Gubernator (Stany Zjednoczone)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spotkanie prezydenta Jimmy'ego Cartera i gubernatorów stanów 31 sierpnia 1978
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

Gubernator – w Stanach Zjednoczonych urzędnik sprawujący najwyższą władzę wykonawczą stanu lub terytorium zależnego, wybierany przez ludność.

Urząd gubernatora w Stanach Zjednoczonych wywodzi się od urzędu gubernatora w trzynastu koloniach[1].

Funkcje gubernatora[edytuj | edytuj kod]

W Stanach Zjednoczonych gubernatorzy są najwyższymi urzędnikami, sprawującymi władzę wykonawczą we wszystkich pięćdziesięciu stanach i w pięciu terytoriach zależnych. Odpowiadają za wdrażanie prawa stanowego i wprowadzanie nowych programów oraz projektów ustaw. Mogą to robić, korzystając z takich narzędzi jak rozporządzenia wykonawcze, budżety wykonawcze i wnioski legislacyjne. Gubernator posiada również ograniczone prawo weta wobec ustaw przegłosowanych przez stanowe parlamenty. Większość gubernatorów ma również obowiązek powoływania sędziów stanowych, często wybieranych przez nich z listy ustanowionej przez komitety nominacyjne[2].

W 1908 powstała organizacja National Governors Association, zrzeszająca amerykańskich gubernatorów[3].

Wybór[edytuj | edytuj kod]

Każdy gubernator jest wybierany w wyborach powszechnych. Jedna pełna kadencja gubernatora wynosi 4 lata we wszystkich stanach i terytoriach z wyjątkiem New Hampshire i Vermont, gdzie kadencja trwa 2 lata. W niektórych stanach istnieją ograniczenia dotyczące liczby kadencji przypadających na gubernatora, a także liczby kolejnych kadencji następujących bezpośrednio po sobie[2].

W zależności od stanu osoba ubiegająca się o urząd gubernatora musi spełnić wymogi dotyczące wieku, zamieszkania i obywatelstwa. Wymogi dotyczące minimalnego wieku mogą wynosić do 35 lat, wymogi dotyczące posiadania amerykańskiego obywatelstwa do 20 lat, a wymogi dotyczące zamieszkiwania danego stanu do 7 lat[2]. W niektórych stanach, na przykład Vermont, o urząd gubernatora mogą ubiegać się nawet dzieci. Najmłodszym kandydatem na gubernatora Vermont był ubiegający się w 2018 o nominację z ramienia Partii Demokratycznej trzynastoletni Ethan Sonneborn[4].

Procedury w razie opróżnienia urzędu[edytuj | edytuj kod]

W razie opróżnienia urzędu, funkcje gubernatora sprawuje wyznaczony zastępca. W kilku stanach i terytoriach zastępcą jest przewodniczący stanowego senatu lub stanowy sekretarz stanu[2].

Wszystkie stany z wyjątkiem Oregonu zapewniają możliwość impeachmentu gubernatora[2].

Lista gubernatorów[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Government in England and the Colonies, Digital History (ang.).
  2. a b c d e Governors' Powers & Authority, National Governors Association [dostęp 2019-08-25] (ang.).
  3. About, National Governors Association [dostęp 2019-08-27].
  4. USA: 13-latek startuje w wyborach na gubernatora stanu, www.rp.pl [dostęp 2019-08-27] (pol.).