Halina Gryglaszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Halina Gryglaszewska
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 czerwca 1917
Charków, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 18 czerwca 2010
Kraków, Polska
Zawód aktorka, reżyser
Lata aktywności 1945–2009
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka „Honoris Gratia”
Zasłużony Działacz Kultury POL Zasłużony Kultury Narodowej (1989)

Halina Gryglaszewska (ur. 13 czerwca 1917 w Charkowie zm. 18 czerwca 2010 w Krakowie) – polska aktorka teatralna i filmowa, reżyser teatralny, profesor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Do drugiej wojny światowej mieszkała kolejno w Nowym Sączu, Brześciu nad Bugiem, Wilnie i w Warszawie, a od 1945 do śmierci w Krakowie. W czasie nauki w gimnazjum i na studiach w Warszawie czynnie uczestniczyła w ruchu harcerskim osiągając stopień harcmistrzymi. Podczas drugiej wojny światowej walczyła w I Batalionie 16pp Armii Krajowej „Barbara”; brała udział m.in. w zwycięskiej bitwie pod Jamną.

Studiowała socjologię i dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Absolwentka wydziału aktorskiego i wydziału reżyserii dramatu w krakowskiej PWST.

Była członkiem PZPR[1].

Praca artystyczna[edytuj | edytuj kod]

9 lipca 1947 zdała egzamin do ZASP, jako zadanie egzaminacyjne zaprezentował wraz z Gustawem Holoubkiem scenę z dramatu Stanisława WyspiańskiegoSędziowie[2]. Zadebiutowała rolą Dziewki w „Klątwie” Stanisława Wyspiańskiego, w reż. Bronisława Dąbrowskiego. Zawodowo związana przede wszystkim ze scenami krakowskimi: Miejskimi Teatrami Dramatycznymi (1946–1954), Teatrem Starym (1954–1959), Teatrem im. J. Słowackiego (1961–1962) i (1971–1987) i Teatrem Rozmaitości, któremu przez osiem lat dyrektorowała (1963–1971). W latach 1959–1961 pełniła funkcję kierownika artystycznego Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach. W latach 1955–1957 była prorektorem krakowskiej szkoły teatralnej.

W 1987 przeszła na emeryturę, ale nadal pojawiała się na scenie. Ostatni jej występ w wieku 92 lat miał miejsce 20 listopada 2009 na deskach Teatru Słowackiego w Krakowie w roli Laury w Epilogu w Kordianie J. Słowackiego.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Córka Romana Gryglaszewskiego, inżyniera geodety, również aktora i reżysera, oraz Janiny von Scharff.

Dwukrotnie zamężna: z Gustawem Niemcem, harcmistrzem, komendantem hufca harcerzy w Wolnym Mieście Gdańsku, później członkiem komendy Chorągwi Gdańskiej i p.o. Szefa Głównej Kwatery Organizacji Harcerzy (Pasieka) w Warszawie, i Antonínem Dvořákiem, czeskim reżyserem, teatrologiem i prozaikiem. Pochowana na Cmentarzu Komunalnym Starym w Tarnowie (sektor XIV-1-12)[3].

Wybrane role teatralne[edytuj | edytuj kod]

Wybrane realizacje reżyserskie[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role w Teatrze Telewizji[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Ministra Kultury w dziedzinie teatru za całokształt pracy artystycznej (2000),
  • Nagroda Fundacji Kultury Polskiej (2006).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 271. ISBN 83-223-2073-6.
  2. Anna Barańska, Gustaw Holoubek – ikona studenckiego buntu, Historia filmu, stare kino - OldCamera.pl, 28 czerwca 2017 [dostęp 2019-04-14] (pol.).
  3. Cmentarze Komunalne w Tarnowie - wyszukiwarka osób pochowanych, tarnow.grobonet.com [dostęp 2020-05-21].
  4. M.P. z 1955 r. nr 103, poz. 1410 - Uchwała Rady Państwa nr 0/245 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki, s. 1655.
  5. MKiDN - Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis [dostęp 2020-05-21] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Halina Gryglaszewska – 60-lecie pracy artystycznej, opr. Danuta Poskuta-Włodek, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, 2006
  • Jolanta Ciosek, Teatr bezbłędnego słowa, Dziennik Polski 25 czerwca 2010, s. A13

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]