Hefajstejon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hefajstejon
Ilustracja
Państwo  Grecja
Miejscowość Ateny
Położenie na mapie Aten
Mapa lokalizacyjna Aten
Hefajstejon
Hefajstejon
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Hefajstejon
Hefajstejon
Ziemia37°58′32,22″N 23°43′17,01″E/37,975617 23,721392

Hefajstejonświątynia poświęcona Hefajstosowi i Atenie, patronom rzemiosła, znajdująca się w dzielnicy Keramejkos ponad agorą u stóp Akropolu w Atenach.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Świątynia została zbudowana w porządku doryckim ok. 445 p.n.e.425 p.n.e. Przez długi czas świątynię opisywano i znano jako Thesejon lub Tezejon. B. Sauer ustalił jej prawdziwych patronów. Pomyłka była spowodowana dekoracją świątyni - jej metopy ozdobione zostały scenami ilustrującymi czyny Heraklesa i Tezeusza.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Architektonicznie jest to peripteros, heksastylos. Główne pomieszczenie świątyni (cela, naos) otacza kolumnada złożona z 6 kolumn na krótszym, wejściowym boku (heksastylos) i 13 kolumn na dłuższym boku. Kolumny stoją na trójstopniowej krepidomie. Wnętrze celi otacza pojedyncza kolumnada (peripteros), 4 dwukondygnacyjne kolumny od strony przeciwnej wejściu i po 7 wzdłuż. Wejście do głównego pomieszczenia świątynnego znajduje się za przedsionkiem, między antami (zwężenia po bokach z pełnego muru) wystającymi poza kolumnadę celi. Z tyłu świątyni mieści się opistodomos, niewielkie prostokątne pomieszczenie, pełną ścianą odcięte od celi, z wejściem między dwiema kolumnami (między dwiema kolumnami wchodzi się także do przedsionka).

W czasach starożytnych ściany świątyni zdobił ciągły fryz joński ukazujący walki Lapitów. Wewnątrz celi, w części zachodniej umieszczono posąg Ateny i Hefajstosa wyrzeźbiony przez Alkamenesa.

W V w. n.e. świątynię zaadaptowano na kościół pod wezwaniem św. Jerzego. W czasach tureckich cała dzielnica opustoszała i Turcy chcieli kościół rozebrać dla uzyskania materiałów budowlanych. W 1660 Mehmed IV zabronił tego. Już w 1834 świątynia została zabytkiem narodowym Grecji.

Jest to jeden z najlepiej zachowanych zabytków starożytnej sztuki greckiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. L. Bernhard, Sztuka grecka V w. p.n.e., Warszawa 1975.