Gustaw Pokrzywka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gustaw Pokrzywka
Ilustracja
Jerzy Bajan i Gustaw Pokrzywka (z prawej) przed samolotem RWD-9S
majster mechanik, chorąży Flight Sergeant majster mechanik, chorąży
OR7b RAF Flight Sergeant.svg Flight Sergeant
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1899
Rzeszów
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1987
Kraków
Przebieg służby
Lata służby pd 1916 do około 1947
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Roundel of Poland (1921–1993).svg Polskie Lotnictwo Wojskowe,
Polskie Siły Powietrzne we Francji,
Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii
Jednostki 67 kompania lotnicza (Austro-Węgry),
6 etapowy park lotniczy (Austro-Węgry),

III Eskadra Lotnicza Bojowa,
1 Pułk Lotniczy,
11 Pułk Lotniczy,
114 Eskadra Myśliwska,
122 Eskadra Myśliwska,
III/2 dywizjon myśliwski,
klucz bojowy Chateauroux,
komisja kwalifikująca personel techniczny,
polska eskadra zgrywania załóg

Stanowiska szef mechaników, oficer techniczny
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa,
kampania wrześniowa
Późniejsza praca w fabryce czekolady Piasecki, później w Zakładach Przemysłu Cukierniczego „22 Lipca”
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Lotniczy (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania)
Gustaw Pokrzywka (po prawej) wraz z marszałkiem Józefem Piłsudskim (w środku) i Jerzym Bajanem (po lewej) po zwycięstwie w Challenge 1934

Gustaw Pokrzywka (ur. 28 listopada 1899 w Rzeszowie, zm. 11 czerwca 1987 w Krakowie) – polski wojskowy mechanik lotniczy, zwycięzca, wspólnie z Jerzym Bajanem, Międzynarodowych Zawodów Samolotów Turystycznych Challenge 1934.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początek służby wojskowej[edytuj | edytuj kod]

Gustaw Pokrzywka otrzymał powołanie do wojska austro-węgierskiego pod koniec 1916 roku, został skierowany do Luftfahr Arsenal w Wiedniu. Ukończył tam szkołę mechaników lotniczych. Później służył na froncie włoskim, będąc mechanikiem w 67 kompanii lotniczej, a następnie w 6 etapowym parku lotniczym. Po wojnie, w listopadzie 1918 roku powrócił do Rzeszowa. Dostał przydział do polskiego pułku piechoty, ale będąc specjalistą lotniczym został wkrótce skierowany na lotnisko Kraków-Rakowice-Czyżyny. Służył tam jako mechanik III Eskadry Lotniczej Bojowej. Wraz z nią walczył w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 roku został przeniesiony, wraz z eskadrą, do 1 Pułku Lotniczego w Warszawie. W 1926 roku otrzymał przydział do 11 Pułku Myśliwskiego w Lidzie. Następnie był szefem mechaników w 114 Eskadrze Myśliwskiej, która w 1928 roku została podporządkowana 2 Pułkowi Lotniczemu i przemianowana na 122 Eskadrę Myśliwską. Na początku lat 30. Pokrzywka ukończył kurs pilotażu. W 1935 roku ukończył kurs szefów mechaników, awansując ze stopnia starszego sierżanta na stopień chorążego[1].

Osiągnięcia sportowe[edytuj | edytuj kod]

W 1929 roku w czasie III Lotu Małej Ententy i Polski Gustaw Pokrzywka był kierownikiem polskiej placówki technicznej w Bukareszcie. W latach 30. trzykrotnie był mechanikiem Jerzego Bajana w Challenge'ach. W 1930 roku załoga Bajan-Pokrzywka zajęła 32. miejsce, w 1932 – 10. (te zawody zakończyły się zwycięstwem polskiej załogi Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury na samolocie polskiej konstrukcji RWD-6), a w 1934 roku odniosła zwycięstwo na polskim samolocie RWD-9. Drugie miejsce także należało do Polaków – samolot SP-DRC pilotowała załoga Stanisław Płonczyński i Stanisław Ziętek. Wcześniej, w 1933 roku Gustaw Pokrzywka wspólnie z Jerzym Bajanem uczestniczyli również w I Międzynarodowym Zlocie Gwiaździstym do Wiednia i Locie Alpejskim[1].

II wojna światowa i lata powojenne[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1939 roku służył jako oficer techniczny w III/2 dywizjonie myśliwskim. 17 września przekroczył granicę polsko-rumuńską i został internowany w Rumunii. Po ucieczce z obozu internowania przez Bejrut dostał się do Francji, gdzie w marcu 1940 roku został przydzielony jako oficer techniczny Polskich Sił Powietrznych we Francji do klucza bojowego w Châteauroux. W czerwcu 1940 roku, w obliczu klęski Francji, na awionetce Simons (złożonej przez siebie z dwóch rozbitych maszyn tego typu) poleciał do Wielkiej Brytanii. Otrzymał numer służbowy RAF 782433[2], w 1940 roku ukończył kurs instruktorów mechaników i został przydzielony do komisji kwalifikującej personel techniczny. W latach 1942–1943 służył w polskiej eskadrze zgrywania załóg[1].

11 lipca 1947 roku wrócił do Polski. Do 1950 roku pracował w fabryce czekolady Piasecki, później w Zakładach Przemysłu Cukierniczego „22 Lipca”. W 1965 roku przeszedł na rentę. Mieszkał w Krakowie. Po śmierci został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera VI, rząd 6, miejsce 14)[3][1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Polski samolot turystyczny RWD-9 podczas próby składania skrzydeł przed Międzynarodowymi Zawodami Samolotów Turystycznych Challenge 1934. Tym samolotem Bajan i Pokrzywka wygrali te zawody

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W Krakowie na terenie Bieńczyc jedna z ulic nosi imię Gustawa Pokrzywki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Mariusz Niestrawski: Pokrzywka Gustaw. [dostęp 2014-09-07].
  2. Pokrzywka Gustaw, listakrzystka.pl [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  3. Profil Gustawa Pokrzywki na stronie Niebieska Eskadra. 2013-10-22. [dostęp 2014-09-07].
  4. Wspaniałe zwycięstwo polskich pilotów i polskich maszyn. Odznaczenie zwycięzców. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 221 z 18 września 1934. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski: Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1978.
  • Jerzy R. Konieczny, Tadeusz Malinowski: Mała encyklopedia lotników polskich. Warszawa: 1983. ISBN 83-206-0337-4.
  • Rajmund Kuliński. Gustaw Pokrzywka. „Skrzydlata Polska”. 34–35 (841–842), s. 27, 1967. 
  • Rajmund Kuliński. Gustaw Pokrzywka o Jerzym Bajanie. „Skrzydlata Polska”. 34–35 (841–842), s. 26–27, 1967. 
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 83-206-0795-7.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.