - ppłk Józef Szeląg (zastępca dowódcy 49 pp)
  • Pułk „Brąglewicz” - ppłk Tadeusz Brąglewicz (dowódca Ośrodka Zapasowego 11 Karpackiej Dywizji Piechoty)
  • Pułk Obrony Narodowej - mjr Władysław Welz (dowódca Stanisławowskiego Batalionu ON)
  • Grupa „Drohobycz” - ppłk Ludwik Dudek
  • Improwizowany Pułk Ośrodka Zapasowego 21 Dywizji Piechoty Górskiej - ppłk Zygmunt Bezeg
  • Pułk Marszowy Podolskiej Brygady Kawalerii - ppłk Włodzimierz Gilewski
  • Oddział Policji Państwowej - ppłk Karol Wisłouch
  • Oddział Rozpoznawczy - por. Alojzy Bukowski

Obsada personalna Dowództwa Grupy „Stryj”[edytuj | edytuj kod]

  • dowódca grupy - gen. bryg. Stefan Jacek Dembiński,
  • zastępca dowódcy grupy - płk dypl. piech. Witold Wartha,
  • oficer do zleceń - rtm. rez. Kazimierz Barwicki,
  • szef sztabu - mjr dypl. kaw. Wacław Kamionko,
  • oficer operacyjny - rtm. Stanisław Alexandrowicz,
  • oficer informacyjny - mjr Witold Świda,
  • kwatermistrz - mjr dypl. piech. Władysław Dec,
  • dowódca saperów - ppłk sap. Jan Wańkowicz,
  • dowódca łączności - kpt. Julian Winiarz,
  • szef służby duszpasterskiej - ks. kapelan Wojciech Wróbel,
  • komendant Kwatery Głównej - rtm. Zygmunt Sałasz[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ryszard Dalecki, Armia „Karpaty” ..., s. 167.
  2. Marian Porwit, Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku. Odwrót i kontrofensywa, t. II, Warszawa: „Czytelnik”, 1983, s. 479, ISBN 83-07-00645-7, OCLC 835926306.
  3. Ryszard Dalecki, Armia „Karpaty” ..., s. 366.
  4. Ryszard Dalecki, Armia „Karpaty” ..., s. 370-371.
  5. Władysław Dec, Narwik i Falaise, s. 12.
  6. Ryszard Dalecki, Armia „Karpaty” ..., s. 169, 388. W pracy nazwisko rotmistrza Zygmunta Sałasza podano w brzmieniu „Solarz”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Dalecki, Armia „Karpaty” w wojnie obronnej 1939 r., Krajowa Agencja Wydawnicza, Rzeszów 1989, wyd. II, ​ISBN 83-03-02830-8​.
  • Władysław Dec, Narwik i Falaise, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958.