Hadle Szklarskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hadle Szklarskie
Kościół pw. Niepokalanego Serca NMP (dawna cerkiew greckokatolicka)
Kościół pw. Niepokalanego Serca NMP (dawna cerkiew greckokatolicka)
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat przeworski
Gmina Jawornik Polski
Liczba ludności (2011) 580[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-231[3]
Tablice rejestracyjne RPZ
SIMC 0603780
Położenie na mapie gminy Jawornik Polski
Mapa lokalizacyjna gminy Jawornik Polski
Hadle Szklarskie
Hadle Szklarskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Hadle Szklarskie
Hadle Szklarskie
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Hadle Szklarskie
Hadle Szklarskie
Położenie na mapie powiatu przeworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przeworskiego
Hadle Szklarskie
Hadle Szklarskie
Ziemia49°54′35″N 22°17′11″E/49,909722 22,286389

Hadle Szklarskiewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Jawornik Polski[4]. Leży nad rzeką Mleczką.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Hadle Szklarskie[5][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0603796 Górni Koniec część wsi
0603804 Jamrozy część wsi
0603810 Kociuba część wsi
0603833 Łęgi osada
0603827 Pastwiska część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona w roku 1377 na prawie wołoskim (jako pierwsza w Polsce) przez bojara ruskiego Ładomira Wołoszyna na mocy przywileju udzielonego mu przez Władysława Opolczyka, ówczesnego starostę generalnego ziem ruskich. Z dokumentu spadkowego zawartego w 1450 r. pomiędzy Janem Pileckim a Wacławem, księciem opolskim, gdzie wymienione są wsie z klucza łańcucko-kańczudzkiego: Hadle, Kraczkowa (Neudorf), Krzemyenycza, Wissoka, Halwygowa (Albigowa), Markowola (Markowa), Sanyna (Schonerwalt, Sonina), Kossina, Rogoszno, Głuchow, Jordanowa Wola, Syetesza (Sietesz), Gacz (Gać), Ostrów, Malawa, Hanczlowa (Henselshof, Handzlówka), Soleczska (Siedleczka), Hussów, Wolycza, Schwyathoslaffkowwa Wola[6].

W skład klucza dóbr, które posiadał Marcin Stadnicki w II poł. XVI w., wchodził między innymi Jawornik Polski z wsiami: Kosztowa, Huta Kosztowska, Laskówka i Hadle.

W nocy 4/5 grudnia 1942 roku okupanci niemieccy zamordowali w Hadlach Szklarskich trzech braci Deców (Bronisława, Stanisława, Tadeusza), którzy udzielali pomocy żydowskim uciekinierom[7].

Do 1946 roku wieś była zamieszkana w większości przez obywateli polskich, narodowości ukraińskiej, którzy w 1946 roku zostali przymusowo wysiedleni do ZSRR.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków NID[8] na listę zabytków wpisane są:

  • cerkiew greckokatolicka pw. Przemienienia Pańskiego, zbudowana w 1792 r., odnowiona w 1911 r., obecnie kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Niepokalanego Serca NMP, nr rej.: A-89 z 21.05.2004. Parafię rzymskokatolicką pw. Niepokalanego Serca NMP erygowano w 1946 r. Należy do dekanatu Kańczuga[9].
  • cmentarz cerkiewny, j.w.
  • zespół dworski (XIX/XX w.), nr rej.: A-169 z 4.12.1986, składający się z dworu, parku, kuźni, stajni i oranżerii. Położony na wzniesieniu park krajobrazowy wzbogacony stawami otacza dobrze utrzymany dwór, pełniący obecnie funkcję ośrodka wypoczynkowego.
  • drewniany dworzec kolejki wąskotorowej z XIX/XX w., nr rej.: A-463 z 30.09.1991 (dec.: kolejka wąskotorowa Przeworsk-Dynów).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-05-16].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwów tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wydane staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego, 1888 rok, Tom 13, Termini terrestres Przeworscenses 1450.
  7. Aleksandra Namysło, Grzegorz Berendt (red.): Rejestr faktów represji na obywatelach polskich za pomoc ludności żydowskiej w okresie II wojny światowej. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej i Instytut Studiów Strategicznych, 2014, s. 412–413. ISBN 978-83-7629-669-2.
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2018-09-30. s. 22. [dostęp 2016-01-10].
  9. Dekanat na stronie archidiecezji.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]