Gruszków (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Gruszków
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat karkonoski
Gmina Mysłakowice
Wysokość 400-520 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 131[1]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DJE
SIMC 0191388
Położenie na mapie gminy Mysłakowice
Mapa konturowa gminy Mysłakowice, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Gruszków”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Gruszków”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Gruszków”
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego
Mapa konturowa powiatu karkonoskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Gruszków”
Ziemia50°49′34″N 15°51′58″E/50,826111 15,866111

Gruszków (niem. Bärndorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Mysłakowice.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Do roku 1946 wieś nazywała się Bärndorf. W latach 1946-1950 obowiązywała nazwa Niedźwiedziska. Od roku 1950 miejscowość nosi obecną nazwę, wynikającą z błędnego tłumaczenia nazwy niemieckiej (niem. Bär – niedźwiedź, Birne – gruszka).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś łańcuchówka o długości 1,5 km, przeciętna wysokość 470 m n.p.m., położona w środkowej części Rudaw Janowickich[2] nad potokiem Gruszkówka. Zachowała się dawna karczma sądowa, pomnik poległych w I wojnie światowej żołnierzy niemieckich z dostawionym napisem Niech ludzkość świata żyje w pokoju oraz kilka domów mieszkalno-gospodarczych o konstrukcji murowano-drewnianej, przysłupowej oraz szachulcowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1399. Od XIV do XVII wieku wieś razem z Radocinami należała do Kowar, należących z kolei do rodu Schaffgotschów. W roku 1635 dobra kowarskie zostały skonfiskowane przez cesarza, a następnie sprzedane hrabiemu Hansowi von Tscherninowi. W rękach Tscherninów Gruszków pozostawał przez kolejnych 100 lat, przeżywając w roku 1649 bunt chłopów przeciwko wymiarowi pańszczyzny, zakończony niekorzystnym dla nich wyrokiem sądu w Jaworze. W roku 1727 z Gruszkowa zapłacono 388 talarów podatku. W roku 1765 we wsi mieszkało 16 kmieci, 10 zagrodników i 86 chałupników, wśród nich 32 rzemieślników, głównie tkaczy. Wartość wsi szacowano wówczas na 3694 talary. W roku 1786 we wsi była szkoła i 2 młyny wodne. Wieś słynęła w tym czasie z warzonego na miejscu piwa. W roku 1820 miejscowe lasy zakupił od Kowar hrabia Matuschka, sama wieś pozostała natomiast własnością miasta. Po roku 1945 wieś zachowała rolniczy charakter, przy czym zmalała zarówno liczba ludności, jak i ilość gospodarstw rolnych. Liczba budynków spadła ze 121 przed II wojną światową do 31 w latach 90. XX wieku - pozostałe wyburzano w celu pozyskania materiału budowlanego, który wysyłano często w głąb Polski.

Nazwy historyczne[edytuj | edytuj kod]

Ludność[edytuj | edytuj kod]

    Liczba ludności Gruszkowa
    

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 212