Hausza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hausza
هوشة
Ilustracja
Opuszczone miejsce po wiosce Hausza
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Hajfa
Wysokość 100 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

400
Data zniszczenia 16 kwietnia 1948
Powód zniszczenia atak Hagany
Obecnie Usza, Szefaram, Ramat Jochanan
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Hausza
Hausza
Ziemia32°47′33″N 35°08′37″E/32,792500 35,143611
Strona internetowa

Hausza (arab. هوشة) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Hajfy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w wyniku ataku Hagany w dniu 16 kwietnia 1948 roku.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Hausza leżała wśród wzgórz oddzielających Dolinę Bejt Netofa od równiny przybrzeżnej Izraela. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 90,1 ha. We wsi mieszkało wówczas 400 osób[1].

Własność gruntów Powierzchnia gruntów [ha]
Arabowie 0
Żydzi 89,4
publiczne 0,7
Razem 90,1

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niemiecki uczony Leopold Zunz i naukowcy z brytyjskiego stowarzyszenia Palestine Exploration Fund. uznali, że wieś Hausza jest położona w lokalizacji biblijnego miasta Usza, które należało do izraelskiego pokolenia Asera. Po 135 roku mieściła się tu siedziba Sanhedrynu[2][3][4]. W okresie panowania Krzyżowców we wsi Usza doszło do zawarcia w 1283 roku umowy między krzyżowcami a muzułmańskim sułtanem Kalawunem[5]. Pod panowaniem osmańskim wieś należała do ziem sąsiedniego miasta Szefaram. Wśród licznych starożytnych ruin zachowanych we wsi, znajdował się grobowiec Maqam Nabi Huszan. W 1859 roku William M. Thomson zidentyfikował grobowiec jako miejsce pochówku proroka Jozuego[6]. Inne źródła podają, że we wsi jest grobowiec proroka Ozeasza[4]. Francuski podróżnik Victor Guérin odwiedził wieś pod koniec XIX wieku i przedstawił długi spis ruin[7]. W wyniku I wojny światowej w 1918 roku Hausza wraz z całą Palestyną przeszła pod panowanie Brytyjczyków, którzy utworzyli Mandat Palestyny. W 1937 roku w jej sąsiedztwie powstał żydowski kibuc Usza.

Hausza
Grobowiec Nabi Huszan
Wnętrze grobowca Nabi Huszan
Wnętrze grobowca Nabi Huszan
Zdewastowany cmentarz wioski Hausza
Zdewastowany cmentarz wioski Hausza
Inskrypcje nagrobne na cmentarzu w Hausza

W poszukiwaniu skutecznego rozwiązania narastającego konfliktu izraelsko-arabskiego w dniu 29 listopada 1947 roku została przyjęta Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181. Zakładała ona między innymi, że obszar ten miał znaleźć się w granicach nowo utworzonego państwa arabskiego[8]. Arabowie odrzucili tę rezolucję i dzień później doprowadzili do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. W trakcie jej trwania siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej paraliżowały żydowską komunikację w rejonie całej Galilei. W dniu 30 grudnia 1947 roku członkowie żydowskiej organizacji Irgun rzucili granaty w tłum arabskich robotników przed bramą wejściową do Rafinerii w Hajfie. Rozwścieczeni Arabowie wtargnęli wówczas do rafinerii, gdzie doszło do pogromu żydowskich robotników. W masakrze w rafinerii w Hajfie zginęło 6 Arabów i 39 Żydów, natomiast rannych było 42 Arabów i 49 Żydów. Była to największa i najbardziej brutalna masakra ludności cywilnej do jakiej doszło w Mandacie Palestyny od czasu wybuchu wojny domowej[9]. W ramach działań odwetowych, 31 grudnia kompanie szturmowe Palmach wkroczyła do wiosek Balad asz-Szajch i Hausza. We wsi Hausza wysadzono wówczas kilka domów[10]. W dniu 11 kwietnia 1948 roku oddział arabski dowodzony przez Fauziego al-Kawukdżiego rozpoczął działania przeciwko pobliskiemu kibucowi Ramat Jochanan. W dniach 15-16 kwietnia doszło do bitwy o Ramat Jochanan. W jej trakcie siły żydowskiej Hagany zajęły 16 kwietnia wieś Hausza[1].

Miejsce obecnie[edytuj | edytuj kod]

Miejsce wioski Hausza pozostaje opuszczone, jednak jej ziemie zajęły miasto Szefaram, oraz kibuce Usza i Ramat Jochanan. Palestyński historyk Walid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Hausza: „Wieś została zniszczona, a teren jest ogrodzony i uznany za stanowisko archeologiczne. Ani jeden dom ze wsi nie pozostał w stanie nienaruszonym, chociaż wciąż stoją części ścian około dwudziestu domów, z widocznymi zarysami okien i drzwi w murach. W pobliżu znajduje się także sanktuarium[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Welcome To Hawsha (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2014-04-19].
  2. Khalidi 1992 ↓, s. 162.
  3. Tudela 1841 ↓, s. 428.
  4. a b Stewardson 1838 ↓, s. 35.
  5. Dan Barag. A new source concerning the ultimate borders of the Latin Kingdom of Jerusalem. „Israel Exploration Journal”. 29, s. 197–217, 1979. 
  6. Thomson 1859 ↓, s. 397.
  7. Guérin 1880 ↓, s. 415-416.
  8. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2014-04-19].
  9. Haifa Refinery Riots (ang.). W: MidEast Web Historical Documents [on-line]. [dostęp 2014-04-19].
  10. Morris 2004 ↓, s. 101.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]